Χρέη προς το Δημόσιο: Τι αλλάζει στις ποινικές διώξεις για τους πολίτες με ρυθμισμένες οφειλές

Μια σημαντική τροπολογία με στόχο την ελάφρυνση των πολιτών και επιχειρήσεων που διατηρούν ρυθμισμένες οφειλές προς το Δημόσιο κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη. Πρόκειται για μια παρέμβαση που έρχεται να θεραπεύσει μια μακροχρόνια παθογένεια του συστήματος, η οποία ταλαιπωρούσε τους συνεπείς οφειλέτες, ακόμα και όταν εξυπηρετούσαν κανονικά τις υποχρεώσεις τους.

Σύμφωνα με τη νέα διάταξη που εντάχθηκε στο σχέδιο νόμου για την Κεφαλαιαγορά, παύει η ποινική δίωξη για όσους έχουν χρέη προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία ή άλλους δημόσιους φορείς, αρκεί να έχουν ενταχθεί σε κάποιο σχήμα ρύθμισης ή να τελούν υπό αναστολή είσπραξης των οφειλών τους. Με άλλα λόγια, εφόσον κάποιος τηρεί ευλαβικά τη συμφωνηθείσα ρύθμιση, δεν θα βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με τον κίνδυνο να καθίσει στο εδώλιο του κατηγορουμένου.

Η παρούσα πρωτοβουλία αντικαθιστά προηγούμενη διάταξη που ίσχυε μέχρι σήμερα, σύμφωνα με την οποία πολίτες με χρέη άνω των 100.000 ευρώ μπορούσαν να διωχθούν ποινικά ακόμη και εάν είχαν ενταχθεί σε ρύθμιση και την εξυπηρετούσαν. Το αποτέλεσμα ήταν χιλιάδες πολίτες και επιχειρηματίες να βρεθούν σε δικαστικές περιπέτειες, ενώ ταυτόχρονα επιβαρυνόταν σημαντικά ο ήδη καταπονημένος δικαστικός μηχανισμός. Το υπουργείο σημείωσε ότι αυτή η τακτική δημιούργησε άσκοπη ταλαιπωρία και διοικητική δυσλειτουργία.

Η τροπολογία προβλέπει πως η ποινική διαδικασία “παγώνει” για όσο διαρκεί η ρύθμιση ή η αναστολή είσπραξης. Αναλυτικά:

  • Αν οι οφειλές ρυθμιστούν εντός τεσσάρων μηνών από τη λήξη της προθεσμίας πληρωμής, δεν υποβάλλεται αίτηση για δίωξη από την αρμόδια φορολογική αρχή.

  • Αν παρέλθει το τετράμηνο αλλά δεν έχει ακόμη υποβληθεί αίτηση για δίωξη, δεν υποβάλλεται.

  • Αν έχει υποβληθεί αίτηση αλλά δεν έχει ξεκινήσει ακόμα δίωξη, ο Εισαγγελέας ενημερώνεται για να μην προχωρήσει περαιτέρω.

  • Αν η δίωξη έχει ήδη ασκηθεί, διακόπτεται με απόφαση του αρμόδιου δικαστηρίου.

Επιπλέον, προβλέπεται η πλήρης εξάλειψη του αξιόποινου στην περίπτωση που ο οφειλέτης εξοφλήσει ολοσχερώς το ποσό. Αντίθετα, αν κάποιος χάσει τη ρύθμιση, τότε ενεργοποιείται ξανά η ποινική διαδικασία, με τις αρχές να ενημερώνουν άμεσα τον Εισαγγελέα με ανανεωμένα στοιχεία.

Η ρύθμιση αυτή καλύπτει και όσους έχουν ήδη καταδικαστεί, με την ποινή τους να αναστέλλεται ή να διακόπτεται η εκτέλεσή της.

Η μέχρι πρότινος νομοθεσία και οι συνέπειές της

Μέχρι σήμερα, ο ισχύων νόμος προέβλεπε ποινή φυλάκισης για όσους καθυστερούσαν την αποπληρωμή των χρεών τους προς το Δημόσιο για διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων μηνών:

  • Φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους, εάν το χρέος υπερέβαινε τις 100.000 ευρώ.

  • Φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών, εάν το χρέος ξεπερνούσε τις 200.000 ευρώ.

Η έναρξη της ποινικής διαδικασίας γινόταν κατόπιν αιτήματος των αρμόδιων φορολογικών αρχών προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών, συνοδευόμενο από αναλυτικό πίνακα χρεών.

Παρότι υπήρχε η δυνατότητα να αποφευχθεί η φυλάκιση με την ένταξη του οφειλέτη σε ρύθμιση ή την αποπληρωμή του χρέους έως την εκδίκαση της υπόθεσης, στην πράξη πολλοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με τις δικαστικές αίθουσες, ακόμα και αν είχαν την πρόθεση και τη δυνατότητα να αποπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους σταδιακά.

Το πλαίσιο των ληξιπρόθεσμων χρεών σήμερα

Σύμφωνα με στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο αγγίζει τα 110 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα 26 δισ. θεωρούνται πλέον ανεπίδεκτα είσπραξης. Αυτό αναδεικνύει τη σοβαρότητα του προβλήματος αλλά και την ανάγκη για ένα πιο αποτελεσματικό και δίκαιο ρυθμιστικό πλαίσιο.

Η συγκεκριμένη τροπολογία αποτυπώνει μια πιο ρεαλιστική και κοινωνικά δίκαιη προσέγγιση απέναντι στο φαινόμενο των χρεών, επιβραβεύοντας την προσπάθεια και όχι την τιμωρία των πολιτών που προσπαθούν να είναι συνεπείς.

Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ