Μια σιωπηλή “βόμβα” τίκ-τακ σκάει πάνω από τις επιχειρήσεις όλης της χώρας και όσοι την αγνοήσουν κινδυνεύουν να πληρώσουν πολύ ακριβά. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 ενεργοποιείται το νέο αυστηρό καθεστώς προστίμων για παραβάσεις στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.), με τα επιμελητήρια να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: όσες επιχειρήσεις δεν τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητές τους μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2025, ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με χρηματικά πρόστιμα που ξεκινούν από 100€ και φτάνουν έως και τα 100.000€.
Το νέο αυτό πλαίσιο θεσπίστηκε με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 46982/2025), σε εφαρμογή του Νόμου 4919/2022, και αφορά όλες τις εταιρείες που υποχρεούνται σε εγγραφή και καταχωρίσεις στο Γ.Ε.ΜΗ., εξαιρουμένων των ατομικών επιχειρήσεων.
Τι αλλάζει και ποιοι κινδυνεύουν
Η αυστηροποίηση του πλαισίου δεν περιορίζεται απλώς σε μια γενική «υπενθύμιση». Πρόκειται για κανονιστικό σοκ που φέρνει λεπτομερή κριτήρια για το ύψος των προστίμων, βάσει νομικής μορφής, παραβάσεων και οικονομικού μεγέθους. Ανάμεσα στις βασικές παραβάσεις που «χτυπά» το νέο πλαίσιο είναι:
-
Καθυστερημένες ή λανθασμένες καταχωρίσεις στο Γ.Ε.ΜΗ.
-
Μη τήρηση υποχρεώσεων κατά τη σύσταση εταιρείας μέσω της ηλεκτρονικής Υπηρεσίας Μιας Στάσης (e-Υ.Μ.Σ.)
-
Παραλείψεις σχετικά με την αυτόματη δέσμευση επωνυμίας ή διακριτικού τίτλου
-
Μη αναγραφή των απαραίτητων εταιρικών στοιχείων σε επίσημα έγγραφα
Το πρόστιμο θα καθορίζεται ανά παράβαση και ανά νομική μορφή, με το εύρος να είναι τεράστιο: από 100€ έως 10.000€ για μικρές επιχειρήσεις στα επιμελητήρια, ενώ για τις μεγάλες μπορεί να φτάσει τα 100.000€!
Εν αναμονή του… τσουνάμι προστίμων
Παρά τη λογική της διαφάνειας και της θεσμικής συμμόρφωσης, το νέο καθεστώς έχει προκαλέσει έντονο σκεπτικισμό. Επιμελητήρια και επαγγελματικοί φορείς επισημαίνουν ότι οι ποινές είναι δυσανάλογες, ειδικά για μικρές, οικογενειακές ή νεοσύστατες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν έχουν το ανθρώπινο δυναμικό ή τη λογιστική υποστήριξη για να παρακολουθούν τις γραφειοκρατικές απαιτήσεις.
Με επιστολές προς τους υπουργούς Οικονομικών και Ανάπτυξης, τα επιμελητήρια ζητούν επανεξέταση του πλαισίου και επισημαίνουν ότι οι κυρώσεις πρέπει να συνοδεύονται από δίκαιες προβλέψεις, όπως:
-
Διαφοροποίηση προστίμων με βάση το μέγεθος και τη μορφή της επιχείρησης (π.χ. ΙΚΕ, ΕΠΕ, ΑΕ)
-
Λήψη υπόψη της πρόθεσης συμμόρφωσης (εκ παραδρομής ή κατ’ εξακολούθηση παράβαση)
-
Ελαφρυντικά για οικονομικά ευάλωτες επιχειρήσεις ή για όσες βρίσκονται σε φάση εκκίνησης
-
Εισαγωγή ενός συστήματος προειδοποιήσεων πριν την επιβολή προστίμου
Τελευταία ευκαιρία συμμόρφωσης χωρίς κυρώσεις
Αν υπάρχει ένα θετικό στοιχείο, αυτό είναι πως οι επιχειρήσεις έχουν ακόμα περιθώριο να αποφύγουν τις βαριές κυρώσεις. Συγκεκριμένα, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2025 μπορούν:
-
Να εγγραφούν στο Γ.Ε.ΜΗ. όσες ακόμη δεν έχουν συμμορφωθεί.
-
Να καταχωρίσουν πράξεις ή αλλαγές που εκκρεμούν.
-
Να διορθώσουν σφάλματα που έγιναν κατά τη σύσταση ή μεταβολή της εταιρείας.
-
Να ενεργοποιήσουν διαδικασίες που έχουν μπει σε αναστολή λόγω παραλείψεων.
Η διαδικασία γίνεται μέσω της αντίστοιχης υπηρεσίας Γ.Ε.ΜΗ. του επιμελητηρίου τους.
Κίνδυνος για τη βιωσιμότητα των μικρών επιχειρήσεων
Αυτό που φοβούνται περισσότεροι είναι ότι το νέο καθεστώς δεν θα λειτουργήσει ως εργαλείο συμμόρφωσης, αλλά ως οικονομική παγίδα που θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις μικρές επιχειρήσεις. Όπως σημειώνουν πολλοί εκπρόσωποι της αγοράς, η ενίσχυση της διαφάνειας είναι απαραίτητη – αλλά όχι όταν τίθεται ως απειλή επιβίωσης.
Η αίσθηση είναι κοινή: οι νέοι κανόνες έχουν καλή πρόθεση, αλλά ελάχιστη επαφή με την πραγματικότητα της καθημερινής επιχειρηματικότητας, ειδικά για όσους «παλεύουν» να σταθούν στα πόδια τους μετά από κρίσεις, πληθωρισμούς και αβεβαιότητα.
Το μέλλον της επιχειρηματικότητας περνά από το… Γ.Ε.ΜΗ.
Ό,τι κι αν πιστεύει κανείς για το νέο σύστημα, είναι ξεκάθαρο πως το Γ.Ε.ΜΗ. γίνεται πλέον κομβικό εργαλείο για τη νομιμότητα, την πρόσβαση σε ευρωπαϊκά συστήματα πληροφόρησης, ακόμη και για την αξιολόγηση φερεγγυότητας των εταιρειών.
Όμως, η συμμόρφωση δεν πρέπει να τιμωρείται με εξοντωτικά πρόστιμα, αλλά να ενισχύεται με κατάλληλη καθοδήγηση, ψηφιακά εργαλεία και υποστήριξη.
Το ρολόι μετράει αντίστροφα. Οι επιχειρήσεις έχουν ακόμα λίγους μήνες για να διορθώσουν ό,τι χρειάζεται. Όσοι καθυστερήσουν, κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με κυρώσεις που θα τους στοιχίσουν πολύ περισσότερο απ’ όσο νομίζουν.
