Μια τεράστια επιχείρηση κατάσχεσης τραπεζικών καταθέσεων βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη από τους Δήμους σε όλη τη χώρα, αφήνοντας άφωνους χιλιάδες πολίτες που ξαφνικά βλέπουν τους λογαριασμούς τους να «αδειάζουν». Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι ότι η νομική βάση για αυτή την κίνηση προέρχεται από μια ξεχασμένη διάταξη του 1968, την περίοδο της Χούντας, η οποία επανενεργοποιήθηκε το 2023. Το αποτέλεσμα; Χρέη που φαινομενικά είχαν παραγραφεί, επανέρχονται στο προσκήνιο και απαιτούνται με συνοπτικές διαδικασίες!
Η αναβίωση αυτού του ξεχασμένου νόμου ξεκίνησε πέρυσι, όταν το υπουργείο Εσωτερικών προώθησε ένα ειδικό άρθρο στον ν. 5027/2023. Με αυτό το νομοθετικό «τρυκ», οι Δήμοι μπορούν να διεκδικούν ποσά που αφορούν σε πρόστιμα και άλλες οικονομικές υποχρεώσεις, ακόμη και αν αυτά χρονολογούνται μέχρι και το 2004! Έτσι, η προθεσμία διεκδίκησης επεκτάθηκε για δύο χρόνια – από τον Μάρτιο του 2023 μέχρι τον Μάρτιο του 2025 – με δυνατότητα μάλιστα να επεκταθεί για επιπλέον πέντε χρόνια.
Πρόκειται για μια μεταβατική διάταξη που δίνει το πράσινο φως στους Δήμους να «ξεσκονίσουν» τους φακέλους των οφειλετών τους και να απαιτήσουν ακόμα και τις πιο παλιές οφειλές. Ειδικά για τα πρόστιμα παράνομης στάθμευσης και λοιπές επιβαρύνσεις που δεν απαιτούν δήλωση από τον πολίτη, η διαδικασία είναι εξαιρετικά απλή – και φυσικά οδυνηρή για τους θιγόμενους.
Αυτό το «παραθυράκι» του νόμου 344/1968 ουσιαστικά υπερισχύει της συνήθους πενταετούς παραγραφής που ισχύει για την εφορία, προκαλώντας σοκ και σύγχυση σε όσους νόμιζαν πως τα πρόστιμα είχαν οριστικά ξεχαστεί. Τώρα, όμως, οι Δήμοι όχι μόνο έχουν τη νομική κάλυψη, αλλά και την πλήρη τεχνολογική υποστήριξη για να προχωρήσουν σε κατασχέσεις άμεσα και χωρίς καμία ειδοποίηση.
Η διαδικασία έχει προκαλέσει κύμα δυσαρέσκειας και οργής. Πολλοί πολίτες αναφέρουν ότι ενημερώθηκαν για τις κατασχέσεις μόνο όταν είδαν τα υπόλοιπα στους λογαριασμούς τους να μειώνονται δραματικά. Η ΑΑΔΕ έχει δώσει στους Δήμους πρόσβαση σε ειδικό λογισμικό που επιτρέπει την αναζήτηση και δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών. Αμέσως μετά, οι Δήμοι στέλνουν το κατασχετήριο στις τράπεζες, οι οποίες με τη σειρά τους μπλοκάρουν το ποσό και το αποδίδουν στους Δήμους μέσα σε 10 ημέρες.
Η κατάσταση αυτή θυμίζει περισσότερο «επιδρομή» παρά μια συνήθη φορολογική διαδικασία. Οι πολίτες, βλέποντας τα εισοδήματά τους να εξαφανίζονται εν μια νυκτί, μιλούν για άδικη και εξοντωτική μεταχείριση, ειδικά σε περιπτώσεις που τα πρόστιμα αφορούν μικροποσά στάθμευσης που είχαν ξεχάσει εδώ και δεκαετίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι Δήμοι έχουν βάλει στο στόχαστρο όχι μόνο τους «μεγάλους» οφειλέτες, αλλά και όσους χρωστούν μικροποσά. Το αποτέλεσμα; Μαζικές κατασχέσεις σε λογαριασμούς χωρίς καμία εξαίρεση ή ελαστικότητα. Η επίμαχη διάταξη δεν αφήνει περιθώρια διαπραγμάτευσης – οι Δήμοι δρουν με τον ίδιο τρόπο που δρουν οι φορολογικές αρχές: κατάσχουν πρώτα και ενημερώνουν μετά.
Η νομική αυτή ανατροπή προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση, καθώς η πενταετής παραγραφή θεωρείτο δεδομένη από πολλούς. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, οι Δήμοι «πάτησαν» στον νόμο του 1968, ο οποίος προβλέπει 20ετή παραγραφή για δημοτικά πρόστιμα. Η διάταξη αυτή, που δεν είχε εφαρμοστεί για χρόνια, «ξεθάφτηκε» μέσα από το νέο πλαίσιο του ν. 5027/2023, οδηγώντας σε αυτό το κύμα κατασχέσεων που πλήττει χιλιάδες πολίτες.
Το ερώτημα που προκύπτει τώρα είναι ποιοι ακριβώς κινδυνεύουν. Αν έχεις αφήσει απλήρωτες κλήσεις ή άλλες υποχρεώσεις προς τον Δήμο σου πριν από το 2018, κινδυνεύεις να δεις τα χρήματά σου να κάνουν «φτερά» από τον λογαριασμό σου, ακόμα και αν είχες ξεχάσει τελείως την ύπαρξή τους. Οι Δήμοι, με τις νέες δυνατότητες που έχουν, είναι αποφασισμένοι να εισπράξουν όσα περισσότερα μπορούν, ανεξαρτήτως ποσού ή παλαιότητας.
Πολλοί νομικοί επισημαίνουν ότι η κατάσταση αυτή φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη για ξεκάθαρους κανόνες και ενημέρωση. Οι πολίτες πρέπει να ξέρουν τι κινδυνεύουν να χάσουν – και οι Δήμοι να μην αξιοποιούν «σκοτεινές» νομοθεσίες που ξυπνούν μνήμες άλλων εποχών.
Σε κάθε περίπτωση, οι πολίτες που θεωρούν ότι θίγονται άδικα, καλούνται να κινηθούν νομικά, ζητώντας ακύρωση των κατασχέσεων ή διευθέτηση των οφειλών τους. Οι δικηγόροι τονίζουν ότι οι Δήμοι είναι υποχρεωμένοι να τηρούν πλήρως τη διαδικασία επίδοσης και ενημέρωσης – και κάθε παραβίαση μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για νομική προσφυγή.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι αυτή η υπόθεση απέχει πολύ από το να κλείσει. Το επόμενο διάστημα αναμένονται νέες κατασχέσεις, αλλά και προσφυγές, καθώς οι πολίτες αντιδρούν δυναμικά. Ένα πράγμα είναι βέβαιο: το «πάρτι» των κατασχέσεων μόλις ξεκίνησε – και όποιος νομίζει πως οι παλιές του οφειλές είχαν παραγραφεί, καλύτερα να το ξανασκεφτεί.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
