Ο κύκλος αναμονής για χιλιάδες συνταξιούχους που προσέφυγαν δικαστικά φαίνεται πως φτάνει στο τέλος του, καθώς οριστικοποιήθηκαν τα χρονοδιαγράμματα για την καταβολή αναδρομικών ποσών που αφορούν τις περικοπές επικουρικών συντάξεων, τα καταργημένα Δώρα και τις κρατήσεις υπέρ της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ). Τα ποσά διεκδίκησης φτάνουν έως και 4.527 ευρώ για μειώσεις επικουρικών και έως 8.556 ευρώ για τις κρατήσεις ΕΑΣ.
Εντατική εκκαθάριση αγωγών για γρηγορότερες αποφάσεις
Στόχος της κυβέρνησης είναι να επιταχυνθεί σημαντικά η διαδικασία απονομής δικαιοσύνης, κάτι που θα καταστεί εφικτό μέσα από τη συντονισμένη εκκαθάριση δεκάδων χιλιάδων εκκρεμών αγωγών. Οι αγωγές αυτές σχετίζονται με τις συνταξιοδοτικές μειώσεις που κρίθηκαν αντισυνταγματικές από το ΣτΕ. Έτσι, ο ΕΦΚΑ, σε συνεργασία με ανάδοχο ιδιωτική εταιρεία και το υπουργείο Δικαιοσύνης, αναλαμβάνει την επεξεργασία και ομαδοποίηση των φακέλων που βρίσκονται ακόμα σε εκκρεμότητα.
Έρχεται κύμα πληρωμών ως την άνοιξη του 2026
Η καταληκτική προθεσμία που έχει τεθεί για την ολοκλήρωση των διαδικασιών είναι ο Μάρτιος του 2026. Μέχρι τότε, αναμένεται να έχει συγκεντρωθεί και κωδικοποιηθεί το σύνολο των στοιχείων των σχετικών αγωγών, ώστε να ξεκινήσει η εκδίκαση τους με συνοπτικές διαδικασίες από τα αρμόδια Δικαστικά Συμβούλια. Οι αρμόδιες υπηρεσίες κάνουν λόγο για περίπου 10.000 ομαδικές αγωγές, κάθε μία εκ των οποίων εκπροσωπεί κατά μέσο όρο 50 συνταξιούχους – αριθμός που αγγίζει συνολικά τις 500.000 διεκδικήσεις.
Η διαδικασία fast track και η απεμπλοκή των δικαστηρίων
Ο μηχανισμός που στήνεται στηρίζεται σε ένα ταχύτερο μοντέλο εκδίκασης, αποφεύγοντας την παραδοσιακή καθυστέρηση των διοικητικών δικαστηρίων. Οι αποφάσεις, που υπό κανονικές συνθήκες θα εκδίδονταν σε ορίζοντα 4-5 ετών, τώρα ενδέχεται να εκδίδονται μέσα σε 3 έως 6 μήνες από την κατάθεση πλήρων φακέλων, εφόσον χρησιμοποιηθεί η διαδικασία μέσω των Δικαστικών Συμβουλίων. Το έργο έχει ήδη ανατεθεί κατόπιν διαγωνισμού και θα υλοποιηθεί με συγχρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ποιοι τελικά θα λάβουν αναδρομικά και ποιοι όχι
Το δικαίωμα είσπραξης των αναδρομικών περιορίζεται αυστηρά σε όσους συνταξιούχους κατέθεσαν αγωγές μέχρι τις 31 Ιουλίου 2020, για τις περικοπές επικουρικών και των Δώρων. Οι διεκδικήσεις αυτές καλύπτουν την ενδεκάμηνη περίοδο από τον Ιούνιο 2015 έως τον Μάιο 2016, κατά την οποία τα μέτρα είχαν κριθεί αντισυνταγματικά.
Αντίστοιχα, για τις κρατήσεις υπέρ ΕΑΣ, δικαιούχοι είναι οι συνταξιούχοι του Δημοσίου που προσέφυγαν δικαστικά ως το 2020. Η περίοδος για την οποία αναγνωρίζεται η επιστροφή ποσών είναι οι 23 μήνες από τον Φεβρουάριο 2017 έως τον Δεκέμβριο 2018. Αγωγές που κατατέθηκαν μετά τις παραπάνω ημερομηνίες δεν πρόκειται να γίνουν αποδεκτές και, όπως όλα δείχνουν, θα απορρίπτονται άμεσα από τα δικαστήρια.
Τι γίνεται με όσους δεν κατέθεσαν αγωγές
Η κρατική στρατηγική, όπως αποτυπώθηκε το 2020, δεν ενθάρρυνε ενεργά τους συνταξιούχους να καταφύγουν στη Δικαιοσύνη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μαζικής καταβολής χωρίς δικαστικές προσφυγές. Πράγματι, πληρώθηκαν τότε όλοι οι συνταξιούχοι για τις κύριες συντάξεις, όχι όμως για επικουρικές και Δώρα. Όσοι ακολούθησαν νομική οδό εξασφάλισαν δικαίωμα επιστροφής, ενώ οι υπόλοιποι μένουν εκτός διεκδίκησης.
Ωστόσο, υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να θεσπιστεί ως αντιστάθμισμα μια νέα “13η σύνταξη”, με στόχο την ισότιμη μεταχείριση. Αυτή ενδέχεται να ανακοινωθεί τον Σεπτέμβριο του 2025 και να περιλαμβάνει ποσά μεταξύ 500 και 800 ευρώ, με πρόβλεψη μόνιμου χαρακτήρα.
Ο ρόλος του ΕΦΚΑ στην καθυστέρηση της διαδικασίας
Ένα από τα βασικά εμπόδια στην πορεία της απονομής των αναδρομικών υπήρξε η χρονική καθυστέρηση από την πλευρά του ΕΦΚΑ, ο οποίος δεν κατέθετε έγκαιρα τις απόψεις του στις εκκρεμείς δίκες. Αυτό οδήγησε σε συνεχείς αναβολές και πάγωμα υποθέσεων. Με το νέο έργο, αναμένεται να υπάρξει ενιαία αντιμετώπιση, με ολοκληρωμένες γνώμες του ΕΦΚΑ για κάθε φάκελο και πλήρη τεκμηρίωση, ώστε να διευκολυνθεί η διαδικασία έκδοσης δικαστικών αποφάσεων.
Τι δείχνουν οι πίνακες με τα αναδρομικά
Οι πίνακες που συνοδεύουν το σχέδιο πληρωμών καταγράφουν με λεπτομέρεια τα ποσά που αναλογούν στους συνταξιούχους ανάλογα με το πρώην ταμείο τους, την αρχική επικουρική σύνταξη, τις μειώσεις που υπέστησαν, καθώς και τη συνολική απόδοση με τα Δώρα. Τα στοιχεία διακρίνονται ανά ταμείο: ΙΚΑ-ΕΤΕΑΜ, ΔΕΚΟ-Τράπεζες, Δημόσιο, ΝΑΤ-ΚΕΑΝ, και λοιπά επικουρικά ταμεία. Ανάλογα με την κατηγορία, τα συνολικά ποσά κυμαίνονται από λίγες εκατοντάδες έως και 4.527 ευρώ.
Επόμενα βήματα και χρονικός ορίζοντας
Με την ολοκλήρωση της συλλογής, κατηγοριοποίησης και αποστολής των φακέλων, το έργο στοχεύει στην ουσιαστική αποσυμφόρηση των διοικητικών δικαστηρίων. Αυτό θα επιτρέψει να δοθεί έμφαση και σε άλλες χρονίζουσες υποθέσεις και να επιταχυνθεί γενικότερα η απονομή της Δικαιοσύνης. Μέσα στους επόμενους 11 μήνες αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η προετοιμασία και να ξεκινήσει η καταβολή αναδρομικών σε όσους συνταξιούχους έχουν τεκμηριωμένο δικαίωμα μέσω αγωγών.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
