Χιλιάδες συνταξιούχοι του Δημοσίου αναμένουν να δουν σημαντικά χρηματικά ποσά να επιστρέφονται στους λογαριασμούς τους, ως αποτέλεσμα δικαστικών αποφάσεων που έκριναν παράνομες κρατήσεις από τις συντάξεις τους. Συγκεκριμένα, αφορά τις παρακρατήσεις λόγω της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η οποία επιβλήθηκε σε υψηλότερες συντάξεις αλλά στη συνέχεια κρίθηκε αντισυνταγματική για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Τα ποσά των αναδρομικών που μπορούν να διεκδικήσουν φτάνουν έως και τα 8.556 ευρώ, αρκεί να έχουν προσφύγει στη δικαιοσύνη.
Εκκρεμείς αγωγές και επιπλέον δικαιούχοι των επιστροφών
Περίπου 9.000 συνταξιούχοι του Δημοσίου, κυρίως προερχόμενοι από τα λεγόμενα ειδικά μισθολόγια, όπως απόστρατοι, πανεπιστημιακοί και δικαστικοί λειτουργοί, έχουν προσφύγει δικαστικά διεκδικώντας τις παρακρατήσεις που επιβλήθηκαν κατά την περίοδο 2017-2018. Αντίστοιχα, κοντά στις 15.000 χήρες συνταξιούχων του Δημοσίου περιλαμβάνονται στους αποδέκτες των επιστροφών λόγω λανθασμένου επανυπολογισμού των συντάξεων χηρείας, βάσει απόφασης του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Οι υποθέσεις αυτές αναμένεται να διευθετηθούν στο πλαίσιο συνολικής λύσης από τον ΕΦΚΑ, με στόχο την ταχεία αποπληρωμή των αναδρομικών. Σημειώνεται ότι οι περισσότερες υποθέσεις έχουν ήδη τελεσιδικήσει, επομένως απομένει μόνο η διαδικασία καταβολής των οφειλομένων ποσών.
Η συνταγματικότητα της εισφοράς και τα όρια των αναδρομικών
Η ΕΑΣ είχε κριθεί αντισυνταγματική από την Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την περίοδο 2017-2018. Αυτό σημαίνει ότι οι κρατήσεις σε συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ κατά το διάστημα αυτό έγιναν χωρίς νόμιμη βάση. Η αντισυνταγματικότητα εστιάζεται στο ότι οι πόροι που παρακρατήθηκαν δεν προορίζονταν για τη χρηματοδότηση των συνταξιοδοτικών παροχών, αλλά για τη μείωση του ελλείμματος του ασφαλιστικού συστήματος.
Παρόλο που αρχικά η κυβέρνηση υποστήριξε ότι οι επιστροφές αφορούν μόνο όσους προσέφυγαν δικαστικά, νομικοί κύκλοι αναφέρουν πως η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου (244/2017) έχει γενική εφαρμογή και καλύπτει όλους τους συνταξιούχους που υπέστησαν τις εν λόγω κρατήσεις.
Μετά το 2019, το ίδιο δικαστήριο έκρινε τη νομιμότητα της ΕΑΣ, αφού με τον νόμο Κατρούγκαλου άλλαξε ο σκοπός της, χρηματοδοτώντας πλέον το αποθεματικό του ΑΚΑΓΕ (Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών).
Αναδρομικά για συντάξεις λόγω θανάτου: Ποιοι δικαιούνται επιπλέον χρήματα
Εκτός από τους συνταξιούχους, και οι χήρες ή οι χήροι συνταξιούχων Δημοσίου περιλαμβάνονται στους δικαιούχους αναδρομικών. Σύμφωνα με απόφαση του 6ου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι συντάξεις χηρείας που δόθηκαν την περίοδο 2016-2019 βασίστηκαν σε επανυπολογισμένα ποσά που δεν αντανακλούσαν τη σωστή εφαρμογή της νομοθεσίας. Οι δικαιούχοι έπρεπε να λαμβάνουν το 50% της αρχικής σύνταξης του θανόντος και όχι του μειωμένου ποσού που προέκυψε μετά τον επανυπολογισμό.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα:
Σε περίπτωση θανόντος με αρχική μικτή σύνταξη 1.758 ευρώ, η σύνταξη χηρείας υπολογίστηκε εσφαλμένα στα 592 ευρώ, ενώ θα έπρεπε να ανέρχεται στα 879 ευρώ, με αναδρομική αύξηση 287 ευρώ.
Άλλο παράδειγμα αφορά σύνταξη 1.337 ευρώ που, μετά τον επανυπολογισμό, έπεσε στα 853 ευρώ. Η σύνταξη χηρείας δόθηκε στα 426 ευρώ, αντί για τα 668 ευρώ που αντιστοιχούν στο 50% της αρχικής σύνταξης. Συνεπώς, προκύπτει διαφορά 242 ευρώ το μήνα, η οποία αντιστοιχεί σε αναδρομικά άνω των 5.000 ευρώ.
Ποσά επιστροφών ανά κατηγορία συνταξιούχων
Ανάλογα με το αρχικό ύψος της σύνταξης, τα αναδρομικά που προκύπτουν για τους 23 μήνες που εφαρμόστηκε η αντισυνταγματική κράτηση διαφέρουν σημαντικά. Παρακάτω παρατίθενται ενδεικτικά παραδείγματα:
Συνταξιούχος ειδικού μισθολογίου με αρχική σύνταξη 3.100 ευρώ και σημερινή στα 1.828 ευρώ: επιστροφή 8.556 ευρώ.
Απόστρατος με αρχική σύνταξη 2.910 ευρώ και σημερινή στα 1.734 ευρώ: επιστροφή 8.027 ευρώ.
Απόστρατος με σύνταξη 2.245 ευρώ, που έπεσε στα 1.468 ευρώ: επιστροφή 3.611 ευρώ.
Πολιτικός υπάλληλος με αρχική σύνταξη 2.435 ευρώ και σημερινή στα 1.540 ευρώ: επιστροφή 5.037 ευρώ.
Πολιτικός υπάλληλος με αρχική σύνταξη 1.475 ευρώ και σημερινή στα 1.163 ευρώ: επιστροφή 1.012 ευρώ.
Αντισυνταγματικές περικοπές και επιστροφές στις επικουρικές
Εκτός από τις κύριες συντάξεις, επιστροφές προβλέπονται και για μειώσεις στις επικουρικές, καθώς δύο από τις συνολικά πέντε περικοπές που εφαρμόστηκαν κρίθηκαν αντισυνταγματικές από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Συγκεκριμένα, αντισυνταγματικές κρίθηκαν:
Η μείωση του νόμου 4051/2012 για επικουρικές άνω των 200 ευρώ, με ποσοστά 10% έως 20%.
Η μείωση του νόμου 4093/2012 για άθροισμα κύριων και επικουρικών άνω των 1.000 ευρώ, με ποσοστά που φτάνουν έως 20% για τα υψηλότερα ποσά.
Οι δικαιούχοι επιστροφών από αυτές τις μειώσεις θα πρέπει να λάβουν ποσά για διάρκεια 11 μηνών, εφόσον οι μειώσεις εφαρμόστηκαν και στις δικές τους συντάξεις. Στις περιπτώσεις του ΝΑΤ, επιστράφηκε ήδη η μείωση 7% για την ίδια περίοδο, ενώ αναδρομικά δίνονται πλέον και από τη μείωση του νόμου 4093, εξαιρώντας όσους δεν υπέστησαν την περικοπή του 4051 λόγω της ήδη εφαρμοσμένης μείωσης 7%.
Πώς και πότε θα γίνουν οι πληρωμές
Οι πληρωμές των αναδρομικών αναμένεται να πραγματοποιηθούν εντός του έτους, μέσω ταχείας διαδικασίας από τον ΕΦΚΑ. Η κυβέρνηση φέρεται να εξετάζει ενιαία ρύθμιση για όλους τους δικαιούχους που έχουν θετικές αποφάσεις και θα προχωρήσει είτε με αυτόματες πληρωμές είτε με την ενεργοποίηση δικαστικών αποφάσεων για κάθε περίπτωση ξεχωριστά. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι η νομική τεκμηρίωση των αξιώσεων, αλλά η πολιτική βούληση για την υλοποίηση των καταβολών.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
