Σκέψου το εξής σενάριο: κάθεσαι ανυποψίαστα στον υπολογιστή σου, ψάχνοντας για μια κατσαρόλα και ένα σακίδιο πλάτης για το ταξίδι σου. Δεν κάνεις κάτι περίεργο. Ή μήπως έτσι νομίζεις;
Αυτό που για σένα μοιάζει με απλή καθημερινή αναζήτηση στο Google, μπορεί για τις αρχές να εκληφθεί ως κίνηση ύποπτου χαρακτήρα. Και τότε, τα πράγματα μπορεί να πάρουν τροπή που δε φαντάζεσαι: με μια κίνηση, μπορείς να βρεθείς αντιμέτωπος με ερωτήσεις, έρευνες, ακόμα και με επίσκεψη της αστυνομίας στο σπίτι σου.
Ακριβώς αυτό έζησε η Michele Catalano, δημοσιογράφος από τη Νέα Υόρκη, όταν μια απλή αναζήτηση στο διαδίκτυο κατέληξε σε αστυνομική επέμβαση στο σπίτι της.
Μια Σειρά Από Τυχαία Κλικ Που Ενεργοποίησαν Συναγερμό
Η ιστορία ξεκίνησε το 2013 στη Long Island. Η Catalano και ο σύζυγός της χρησιμοποιούσαν καθημερινά το διαδίκτυο, όπως όλοι μας. Σε κάποια φάση, ο σύζυγός της αναζήτησε online πληροφορίες για «pressure cooker» (χύτρα ταχύτητας) και αργότερα κοίταξε τιμές για «backpacks» (σακίδια πλάτης). Τίποτα το ανησυχητικό, έτσι;
Και όμως. Η εταιρεία πληροφορικής στην οποία εργαζόταν εκείνος, εντόπισε τις συγκεκριμένες λέξεις-κλειδιά μέσω του εταιρικού δικτύου και, κρίνοντας τις αναζητήσεις «ύποπτες», ενημέρωσε άμεσα τις αρχές. Το αποτέλεσμα; Λίγες μέρες μετά, μια ομάδα αστυνομικών και ερευνητών εμφανίστηκε στο σπίτι της οικογένειας για να ερευνήσει την υπόθεση.
Από τη Συνταγή Φακής σε Ανακρίσεις
Η Michele έγραψε αργότερα στο προσωπικό της μπλογκ για τη στιγμή που χτύπησε το κουδούνι της αστυνομία. Ήταν τρομαγμένη, μπερδεμένη και ανήσυχη. Η έρευνα που ακολούθησε αφορούσε υποτιθέμενες τρομοκρατικές υποψίες, βασισμένες αποκλειστικά σε μεμονωμένες λέξεις που πληκτρολογήθηκαν στο Google.
Όπως εξήγησε η ίδια, η αναζήτηση είχε καθαρά πρακτικό χαρακτήρα: χρειαζόταν μια νέα χύτρα για την κουζίνα και σκεφτόταν να αγοράσει ένα σακίδιο για τον γιο της. Ωστόσο, λόγω των επιθέσεων στη Βοστώνη εκείνη την περίοδο – όπου χρησιμοποιήθηκαν βόμβες φτιαγμένες με χύτρες – οι αρχές βρίσκονταν σε κατάσταση επιφυλακής. Έτσι, συνδύασαν τις αναζητήσεις και τις θεώρησαν πιθανώς απειλητικές.
Όταν το Ίντερνετ Παύει να Είναι Ιδιωτικό
Η υπόθεση της Catalano δεν είναι μεμονωμένη. Αναδεικνύει έναν ευρύτερο προβληματισμό: πόσο ιδιωτική είναι τελικά η χρήση του διαδικτύου; Πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να στοχοποιηθεί μόνο και μόνο επειδή αναζητά στο Google κάτι που θεωρεί απολύτως αθώο;
«Ένιωσα σαν εγκληματίας χωρίς να έχω κάνει τίποτα κακό», ανέφερε χαρακτηριστικά η Michele. «Το μόνο που ήθελα ήταν να δω πώς να φτιάξω φακές. Και τώρα πρέπει να ανησυχώ μήπως με παρακολουθούν;»
Προσοχή Στις Λέξεις Που Πληκτρολογείς
Δεν είναι όλες οι αναζητήσεις ίδιες. Κάποιες λέξεις – όπως «pressure cooker bomb» ή «explosives in backpack» – θεωρούνται ιδιαίτερα ευαίσθητες από τα συστήματα παρακολούθησης. Οι αρχές ασφαλείας (και εταιρικά δίκτυα) μπορεί να έχουν αυτοματοποιημένους αλγόριθμους που ανιχνεύουν τέτοιες λέξεις και ενεργοποιούν διαδικασίες ελέγχου.
Αυτό φυσικά δεν σημαίνει πως κάθε αναζήτηση καταγράφεται ή οδηγεί σε παρακολούθηση. Ωστόσο, η συγκεκριμένη ιστορία δείχνει ότι ορισμένοι συνδυασμοί λέξεων – ακόμη κι αν γίνονται χωρίς καμία κακή πρόθεση – μπορούν να προκαλέσουν παρεξηγήσεις και σοβαρές παρενέργειες.
Τι Μπορείς να Κάνεις;
Πρώτον, να έχεις επίγνωση ότι τίποτα δεν είναι απολύτως ιδιωτικό στο διαδίκτυο. Δεύτερον, αν χρησιμοποιείς εταιρικούς υπολογιστές ή δίκτυα, να είσαι ακόμα πιο προσεκτικός στις αναζητήσεις σου. Πολλές εταιρείες καταγράφουν τη διαδικτυακή δραστηριότητα των εργαζομένων τους για λόγους ασφαλείας.
Και τέλος, να θυμάσαι ότι οι λέξεις έχουν δύναμη – ακόμα και στο Google. Δεν είναι θέμα λογοκρισίας ή φόβου, αλλά καλύτερα να αποφεύγεις λέξεις που, συνδυασμένες, μοιάζουν επικίνδυνες μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
