Μια σημαντική μεταρρύθμιση έρχεται να ταράξει τα νερά για τους Έλληνες του εξωτερικού αλλά και για όσους σκέφτονται να επιστρέψουν ή να επενδύσουν ξανά στην Ελλάδα. Με νέες ρυθμίσεις που ενσωματώνονται στο νομοσχέδιο για τον Εθνικό Τελωνειακό Κώδικα, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά σε ουσιαστικές αλλαγές στο φορολογικό καθεστώς που αφορά περιουσιακά στοιχεία και εισοδήματα του εξωτερικού.
Το φρένο της δεκαετίας έγινε πενταετία
Μέχρι πρότινος, για να απαλλαγεί ένας Έλληνας από τη φορολόγηση κινητής περιουσίας που διατηρεί εκτός Ελλάδας – όπως τραπεζικοί λογαριασμοί, μετοχές ή ομόλογα – έπρεπε να έχει διαμείνει σε άλλη χώρα για τουλάχιστον δέκα συνεχόμενα έτη. Αυτή η απαίτηση, όμως, πλέον μειώνεται δραστικά. Με τη νέα διάταξη, αρκούν πέντε χρόνια συνεχούς παραμονής στο εξωτερικό ώστε να μπορεί κάποιος να εξαιρεθεί από τον σχετικό φόρο, υπό τον όρο ότι δεν πρόκειται για κρατικό υπάλληλο ή στρατιωτικό που υπηρετεί στο εξωτερικό με εντολή της υπηρεσίας του.
Για παράδειγμα, αν ένας Έλληνας εργάζεται στο εξωτερικό – ας πούμε σε τραπεζικό ίδρυμα στο Παρίσι – και παραμείνει εκεί για πέντε συναπτά έτη, τότε δεν θα φορολογείται στην Ελλάδα για τις καταθέσεις ή τις επενδύσεις του στο εξωτερικό.
Επανεκκίνηση με φορολογικά bonus
Ένα ακόμα «δωράκι» της νέας νομοθεσίας αφορά όσους αποφασίσουν να μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα. Είτε πρόκειται για Έλληνες που επιθυμούν να επιστρέψουν στη χώρα τους είτε για ξένους που θέλουν να εγκατασταθούν μόνιμα, το κράτος προσφέρει ιδιαίτερα ευνοϊκούς φορολογικούς όρους.
Σύμφωνα με τον ανανεωμένο Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (άρθρο 5Α), υπάρχει πλέον η δυνατότητα εναλλακτικής φορολόγησης για όσους έχουν εισοδήματα από πηγές του εξωτερικού. Αντί να φορολογούνται με βάση τις ελληνικές κλίμακες, μπορούν να επιλέξουν να πληρώνουν ένα σταθερό ποσό φόρου – 100.000 ευρώ ετησίως – ανεξάρτητα από το πραγματικό ύψος των εισοδημάτων τους.
Το σημαντικό είναι ότι η επιλογή αυτή δεν χρειάζεται να γίνει άμεσα με την πρώτη χρονιά της επιστροφής. Μπορεί να ενεργοποιηθεί οποιαδήποτε στιγμή μέσα στα πρώτα 15 χρόνια. Δηλαδή, κάποιος που επιστρέφει το 2025 μπορεί να ενταχθεί στο ευνοϊκό καθεστώς είτε το 2026 είτε αργότερα, μέχρι να συμπληρωθεί η 15ετία.
Και δεν σταματάμε εδώ: υπάρχει η δυνατότητα να ενταχθούν και μέλη της οικογένειας στο ίδιο καθεστώς, με επιπλέον φόρο 20.000 ευρώ τον χρόνο για κάθε άτομο – σύζυγο ή παιδί.
Φορο-ασυλία σε δωρεές και κληρονομιές εξωτερικού
Όσοι επιλέξουν το παραπάνω καθεστώς εναλλακτικής φορολόγησης κερδίζουν και μια πολύτιμη απαλλαγή: δεν φορολογούνται για περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό που λαμβάνουν μέσω δωρεάς ή κληρονομιάς. Αν, για παράδειγμα, κληρονομήσουν μετοχές σε αμερικανική επενδυτική εταιρεία ή λάβουν ως δωρεά ομόλογα από συγγενή στη Γερμανία, δεν θα επιβαρυνθούν με φόρο στην Ελλάδα – ούτε καν αν μεταβιβάσουν αυτά τα περιουσιακά στοιχεία σε τρίτους.
Επιστροφή συνταξιούχων με fast track διαδικασίες
Ιδιαίτερη πρόβλεψη έχει γίνει και για τους συνταξιούχους που διαμένουν στο εξωτερικό και εξετάζουν το ενδεχόμενο επιστροφής. Οι σχετικές αιτήσεις μπορούν να υποβληθούν έως τις 31 Μαρτίου κάθε έτους και ενεργοποιούν καθεστώς που προβλέπει συντεταγμένη φορολογική συνεργασία μεταξύ των χωρών. Αυτό σημαίνει ότι αν ένας Έλληνας συνταξιούχος εγκαταλείψει τη Γερμανία και επιστρέψει στην Ελλάδα, η φορολογική του κατάσταση θα κοινοποιηθεί στις αρμόδιες γερμανικές αρχές, υπό την προϋπόθεση της αμοιβαιότητας.
Κίνητρα και για επαγγελματίες
Όμως τα κίνητρα δεν περιορίζονται μόνο στους συνταξιούχους ή τους επενδυτές. Και οι εργαζόμενοι ή ελεύθεροι επαγγελματίες που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα μπορούν να επωφεληθούν σημαντικά. Για επτά ολόκληρα χρόνια, φορολογούνται μόνο για το μισό του εισοδήματός τους από μισθωτή εργασία ή επιχειρηματική δραστηριότητα που αποκτούν στην Ελλάδα.
Ένας μηχανικός ή σύμβουλος επιχειρήσεων που εγκαθίσταται στη χώρα και δηλώνει 60.000 ευρώ το χρόνο, θα φορολογείται μόνο για τα 30.000 ευρώ. Πρόκειται για ένα δυνατό κίνητρο, ειδικά σε μια εποχή που το brain drain δείχνει σημάδια αντιστροφής.
