Ένα «κύμα» πληρωμών ξεκινά από τον Σεπτέμβριο, φέρνοντας χαμόγελα σε δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχους και απόστρατους. Μετά από χρόνια αναμονής και δικαστικών αλλά και νομοθετικών παρεμβάσεων, επιστρέφονται ποσά που σε πολλές περιπτώσεις φτάνουν ή και ξεπερνούν τις αρκετές χιλιάδες ευρώ.
Το πακέτο των αναδρομικών αφορά τρεις βασικές κατηγορίες: απόστρατους, συνταξιούχους που βγήκαν μετά το 2016 με πάνω από 30 έτη ασφάλισης και εργαζόμενους ειδικών καθεστώτων – κυρίως τραπεζοϋπαλλήλους.
Το πρώτο «κύμα»: οι απόστρατοι
Περίπου 70.000 απόστρατοι βρίσκονται πρώτοι στη λίστα των πληρωμών. Οι επιστροφές για αυτήν την ομάδα αφορούν παράνομες κρατήσεις που επιβάλλονταν σε κύριες και επικουρικές συντάξεις άνω των 1.000 ευρώ, με βάση τον νόμο 4093/2012.
Οι περικοπές αυτές ίσχυσαν για 27 μήνες και κρίθηκαν αδικαιολόγητες. Η οριστική τους κατάργηση το 2023 οδήγησε ήδη σε αυξήσεις συντάξεων, ωστόσο τώρα ήρθε η ώρα να επιστραφούν και τα ποσά που είχαν παρακρατηθεί στο παρελθόν.
Οι επιστροφές υπολογίζονται από 1.200 έως και 3.500 ευρώ, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης και τις κρατήσεις που είχαν γίνει. Τα χρήματα αναμένεται να πιστωθούν στους λογαριασμούς μέσα στον Σεπτέμβριο, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα σημαντικό «μπόνους» για χιλιάδες στρατιωτικούς που είχαν αποστρατευθεί.
Δεύτερο πακέτο: επανυπολογισμοί συντάξεων μετά το 2016
Μετά τους απόστρατους, σειρά παίρνουν περίπου 30.000 συνταξιούχοι που αποχώρησαν μετά το 2016, προερχόμενοι από τα 29 πρώην ασφαλιστικά ταμεία. Η μεγάλη εκκρεμότητα εδώ είναι ο επανυπολογισμός των συντάξεών τους με βάση τον νόμο Βρούτση (ν.4670/2020).
Ο συγκεκριμένος νόμος προέβλεπε βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης για όσους είχαν πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης, ώστε να ενισχυθούν οι ανταποδοτικές συντάξεις. Ωστόσο, σε πολλούς δικαιούχους οι αυξήσεις δεν εφαρμόστηκαν ποτέ, αφήνοντάς τους να λαμβάνουν μικρότερα ποσά για χρόνια.
Στις περιπτώσεις αυτές, το κράτος καλείται να καταβάλει τόσο τις αυξήσεις που έπρεπε ήδη να ισχύουν, όσο και τα αναδρομικά που συγκεντρώθηκαν από την ημερομηνία συνταξιοδότησης έως σήμερα.
Τι προβλέπει ο νόμος Βρούτση
Ο νόμος Βρούτση έφερε αυξήσεις που κλιμακώνονται ανάλογα με τα έτη ασφάλισης:
Με 31 χρόνια, η σύνταξη αυξάνεται κατά 1,08%.
Με 40 χρόνια, το ποσοστό φτάνει στο 7,2%.
Για όσους βρίσκονται ενδιάμεσα, η αύξηση υπολογίζεται αναλογικά.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: Συνταξιούχος που βγήκε στη σύνταξη το 2018 με 40 χρόνια δουλειάς, θα έπρεπε να παίρνει 1.361,40 ευρώ. Αντί για αυτό, λάμβανε περίπου 139 ευρώ λιγότερα κάθε μήνα. Αυτό σημαίνει ότι σε μια πενταετία συγκεντρώνονται αναδρομικά που ξεπερνούν τα 8.300 ευρώ!
Οι καθυστερήσεις αφορούν κυρίως περιπτώσεις με «δύσκολους» φακέλους, όπως εργαζόμενους σε βαρέα επαγγέλματα ή ασφαλισμένους με διαδοχική/διπλή ασφάλιση, όπου η επεξεργασία από ιδιώτες εργολάβους είχε «κολλήσει».
Το τρίτο πακέτο: τραπεζοϋπάλληλοι και ειδικά καθεστώτα
Στην τελευταία κατηγορία ανήκουν όσοι συνταξιοδοτήθηκαν από ειδικά επαγγελματικά ταμεία – με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τους τραπεζοϋπαλλήλους. Οι υποθέσεις αυτές είναι πιο σύνθετες και εξετάζονται ξεχωριστά, καθώς οι διατάξεις που ισχύουν διαφέρουν από τα γενικά ταμεία.
Οι πληρωμές εδώ θα γίνουν σταδιακά, μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων και των εκκαθαρίσεων. Δεν υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός δικαιούχων, καθώς ο ΕΦΚΑ επεξεργάζεται ακόμα φακέλους και υπολογισμούς.
Τι σημαίνει για τους δικαιούχους
Συνολικά, υπολογίζεται ότι πάνω από 100.000 συνταξιούχοι θα επωφεληθούν από τα τρία πακέτα πληρωμών. Για άλλους, η ενίσχυση θα είναι μερικές εκατοντάδες ευρώ, ενώ για αρκετούς τα αναδρομικά φτάνουν σε χιλιάδες ευρώ.
Πέρα από την οικονομική ανάσα που θα προσφέρει αυτή η «ένεση», πρόκειται και για μια έμμεση δικαίωση μετά από χρόνια καθυστερήσεων και νομικών εμπλοκών. Η καταβολή των χρημάτων σηματοδοτεί το τέλος μιας πολυετούς εκκρεμότητας που ταλαιπώρησε συνταξιούχους, ιδίως όσους είχαν υπηρετήσει για δεκαετίες ή εργάζονταν σε απαιτητικά επαγγέλματα.
Η μεγάλη εικόνα
Η επιστροφή αναδρομικών είναι πάντα ένα «καυτό» ζήτημα στην Ελλάδα, αφού αγγίζει ευθέως την καθημερινότητα εκατοντάδων χιλιάδων οικογενειών. Οι αποφάσεις που υλοποιούνται τώρα βασίζονται τόσο σε δικαστικές κρίσεις όσο και σε πολιτικές επιλογές, αποκαθιστώντας αδικίες που συσσωρεύτηκαν εδώ και χρόνια.
Το φθινόπωρο του 2025 θα μείνει στη μνήμη πολλών συνταξιούχων ως περίοδος που «γύρισε ο τροχός» και τα ποσά που τους οφείλονταν επέστρεψαν. Για κάποιους, αυτό μεταφράζεται σε σημαντική βελτίωση του μηνιαίου εισοδήματος, ενώ για άλλους σημαίνει ένα απρόσμενο «δώρο» πολλών χιλιάδων ευρώ.
