Μια πρωτοφανής νομική και κοινωνική εξέλιξη βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, καθώς χιλιάδες συνταξιούχοι σε όλη τη χώρα μπαίνουν στη φάση της τελικής δικαίωσης για τις αντισυνταγματικές περικοπές που υπέστησαν στις επικουρικές συντάξεις τους από τον Ιούνιο του 2015 έως και τον Μάιο του 2016.
Τα ελληνικά δικαστήρια, με αποκορύφωμα την πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ), ξεκαθαρίζουν το τοπίο: οι επιστροφές είναι πλέον αμετάκλητες και περιλαμβάνουν και τους τόκους. Οι πρώτοι που θα δουν χρήματα στον λογαριασμό τους είναι όσοι είχαν κινηθεί νομικά μέχρι τον Ιούλιο του 2020.
Ποιοι θα Πάρουν Αναδρομικά και Πόσα;
Οι επιστροφές ξεκινούν από λίγες εκατοντάδες ευρώ και αγγίζουν έως και τα 4.024 ευρώ μόνο για τις επικουρικές, ενώ για συνταξιούχους του Δημοσίου που αφορούν την ΕΑΣ, τα ποσά εκτινάσσονται έως και τις 8.556 ευρώ.
Οι βασικοί δικαιούχοι είναι:
Συνταξιούχοι 33 επικουρικών ταμείων (ΙΚΑ-ΕΤΕΑΜ, ΤΕΑΔΥ, ΝΑΤ, ΤΕΑΠ ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΛΕΠΕΤΕ κ.ά.)
Δημόσιοι υπάλληλοι που κατέθεσαν προσφυγές για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ)
Απόστρατοι και συνταξιούχοι ειδικών μισθολογίων που κινήθηκαν νομικά
Αξιοσημείωτο είναι πως οι πίνακες με τα ποσά που προβλέπονται βάσει του τύπου σύνταξης και ταμείου δείχνουν εντυπωσιακές διακυμάνσεις. Για παράδειγμα, πρώην υπάλληλος ΔΕΚΟ μπορεί να λάβει αναδρομικά άνω των 3.000 ευρώ, ενώ συνταξιούχος του Δημοσίου με υψηλή κύρια σύνταξη μπορεί να φτάσει τα 8.000 ευρώ και πλέον.
⚖️ Ποια Είναι η Νομική Βάση;
Η απόφαση του ΑΕΔ «κλείδωσε» τις επιστροφές για όσους είχαν καταθέσει προσφυγές εντός των προθεσμιών. Αντίστοιχα, η απόφαση 244/2017 της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου κρίνει αντισυνταγματικές τις κρατήσεις ΕΑΣ για το διάστημα Φεβρουάριος 2017 – Δεκέμβριος 2018, ανοίγοντας τον δρόμο για επιπλέον επιστροφές.
Τι Σημαίνει Αυτό για τους Υπόλοιπους;
Η μεγάλη «γκρίζα ζώνη» αφορά περίπου 800.000 με 900.000 συνταξιούχους που δεν πρόλαβαν ή δεν χρειάστηκε –σύμφωνα με τότε κυβερνητικές διαβεβαιώσεις– να καταθέσουν προσφυγές. Δυστυχώς, η τότε επιλογή τους να εμπιστευτούν το κράτος, φαίνεται να τους αφήνει εκτός.
Ο νόμος απαγορεύει πλέον εκ των υστέρων προσφυγές και κρίνει πως, εφόσον πληρώθηκαν αναδρομικά για τις κύριες συντάξεις το 2020, οποιαδήποτε άλλη διεκδίκηση σβήνει – εκτός αν έχει ήδη κινηθεί δικαστικά.
Το Οικονομικό Πλάνο της Κυβέρνησης
Η κυβέρνηση εξετάζει σοβαρά σενάρια πληρωμής με τρόπο που δεν θα διαταράξει τα δημόσια οικονομικά. Ένα από τα επικρατέστερα είναι η χρησιμοποίηση των τόκων από το ΑΚΑΓΕ, το αποθεματικό των ταμείων, που προβλέπεται να αποδώσει 650 εκατ. ευρώ το 2025. Αυτό το ποσό, αν επαναληφθεί και τα επόμενα έτη, μπορεί να καλύψει την πλήρη επιστροφή των αναδρομικών σε βάθος 2 ή 3 ετών.
Το συνολικό κόστος για πλήρη αποζημίωση όλων των συνταξιούχων υπολογίζεται στα 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ.
Τι Περιμένουμε από τη ΔΕΘ;
Η φετινή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) ίσως αποδειχθεί καθοριστική. Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι εξετάζονται στοχευμένες παρεμβάσεις ενίσχυσης του εισοδήματος των συνταξιούχων. Ανάμεσα στις σκέψεις περιλαμβάνεται και η ένταξη των μη ενάγοντων συνταξιούχων σε πρόγραμμα σταδιακής επιστροφής αναδρομικών, ώστε να αποφευχθούν νέες κοινωνικές αντιδράσεις.
Ποιοι Είναι οι Κερδισμένοι και Ποιοι οι Χαμένοι;
✅ Κερδισμένοι:
Όσοι είχαν προνοήσει να κινηθούν δικαστικά έως το 2020
Συνταξιούχοι του Δημοσίου με ενεργές αγωγές για την ΕΑΣ
Οι 370.000 που «κλείδωσαν» επιστροφές με αγωγές για τις επικουρικές
❌ Χαμένοι:
Όσοι δεν προσέφυγαν εγκαίρως, λόγω παραγραφής των αξιώσεών τους
Συνταξιούχοι που στηρίχθηκαν στις τότε διαβεβαιώσεις περί μη αναγκαιότητας αγωγών
Ακόμα κι αυτοί όμως ελπίζουν σε πολιτική λύση – αν όχι για το σύνολο των αναδρομικών, τουλάχιστον για ένα συμβολικό ποσό ή σταδιακή αποκατάσταση.
