Ένα σκληρό ξύπνημα περιμένει χιλιάδες συνταξιούχους που προσέφυγαν δικαστικά για να διεκδικήσουν μειώσεις και χαμένα Δώρα από τις επικουρικές τους συντάξεις. Παρότι πίστευαν ότι βρίσκονται στον σωστό δρόμο για την αποκατάσταση των περικοπών, τα ελληνικά δικαστήρια βάζουν φρένο στα σχέδιά τους, απορρίπτοντας τις αγωγές τους ως εκπρόθεσμες.
Η πραγματικότητα είναι πως μια τεράστια μερίδα συνταξιούχων που κινήθηκε νομικά με καθυστέρηση, βρίσκεται πλέον αποκλεισμένη από το ενδεχόμενο αποζημίωσης. Πρόκειται για υποθέσεις που κρίνονται όχι επί της ουσίας, αλλά με καθαρά διαδικαστικά – τυπικά κριτήρια, τα οποία όμως αποδεικνύονται καταδικαστικά.
Πότε χάθηκε το… τρένο των αναδρομικών;
Η κομβική ημερομηνία που κρίνει το αν μια αγωγή έχει πιθανότητες ευδοκίμησης είναι η 31η Ιουλίου 2020. Όσοι πρόλαβαν και κατέθεσαν προσφυγές έως αυτή την ημερομηνία για τις περικοπές σε επικουρικές συντάξεις και Δώρα, έχουν βάσιμες ελπίδες. Αντίθετα, όσοι κινήθηκαν μετά από αυτή την ημερομηνία, βλέπουν τις αγωγές τους να πέφτουν στο κενό.
Η ίδια εικόνα επικρατεί και για τις προσφυγές σχετικά με την περίφημη Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Στην περίπτωση αυτή, το κρίσιμο όριο είναι ακόμη πιο αυστηρό: αγωγές που κατατέθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2021 και μετά απορρίπτονται με τη λογική της διετούς παραγραφής των αξιώσεων κατά του Δημοσίου.
Η «σκληρή» απόφαση του ΣτΕ που έβαλε τα χρονικά όρια
Η αρχή όλων αυτών των απορρίψεων βρίσκεται σε μια ιστορική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας το 2015. Τότε, το ΣτΕ όρισε ότι οι περικοπές στις συντάξεις κρίνονται αντισυνταγματικές για ένα συγκεκριμένο 11μηνο διάστημα: από Ιούνιο 2015 έως Μάιο 2016. Έπειτα, το κράτος δεν είχε καμία υποχρέωση επιστροφής ποσών.
Η απόφαση αυτή άνοιξε μεν τον δρόμο για δικαστικές διεκδικήσεις, αλλά ταυτόχρονα όρισε ασφυκτικό χρονικό πλαίσιο για να θεωρηθούν αυτές έγκυρες. Το αποτέλεσμα; Χιλιάδες συνταξιούχοι, που δεν είχαν άμεση ενημέρωση ή καθοδήγηση, άργησαν να κινηθούν και τώρα χάνουν τα αναδρομικά τους εξαιτίας της καθυστέρησης.
Τι λένε τα δικαστήρια
Οι αποφάσεις που βγαίνουν πλέον στα διοικητικά δικαστήρια βασίζονται αποκλειστικά σε τυπικούς λόγους. Δεν εξετάζεται καν το αν υπήρξαν πράγματι περικοπές ή αν ο συνταξιούχος έχει οικονομική ανάγκη. Το μόνο που ενδιαφέρει είναι η ημερομηνία κατάθεσης της αγωγής.
Ειδικότερα:
Για αναδρομικά επικουρικών και Δώρων, οι αγωγές έως 31/07/2020 γίνονται δεκτές.
Όσες υποβλήθηκαν μετά την ημερομηνία αυτή, απορρίπτονται ως εκπρόθεσμες.
Για την ΕΑΣ, ισχύει η διετής παραγραφή, με τα δικαστήρια να απορρίπτουν αγωγές που υποβλήθηκαν από 01/01/2021 και μετά.
Χιλιάδες εκτός πληρωμών
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι χιλιάδες συνταξιούχοι μένουν εκτός πλάνου πληρωμών, ακόμα κι αν είχαν τις ίδιες απώλειες με άλλους που ήδη αποζημιώθηκαν. Η διαφορά ήταν απλώς… το πότε κατέθεσαν την αγωγή τους.
Αυτό έχει δημιουργήσει έντονη δυσαρέσκεια σε ένα μεγάλο μέρος του συνταξιοδοτικού πληθυσμού, που αισθάνεται αδικημένο και αποκλεισμένο λόγω γραφειοκρατικών ορίων και ελλιπούς πληροφόρησης.
Υπάρχει ελπίδα επανόρθωσης;
Οι νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι, προς το παρόν, δεν υπάρχουν ιδιαίτερα περιθώρια επανόρθωσης. Το ΣτΕ έχει τοποθετηθεί με σαφήνεια, και οι χαμένες υποθέσεις δύσκολα θα ανατραπούν.
Το μόνο που μπορεί να συμβεί είναι μια νέα πολιτική απόφαση, μια κυβερνητική πρωτοβουλία που θα επιτρέψει μαζικές ρυθμίσεις ή νομοθετική παρέμβαση που θα ανοίξει και πάλι τον δρόμο για αποζημιώσεις. Ωστόσο, τέτοια προοπτική μοιάζει μακρινή, δεδομένου του δημοσιονομικού κόστους.
Συμπέρασμα
Αν κάτι προκύπτει από όλη αυτή την υπόθεση, είναι το εξής: η καθυστέρηση σε δικαστικές κινήσεις, ακόμη και για σοβαρά ζητήματα όπως οι συντάξεις, μπορεί να αποβεί μοιραία. Παρά τις προσδοκίες και τις ελπίδες, η τυπική διαδικασία αποδείχθηκε ανώτερη της ουσίας – και οι πιο αδύναμοι την πληρώνουν για άλλη μια φορά.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
