Με φόντο τη ραγδαία αύξηση των ενοικίων και την αυξανόμενη αγωνία για την προσβασιμότητα στη στέγη, η κυβέρνηση παρουσιάζεται πρόθυμη να ανοίξει νέους δρόμους αντιμετώπισης του στεγαστικού προβλήματος. Ωστόσο, ταυτόχρονα βάζει σαφή όρια σε ό,τι αφορά τις πολιτικές που προτίθεται να υιοθετήσει, απορρίπτοντας καθαρές λύσεις τύπου πλαφόν στα ενοίκια.
Ο Υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, δήλωσε χωρίς περιστροφές ότι η επιβολή ανώτατου ορίου στις τιμές των ενοικίων δεν αποτελεί επιλογή της παρούσας κυβέρνησης. Ο λόγος; Οι συνέπειες μιας τέτοιας κίνησης θα μπορούσαν να είναι ακριβώς αντίθετες από τις επιθυμητές: αύξηση των αδήλωτων συμφωνιών και ακόμη μεγαλύτερη έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών.
Η στρατηγική που φαίνεται να προκρίνεται, αντί να επιβάλει περιορισμούς, στρέφεται σε πιο “έμμεσες” λύσεις, με βασικούς άξονες τη φορολογική ελάφρυνση και την κινητοποίηση του ιδιωτικού αποθέματος ακινήτων.
Ποιο είναι το σχέδιο για τα ενοίκια;
Η κυβέρνηση εστιάζει σε μια αναδιάρθρωση της φορολογίας των εισοδημάτων από ακίνητα, ελπίζοντας ότι χαμηλότεροι συντελεστές θα λειτουργήσουν ως κίνητρο για περισσότερες δηλωμένες μισθώσεις και, κατ’ επέκταση, μεγαλύτερη διαφάνεια.
Το μοντέλο δεν είναι νέο. Όπως αναφέρεται, μια παρόμοια προσέγγιση εφαρμόστηκε και στα διανεμόμενα κέρδη των επιχειρήσεων, όπου η μείωση της φορολογίας στο 5% είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση των επίσημα δηλωμένων ποσών.
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία από τις φορολογικές δηλώσεις καταδεικνύουν ότι οι περισσότεροι ιδιοκτήτες δηλώνουν εισοδήματα κάτω των 12.000 ευρώ ετησίως, αποφεύγοντας έτσι τους πιο “τσιμπημένους” φορολογικούς συντελεστές. Με τη μείωση των συντελεστών, η κυβέρνηση εκτιμά ότι θα περιοριστεί η ανάγκη για απόκρυψη εισοδημάτων.
ΕΝΦΙΑ: «Καμία νέα αλλαγή»
Σε αντίθεση με την κινητικότητα γύρω από τη φορολογία ενοικίων, για τον ΕΝΦΙΑ το τοπίο παραμένει σταθερό. Η κυβέρνηση δεν σκοπεύει να προχωρήσει σε νέες τροποποιήσεις, καθώς θεωρεί ότι η συνολική μείωση κατά περίπου 35% τα τελευταία χρόνια, είναι ήδη αρκετή. Άλλωστε, η φορολογία υπολογίζεται ακόμη με βάση τις αντικειμενικές αξίες του 2020 και όχι τις σημερινές, πολύ υψηλότερες εμπορικές τιμές.
Το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» μπαίνει μπροστά
Ίσως το πιο ουσιαστικό εργαλείο στην εργαλειοθήκη της κυβέρνησης είναι το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», που στοχεύει στο να επαναφέρει στο προσκήνιο χιλιάδες κλειστά ή παραμελημένα ακίνητα. Οι ιδιοκτήτες που επιθυμούν να συμμετάσχουν μπορούν να επωφεληθούν από:
-
Έκπτωση φόρου έως και 16.000 ευρώ για έξοδα ανακαίνισης.
-
Επιδότηση έως και 8.000 ευρώ, υπό προϋποθέσεις.
-
Κίνητρα για την ενοικίαση των ανακαινισμένων κατοικιών σε λογικές τιμές.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η προσέγγιση αυτή μπορεί να αποδώσει καλύτερα από τη δημιουργία νέων κρατικών κατοικιών, καθώς δίνει λύσεις άμεσα και με χαμηλότερο κόστος για το Δημόσιο.
Για να πάρουν την τελική τους απόφαση, οι ιδιοκτήτες ζυγίζουν το κόστος της ανακαίνισης, τα φορολογικά οφέλη, τις προοπτικές μίσθωσης και φυσικά τη συνολική φορολογική επιβάρυνση που περιλαμβάνει και τον ΕΝΦΙΑ. Όσο πιο ευνοϊκό είναι το συνολικό πακέτο, τόσο περισσότερα ακίνητα είναι πιθανό να επανέλθουν στην ενεργή αγορά.
Η κρίσιμη εξίσωση: προσφορά κατοικιών + διαφάνεια στη μίσθωση
Η κυβερνητική γραμμή, όπως διαφαίνεται, κινείται σε δύο βασικά επίπεδα: από τη μία, η αύξηση της προσφοράς κατοικιών μέσω της αξιοποίησης του υφιστάμενου αποθέματος. Από την άλλη, η βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης ώστε να χτυπηθεί η παραοικονομία.
Ο συνδυασμός αυτών των πολιτικών ελπίζεται ότι θα λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά: περισσότερα διαθέσιμα σπίτια σημαίνουν χαμηλότερες τιμές ενοικίων λόγω ανταγωνισμού, ενώ τα φορολογικά κίνητρα θα αποθαρρύνουν τις «μαύρες» συμφωνίες.
Και τώρα τι;
Η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω παρεμβάσεων, αλλά προς το παρόν, αποκλείει τις “εύκολες” λύσεις, όπως το πλαφόν, που σε άλλες χώρες δημιούργησαν περισσότερα προβλήματα από όσα έλυσαν. Το στοίχημα είναι μεγάλο: να λυθεί το πρόβλημα της στέγασης χωρίς να στραγγαλιστεί η αγορά.
Το αν θα πετύχει, θα φανεί στους επόμενους μήνες, όταν οι πρώτες αλλαγές θα αρχίσουν να επηρεάζουν τα πορτοφόλια ενοικιαστών και ιδιοκτητών.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
