Από τον φετινό Νοέμβριο, ένα νέο μέτρο κοινωνικής πολιτικής κάνει την εμφάνισή του και υπόσχεται σημαντική «ανάσα» στα νοικοκυριά που δυσκολεύονται με το αυξημένο κόστος στέγασης. Για πρώτη φορά ενεργοποιείται η επιστροφή ενοικίου, μια παροχή που προβλέπεται στον νόμο 5217/2025 και αφορά δεκάδες χιλιάδες ενοικιαστές κύριας ή φοιτητικής κατοικίας.
Η καινοτομία του μέτρου είναι ότι δεν χρειάζεται καμία αίτηση. Οι δικαιούχοι θα δουν το ποσό να πιστώνεται απευθείας στον τραπεζικό τους λογαριασμό, χρησιμοποιώντας τα στοιχεία που ήδη υπάρχουν στη φορολογική δήλωση. Η πρώτη καταβολή έχει οριστεί για τον Νοέμβριο του 2025 και θα επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο την ίδια περίοδο.
Πόσα χρήματα θα επιστρέφονται
Το ποσό που δικαιούται κάθε νοικοκυριό εξαρτάται από την κατηγορία κατοικίας και την οικογενειακή κατάσταση.
-
Κύρια κατοικία: έως 800€ τον χρόνο. Για κάθε εξαρτώμενο παιδί το ποσό αυξάνεται κατά 50€.
-
Φοιτητική κατοικία: επίσης έως 800€ τον χρόνο, εφόσον ο φοιτητής είναι μισθωτής και υποβάλλει φορολογική δήλωση.
-
Ειδικές περιπτώσεις: σε περίπτωση διαζυγίου ή διάστασης, το μπόνους για τα παιδιά μοιράζεται και στους δύο γονείς, ενώ το ίδιο ισχύει και για τα σύμφωνα συμβίωσης.
Με λίγα λόγια, μια τετραμελής οικογένεια μπορεί να λάβει αρκετά μεγαλύτερο ποσό από το βασικό, φτάνοντας και ξεπερνώντας τα 900€.
Τα κριτήρια για να ενταχθεί κανείς
Το μέτρο δεν είναι ανοιχτό σε όλους, αλλά βασίζεται σε εισοδηματικά και περιουσιακά όρια.
-
Άγαμοι: εισόδημα έως 20.000€ και ακίνητη περιουσία έως 120.000€.
-
Έγγαμοι ή σύμφωνα συμβίωσης: εισόδημα έως 28.000€, το οποίο αυξάνεται κατά 4.000€ για κάθε παιδί. Το περιουσιακό όριο προσαυξάνεται κατά 20.000€ για τον/την σύζυγο ή κάθε εξαρτώμενο τέκνο.
-
Μονογονεϊκές οικογένειες: εισόδημα έως 31.000€, με προσαύξηση 5.000€ για κάθε παιδί πέρα από το πρώτο.
Για τις φοιτητικές κατοικίες ισχύει μόνο εισοδηματικό κριτήριο, χωρίς περιορισμό περιουσίας. Αυτό σημαίνει ότι οι οικογένειες φοιτητών θα έχουν πιο εύκολη πρόσβαση στο μέτρο.
Πώς και πότε θα δοθούν τα χρήματα
Η διαδικασία είναι ιδιαίτερα απλή:
-
Δεν απαιτείται αίτηση.
-
Η καταβολή γίνεται ως το τέλος Νοεμβρίου κάθε έτους.
-
Το ποσό πιστώνεται κατευθείαν στον τραπεζικό λογαριασμό που έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ.
Ουσιαστικά, το κράτος θα χρησιμοποιεί τα δεδομένα της φορολογικής δήλωσης για να υπολογίζει ποιοι δικαιούνται το ποσό.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ενοικιαστές
Παρά την απλότητα του μέτρου, υπάρχουν δύο βασικές προϋποθέσεις:
-
Η δήλωση μίσθωσης πρέπει να έχει καταχωρηθεί στην ΑΑΔΕ έως τις 15 Ιουλίου κάθε έτους.
-
Ο αριθμός της μίσθωσης πρέπει να έχει δηλωθεί στη φορολογική δήλωση του προηγούμενου έτους.
Για την πρώτη χρονιά εφαρμογής, δηλαδή για το 2025, θα υπάρχει ανοχή: οι δηλώσεις που αφορούν μισθώσεις του 2024 μπορούν να υποβληθούν χωρίς πρόστιμο μέχρι τις 15 Ιουλίου 2025.
Τι ισχύει για το επίδομα
Η επιστροφή ενοικίου έχει ορισμένα «προστατευτικά» χαρακτηριστικά:
-
Είναι αφορολόγητη.
-
Δεν μπορεί να κατασχεθεί ή να εκχωρηθεί.
-
Δεν συμψηφίζεται με τυχόν οφειλές προς το Δημόσιο, τους δήμους ή τα ασφαλιστικά ταμεία.
Με άλλα λόγια, ακόμα κι αν κάποιος χρωστάει, το ποσό αυτό θα παραμείνει ανέγγιχτο στον λογαριασμό του.
Ωστόσο, σε περίπτωση που διαπιστωθεί λάθος ή ψευδής δήλωση, τα ποσά επιστρέφονται με τόκο και ο δικαιούχος αποκλείεται για τρία χρόνια από κάθε νέα ενίσχυση.
Γιατί θεωρείται σημαντικό μέτρο
Τα τελευταία χρόνια, το κόστος στέγασης έχει εκτιναχθεί, πιέζοντας ιδιαίτερα τα νέα ζευγάρια και τους φοιτητές. Το ενοίκιο σε πολλές περιοχές καταναλώνει πάνω από το 40% του οικογενειακού εισοδήματος.
Με την επιστροφή ενοικίου, το κράτος προσπαθεί να δημιουργήσει ένα δίχτυ ασφαλείας για όσους κινδυνεύουν να «πνιγούν» από τα έξοδα στέγασης. Αν και το ποσό δεν είναι μεγάλο, λειτουργεί σαν μια μικρή ανάσα που επιστρέφει χρήματα κατευθείαν στον πολίτη, χωρίς γραφειοκρατία.
Τι να περιμένουμε στο μέλλον
Αν το μέτρο αποδειχθεί αποτελεσματικό, δεν αποκλείεται να δούμε αυξήσεις στα ποσά ή διεύρυνση των δικαιούχων τα επόμενα χρόνια. Προς το παρόν, πάντως, αποτελεί ένα πρώτο βήμα για να ανακουφιστούν οι ενοικιαστές και να μπει στο επίκεντρο της πολιτικής η ανάγκη για πιο προσιτή στέγη.
Συμπέρασμα: Από τον Νοέμβριο του 2025, χιλιάδες ενοικιαστές θα δουν ένα «μπόνους» έως 800€ να επιστρέφεται αυτόματα στον λογαριασμό τους. Χωρίς αιτήσεις, χωρίς ουρές, χωρίς καθυστερήσεις. Μια μικρή αλλά ουσιαστική κίνηση που έρχεται να δώσει μια ανάσα στο βάρος των ενοικίων.
