Οι πρώτες πληρωμές αναδρομικών σε χιλιάδες συνταξιούχους είναι πλέον γεγονός. Ο ΕΦΚΑ ξεκίνησε να καταβάλλει ποσά που φτάνουν έως και τα 4.000 ευρώ για τις αντισυνταγματικές περικοπές που έγιναν στις επικουρικές συντάξεις το 11μηνο Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016. Τα χρήματα αποδίδονται μέσα σε τρεις μήνες από τη στιγμή που κοινοποιείται η δικαστική απόφαση στον φορέα.
Περίπου 400.000 συνταξιούχοι που είχαν κινηθεί νομικά μέχρι τον Ιούλιο του 2020 βρίσκονται ήδη στη σειρά πληρωμής. Το χρονικό αυτό «φρένο» είναι καθοριστικό, καθώς μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία οι νέες προσφυγές δεν αναγνωρίζονται, αφού οι αξιώσεις θεωρούνται παραγεγραμμένες.
Τι αποφάσισε η Δικαιοσύνη
Οι υποθέσεις που έχουν φτάσει στα δικαστήρια κλείνουν συντριπτικά υπέρ των συνταξιούχων. Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο έκρινε αμετάκλητα ότι το 11μηνο των περικοπών πρέπει να επιστραφεί. Το 2020 δόθηκαν με νόμο αναδρομικά μόνο στις κύριες συντάξεις, αλλά οι επικουρικές και τα Δώρα έμειναν εκτός. Έτσι, όσοι πρόλαβαν να καταθέσουν αγωγές μέχρι την «κόκκινη γραμμή» του Ιουλίου 2020 κατοχύρωσαν το δικαίωμά τους.
Ποιοι άλλοι παίρνουν σειρά για πληρωμές
Δεν πρόκειται μόνο για τους δικαιούχους των επικουρικών. Στην «ουρά» για επιστροφές βρίσκονται και άλλες κατηγορίες συνταξιούχων με σημαντικά ποσά:
Συνταξιούχοι Δημοσίου (πολιτικοί και απόστρατοι) που είχαν κρατήσεις υπέρ ΕΑΣ. Για όσους οι συντάξεις ξεπερνούσαν τα 1.400 ευρώ, οι κρατήσεις κρίθηκαν αντισυνταγματικές. Οι επιστροφές φτάνουν έως 8.500 ευρώ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις (προσφυγές πριν το 2017) αναγνωρίζονται αναδρομικά ακόμα και πενταετίας.
Συνταξιούχοι με λάθος ή καθυστερημένο επανυπολογισμό. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, περίπου 41.000 περιμένουν διορθώσεις. Οι επιστροφές μπορεί να αγγίξουν το εντυπωσιακό ποσό των 12.384 ευρώ.
Χήρες αποστράτων. Παρά το γεγονός ότι οι περικοπές του Ν. 4093/2012 επιστράφηκαν στους ίδιους τους δικαιούχους, δεν έχουν καταβληθεί ακόμα τα ποσά στους κληρονόμους όσων απεβίωσαν. Πρόκειται για αναδρομικά 27 μηνών, με περίπου 20.000 δικαιούχους να περιμένουν.
Από ποια Ταμεία προκύπτουν επιστροφές
Οι επιστροφές αφορούν 33 διαφορετικά επικουρικά ταμεία, μεταξύ των οποίων: ΙΚΑ ΕΤΕΑΜ, ΝΑΤ, ΤΕΑΠ ΔΕΗ, ΤΕΑΠ ΟΤΕ, ΤΣΜΕΔΕ, ΤΑΔΚΥ, ΤΕΑΥΕΚ, ΤΑΠΤΠ, ΕΤΕΑ-ΟΠΣ, καθώς και ειδικά ταμεία επαγγελματιών όπως δικηγόρων, αρτοποιών, ηλεκτροτεχνιτών και εργαζομένων σε τράπεζες και ΔΕΚΟ.
Σημαντικό: δικαιούχοι είναι μόνο οι παλαιοί συνταξιούχοι, δηλαδή όσοι βγήκαν στη σύνταξη πριν την 1/1/2015. Ο λόγος είναι ότι με τον νόμο Κατρούγκαλου οι μειώσεις ενσωματώθηκαν εξαρχής στις νέες επικουρικές, άρα οι μεταγενέστεροι δεν δικαιούνται αναδρομικά.
Πόσα χρήματα επιστρέφονται στην πράξη
Τα ποσά ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με το Ταμείο και την αρχική σύνταξη. Ενδεικτικά:
Συνταξιούχος ΙΚΑ με επικουρική που είχε ξεκινήσει στα 610 ευρώ και σήμερα είναι 278 ευρώ, παίρνει πίσω περίπου 1.966 ευρώ.
Συνταξιούχος ΔΕΚΟ με αρχική επικουρική 915 ευρώ και σημερινή 499 ευρώ δικαιούται περίπου 4.024 ευρώ.
Συνταξιούχος Δημοσίου με αρχική επικουρική 467 ευρώ και σημερινή 285 ευρώ δικαιούται περίπου 2.004 ευρώ.
Ναυτικός (ΝΑΤ) με αρχική επικουρική 587 ευρώ και σημερινή 381 ευρώ θα λάβει 1.679 ευρώ.
Σε άλλες κατηγορίες (π.χ. επαγγελματικά ταμεία), τα ποσά κυμαίνονται από 700 έως και σχεδόν 2.000 ευρώ.
❓ Τι γίνεται με όσους δεν έκαναν αγωγές;
Το μεγάλο «αγκάθι» είναι οι συνταξιούχοι που δεν κινήθηκαν νομικά. Ο νόμος 4734/2020 όρισε ότι μετά τον Ιούλιο του 2020 δεν μπορούν να γίνουν νέες προσφυγές για τις περικοπές. Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες συνταξιούχοι μένουν εκτός, ακόμα κι αν υπέστησαν τις ίδιες ακριβώς μειώσεις.
Η κατάσταση δημιουργεί ένα έντονο ηθικό ζήτημα: πώς γίνεται να αμείβονται όσοι πρόλαβαν να πάνε στα δικαστήρια και να αποκλείονται οι υπόλοιποι; Οι πιέσεις προς την κυβέρνηση να βρεθεί πολιτική λύση εντείνονται, καθώς διαφορετικά θα μείνει ανοιχτή μια βαθιά κοινωνική πληγή.
⚖️ Το επόμενο βήμα
Με τα ποσά να «πέφτουν» ήδη στους λογαριασμούς, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο πώς θα κινηθεί η Πολιτεία απέναντι στους αποκλεισμένους. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις ζητούν ισότιμη αποκατάσταση για όλους, χωρίς την ανάγκη χρονοβόρων και δαπανηρών δικαστικών διαδικασιών.
Το σίγουρο είναι ότι το θέμα των αναδρομικών δεν έχει κλείσει, αντιθέτως ανοίγει νέες συζητήσεις για το μέλλον των συντάξεων και τη δικαιοσύνη στο ασφαλιστικό σύστημα.
