Ευχάριστα νέα έρχονται για ένα μεγάλο κομμάτι του συνταξιοδοτικού πληθυσμού, καθώς πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις ανατρέπουν τα δεδομένα και βάζουν στο τραπέζι επιστροφές χιλιάδων ευρώ. Οι εξελίξεις αφορούν τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις και την περιβόητη Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), που κρίθηκαν αντισυνταγματικές για συγκεκριμένες περιόδους.
Ποιοι δικαιούνται τα ποσά
Οι αποφάσεις των δικαστηρίων φέρνουν ανάσα για όσους υπέστησαν μειώσεις μεταξύ Ιουνίου 2015 και Μαΐου 2016. Συγκεκριμένα, αναδρομικά ποσά που φτάνουν έως και τις 4.024 ευρώ μαζί με τους νόμιμους τόκους, δίνονται σε συνταξιούχους που είχαν επικουρικές συντάξεις και επηρεάστηκαν από τις μειώσεις της περιόδου εκείνης.
Ταυτόχρονα, ιδιαίτερα σημαντική είναι και η εξέλιξη για τους δημοσίους υπαλλήλους, καθώς ανοίγει ο δρόμος για επιστροφές ΕΑΣ που μπορεί να αγγίζουν ακόμη και τα 8.556 ευρώ, μετά την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου που έκρινε τις κρατήσεις αντισυνταγματικές για την περίοδο Φεβρουάριος 2017 έως Δεκέμβριος 2018.
Δύο ταχύτητες στις επιστροφές
Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο (ΑΕΔ) έβαλε τη σφραγίδα του στην υπόθεση, επιβεβαιώνοντας ότι όσοι είχαν υποβάλει αγωγές έως τον Ιούλιο του 2020 έχουν πλέον ξεκάθαρο δικαίωμα αποζημίωσης. Ωστόσο, η πρόκληση για την κυβέρνηση είναι μεγάλη: θα περιοριστεί μόνο στους περίπου 370.000 που προσέφυγαν νομικά ή θα προχωρήσει σε γενικευμένες πληρωμές προς περίπου 900.000 ακόμη, που είχαν ελπίσει σε αυτόματες επιστροφές βάσει κυβερνητικών δηλώσεων;
Η επιλογή της δεύτερης οδού θα σήμαινε μια τεράστια δημοσιονομική επιβάρυνση, ωστόσο θα απέτρεπε νέο κύμα δικαστικών διεκδικήσεων από όσους ένιωσαν πως αδικήθηκαν.
Πώς διαμορφώνονται τα ποσά
Ανάλογα με το ύψος της σύνταξης και την κατηγορία του συνταξιούχου, τα ποσά που προκύπτουν προς επιστροφή ποικίλλουν:
| Κατηγορία | Αρχική Μικτή Σύνταξη | Τωρινή Σύνταξη (προ φόρου) | Ποσό Επιστροφής ΕΑΣ |
|---|---|---|---|
| Ειδικό Μισθολόγιο | 3.100 € | 1.828 € | 8.556 € |
| Απόστρατος | 2.910 € | 1.734 € | 8.027 € |
| Πολιτικός Υπάλληλος | 2.435 € | 1.540 € | 5.037 € |
Τα στοιχεία δείχνουν πως αρκετοί συνταξιούχοι έχουν υποστεί σημαντικές απώλειες εσόδων, οι οποίες πλέον αναγνωρίζονται και αποκαθίστανται σε μεγάλο βαθμό.
Πώς και πότε θα γίνουν οι πληρωμές
Ακόμη κι αν υπάρξει πολιτική απόφαση για καταβολή των επιστροφών στο σύνολο των δικαιούχων, το κόστος για το κράτος εκτιμάται γύρω στο 1,4 δισεκατομμύριο ευρώ. Το πιθανότερο σενάριο προβλέπει σταδιακή πληρωμή σε δύο ή τρεις δόσεις, μέσα από το αποθεματικό του ΑΚΑΓΕ (Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών) – γνωστό και ως «ασφαλιστικός κουμπαράς».
Η απόφαση για τον τρόπο καταβολής των αναδρομικών δεν έχει ακόμα οριστικοποιηθεί, αλλά φαίνεται πως το Υπουργείο Εργασίας εξετάζει διάφορα σενάρια, ώστε να μην επιβαρυνθεί άμεσα ο κρατικός προϋπολογισμός.
Τι πρέπει να προσέξουν οι συνταξιούχοι
Για όσους δεν έχουν καταθέσει αγωγές, η νομική διεκδίκηση παραμένει πιθανή επιλογή, εφόσον η κυβέρνηση δεν προχωρήσει σε οριζόντια λύση. Οι νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι, ενώ η απόφαση του ΑΕΔ κατοχυρώνει δικαιώματα, αυτά ισχύουν μόνο για όσους είχαν κινηθεί εγκαίρως. Παρά ταύτα, η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με την ΕΑΣ φαίνεται να ανοίγει τον δρόμο και για όσους δεν είχαν κάνει αγωγές, τουλάχιστον για τη συγκεκριμένη κατηγορία κρατήσεων.
Γι’ αυτό, συνιστάται στους συνταξιούχους να συμβουλευτούν έμπειρους νομικούς, καθώς η κάθε περίπτωση μπορεί να έχει ιδιαιτερότητες που επηρεάζουν την τελική έκβαση.
Τελική Εικόνα
Με τις τελευταίες εξελίξεις, φαίνεται πως ένας μεγάλος αριθμός συνταξιούχων μπορεί να δει επιτέλους δικαίωση – όχι μόνο ηθικά, αλλά και οικονομικά. Η υπόθεση αφορά πολλά δισεκατομμύρια ευρώ, αλλά και το ίδιο το κύρος του κράτους απέναντι στους πολίτες που στήριξαν το ασφαλιστικό σύστημα για δεκαετίες.
Το ερώτημα πλέον είναι αν η κυβέρνηση θα επιλέξει να ανοίξει το «πακέτο» για όλους, ή αν θα αφήσει τους υπόλοιπους να προσφύγουν ξανά στη Δικαιοσύνη. Μέχρι τότε, όσοι έχουν ήδη ενεργήσει νομικά μπορούν να αρχίσουν να μετρούν αντίστροφα για την πληρωμή, ενώ οι υπόλοιποι… κρατούν την ανάσα τους.


