Μια νέα αύξηση στην τιμή του ντίζελ βρίσκεται προ των πυλών, καθώς η εφαρμογή του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών II (ΣΕΔΕ II) από την Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει πρόσθετες χρεώσεις στα ορυκτά καύσιμα. Ο πρόεδρος της ΕΛΙΝ και του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών Ελλάδος, Γιάννης Αληγιζάκης, προειδοποίησε ότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 η τιμή του ντίζελ θα αυξηθεί κατά 0,12 ευρώ/λίτρο λόγω αυτών των νέων ρυθμίσεων.
Οι στόχοι της Ε.Ε. και οι επιπτώσεις στην Ελλάδα
Η απόφαση της Ε.Ε. να επεκτείνει το ΣΕΔΕ και στον τομέα των οδικών μεταφορών και της θέρμανσης έχει στόχο τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Όμως, ενώ η Ευρώπη βλέπει πρόοδο στον οικολογικό μετασχηματισμό, στην Ελλάδα οι επιπτώσεις είναι πολύ πιο έντονες. Η χώρα μας ήδη συγκαταλέγεται ανάμεσα στις χώρες με τους υψηλότερους φόρους καυσίμων στην Ευρώπη, με τη φορολογία να φτάνει έως και το 60% της τελικής τιμής.
Βαθιά επίπτωση για τον καταναλωτή και τις εξαγωγές
Με βάση τους σημερινούς υπολογισμούς, η νέα επιβάρυνση αντιστοιχεί σε περίπου 800 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για τους Έλληνες καταναλωτές. Το ποσό αυτό δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητο και θέτει σοβαρά ερωτήματα για τη δυνατότητα των πολιτών να ανταποκριθούν στις ενεργειακές τους ανάγκες. Ταυτόχρονα, προκαλεί ανησυχία και για τη μείωση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων, που επηρεάζονται από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Πρόστιμα και κόστος για τις εταιρείες εμπορίας
Πέρα από την επιβάρυνση για τους πολίτες, οι εταιρείες πετρελαιοειδών αναμένεται να αντιμετωπίσουν και σοβαρές οικονομικές πιέσεις. Σύμφωνα με τον κ. Αληγιζάκη, ο κλάδος θα βρεθεί αντιμέτωπος με ετήσια πρόστιμα ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ, λόγω αδυναμίας επίτευξης των στόχων μείωσης εκπομπών. Οι εταιρείες, όπως τόνισε, δεν μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση μιας αγοράς που ούτως ή άλλως συρρικνώνεται.
Ανισότητες στη μεταχείριση του κλάδου
Ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ έκανε λόγο για άδικη στάση της Πολιτείας απέναντι στις εταιρείες εμπορίας καυσίμων. Όπως ανέφερε, αντιμετωπίζονται ως μεσάζοντες και υπόπτοι κερδοσκοπίας, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η συνεισφορά τους στην εθνική οικονομία. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη δυσκολία συνεργασίας με τα υπουργεία, τα οποία -όπως είπε- αρνούνται να ακούσουν και να διορθώσουν δυσλειτουργίες στη νομοθεσία για την παραβατικότητα.
Στρατηγική σημασία και οικονομική συνεισφορά
Ο κλάδος των πετρελαιοειδών διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην ελληνική οικονομία. Καλύπτει τις ανάγκες μεταφορών, βιομηχανίας, αερομεταφορών και ναυτιλίας. Ο κ. Αληγιζάκης επεσήμανε ότι η λειτουργία του απαιτεί τεράστιες επενδύσεις σε αποθήκες, υποδομές και μεταφορικά μέσα, ενώ απασχολεί άμεσα και έμμεσα πάνω από 100.000 εργαζομένους.
Επιπλέον, κάθε χρόνο αποδίδει στο Δημόσιο φόρους και δασμούς ύψους 5-6 δισ. ευρώ, οι οποίοι μάλιστα προπληρώνονται, αποτελώντας έτσι τον πιο αποτελεσματικό και ασφαλή φοροεισπρακτικό μηχανισμό της χώρας.
Η προοπτική αύξησης των τιμών στα καύσιμα λόγω του ΣΕΔΕ II εγείρει σημαντικά ζητήματα για την κοινωνική δικαιοσύνη, την οικονομική ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητα των ενεργειακών πολιτικών. Ο ενεργειακός μετασχηματισμός είναι αναγκαίος, ωστόσο η μετάβαση οφείλει να είναι δίκαιη και ισόρροπη, χωρίς να τιμωρεί συγκεκριμένους τομείς ή κοινωνικές ομάδες.
