Από τον Νοέμβριο του 2025, ένα νέο κρατικό μέτρο αναμένεται να επηρεάσει σχεδόν ένα εκατομμύριο νοικοκυριά στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, πρόκειται για την ετήσια επιστροφή ενοικίου σε περίπου 948.000 οικογένειες που ανήκουν στα χαμηλά και μεσαία εισοδηματικά στρώματα, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν συγκεκριμένα οικονομικά και περιουσιακά κριτήρια. Το ποσό αυτής της ενίσχυσης θα καταβάλλεται απευθείας στον τραπεζικό λογαριασμό του ενοικιαστή και θα αφορά είτε την κύρια κατοικία είτε την φοιτητική στέγη.
Τα ποσά και οι προϋποθέσεις
Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, για την κύρια κατοικία το μέγιστο ποσό της επιστροφής θα είναι 800 ευρώ τον χρόνο, ενώ σε περίπτωση ύπαρξης εξαρτώμενων παιδιών, αυτό θα αυξάνεται κατά 50 ευρώ για κάθε παιδί. Αντίστοιχα, για την φοιτητική κατοικία προβλέπεται επιστροφή που δεν θα ξεπερνά τα 800 ευρώ.
Παρά το γεγονός ότι η ανακοίνωση αυτής της επιστροφής δημιουργεί την εντύπωση μιας σημαντικής κοινωνικής πολιτικής, ορισμένοι ειδικοί του χώρου των ακινήτων αμφισβητούν τόσο τη λειτουργικότητα όσο και την αποτελεσματικότητά της. Ο πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, Θέμης Μπάκας, επισημαίνει πως το μέτρο ουσιαστικά αποτελεί ένα επίδομα ενοικίου με μέση απόδοση μόλις 242 ευρώ τον χρόνο για κάθε δικαιούχο – ποσό που δεν μπορεί να εξισορροπήσει τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς.
Θα ρίξει τις τιμές ή θα τις ανεβάσει;
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που τέθηκαν είναι κατά πόσο αυτή η επιδότηση μπορεί να επηρεάσει τις τιμές ενοικίασης. Η απάντηση από τον κ. Μπάκα είναι σαφής: «Το μέτρο δεν πρόκειται να φέρει μειώσεις. Η ζήτηση για κατοικίες παραμένει υψηλή, ενώ η προσφορά αμετάβλητη. Αυτό από μόνο του ωθεί τις τιμές προς τα πάνω». Με άλλα λόγια, η κρατική ενίσχυση μπορεί να λειτουργήσει ως ένα προσωρινό οικονομικό “μαξιλάρι”, αλλά δεν αλλάζει την εικόνα της στεγαστικής κρίσης.
Ανησυχία υπάρχει επίσης ότι το μέτρο μπορεί να υπονομεύσει τη διαπραγματευτική θέση των ενοικιαστών. Αν ο ιδιοκτήτης γνωρίζει πως ο ενοικιαστής θα λάβει κάποια μορφή επιδότησης, τότε δεν έχει κανένα κίνητρο να μειώσει την τιμή του ενοικίου – το αντίθετο μάλιστα. Κάποιοι ιδιοκτήτες μπορεί να χρησιμοποιήσουν την επιδότηση ως επιχείρημα για να αποφύγουν οποιαδήποτε έκπτωση, στερώντας από τον ενοικιαστή τη δυνατότητα να πετύχει ευνοϊκότερους όρους.
Σχέδιο χωρίς μέλλον;
Ο πρόεδρος του E-Real Estates δεν διστάζει να χαρακτηρίσει το μέτρο πρόχειρο και προσωρινό. Αν και αναγνωρίζει πως θα δώσει ανάσα σε ευάλωτα νοικοκυριά, τονίζει ότι δεν πρόκειται για μια στρατηγική παρέμβαση με κοινωνικό αποτύπωμα και μακροπρόθεσμο όραμα. Το μέτρο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν συμβάλλει στην επίλυση του στεγαστικού προβλήματος ούτε ενθαρρύνει την ανάπτυξη νέου οικιστικού αποθέματος.
Τι προτείνεται για ουσιαστική αλλαγή
Ο Θέμης Μπάκας παραθέτει και κάποιες προτάσεις που, κατά την άποψή του, θα μπορούσαν να έχουν ουσιαστικότερο αντίκτυπο:
-
Μείωση φορολογικών συντελεστών στα εισοδήματα από τα ενοίκια. Το κράτος θα μπορούσε να δώσει κίνητρα στους ιδιοκτήτες, προσφέροντας φοροελαφρύνσεις με αντάλλαγμα μια μείωση των τιμών στα ενοίκια.
-
Επιβράβευση σταθερών μισθώσεων, μέσα από φορολογικά οφέλη στους ιδιοκτήτες που ανανεώνουν το μισθωτήριο στην ίδια τιμή για μια τριετία.
-
Χρηματοδότηση ανακαινίσεων και κατασκευής νέων κατοικιών, ώστε να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών στην αγορά.
Η σημερινή πραγματικότητα
Το πρόβλημα, όμως, είναι ήδη έντονο. Όπως αναφέρει, το «οικονομικό ακίνητο» στα 600 ευρώ έχει ουσιαστικά εξαφανιστεί από την Αττική. Ανακαινισμένα σπίτια 80-90 τ.μ. σε περιοχές όπως το Αιγάλεω, η Πλατεία Βικτωρίας και η Νέα Σμύρνη διατίθενται από 700 έως και 900 ευρώ, γεγονός που καθιστά το ύψος της επιστροφής ενοικίου ασήμαντο μπροστά στο σύνολο των ετήσιων εξόδων ενός ενοικιαστή.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
