Πάνω από 420 εκατ. ευρώ επιστρέφονται σε χιλιάδες συνταξιούχους – Ποιοι κερδίζουν, ποιοι μένουν εκτός και τι ισχύει για τα αναδρομικά του 11μήνου.
Η μεγάλη ανατροπή στις συντάξεις
Μια απόφαση-σταθμός έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα για χιλιάδες συνταξιούχους. Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματική την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) για τη διετία 2017-2018, φέρνοντας στο προσκήνιο μια τεράστια επιστροφή χρημάτων που αγγίζει τα 420 εκατ. ευρώ.
Το ζήτημα αφορά άμεσα όσους είχαν κύρια σύνταξη άνω των 1.400 ευρώ ή επικουρική πάνω από 300 ευρώ, καθώς εκείνοι ήταν οι μεγάλοι «χαμένοι» της επίμαχης εισφοράς.
Τι ήταν η ΕΑΣ και γιατί κρίθηκε παράνομη
Η ΕΑΣ θεσπίστηκε το 2012 ως «έκτακτο μέτρο» για να ενισχυθούν τα Ταμεία σε περίοδο δημοσιονομικής κρίσης. Στην πράξη όμως, οι κρατήσεις έφταναν να κυμαίνονται από 3% έως 10% και αφορούσαν χιλιάδες συνταξιούχους με μεσαίες και υψηλότερες αποδοχές.
Μετά από χρόνια εφαρμογής, η δικαιοσύνη αποφάσισε πως για τη διετία 2017-2018 η εισφορά αυτή δεν είχε νομικό έρεισμα. Αυτό σημαίνει πως οι συνταξιούχοι που υπέστησαν την παρακράτηση εκείνη την περίοδο δικαιούνται τώρα να πάρουν πίσω τα χρήματά τους.
Πόσα χρήματα επιστρέφονται
Το συνολικό ποσό που πρέπει να καταβάλει το κράτος στους δικαιούχους ξεπερνά τα 420 εκατομμύρια ευρώ. Μιλάμε για ένα τεράστιο κονδύλι, που αναμένεται να πιέσει τα δημόσια οικονομικά, ειδικά σε μια περίοδο όπου η κυβέρνηση έχει πολλαπλά μέτωπα ανοιχτά.
Δόσεις αντί για εφάπαξ
Η καταβολή εφάπαξ θεωρείται πρακτικά αδύνατη. Έτσι, το υπουργείο Εργασίας σχεδιάζει να «σπάσει» το ποσό σε περισσότερες από οκτώ δόσεις, ώστε οι συνταξιούχοι να δουν σταδιακά τα χρήματα να μπαίνουν στους λογαριασμούς τους.
Ποιοι θα πάρουν τα χρήματα
Οι επιστροφές αφορούν αποκλειστικά τους λεγόμενους «παλαιούς» συνταξιούχους, δηλαδή όσους αποχώρησαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016. Για εκείνους, οι κρατήσεις της ΕΑΣ για τα έτη 2017 και 2018 κρίθηκαν αντισυνταγματικές.
Αντίθετα, οι «νέοι» συνταξιούχοι – όσοι δηλαδή βγήκαν στη σύνταξη μετά την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016) – δεν θα δουν καμία επιστροφή, καθώς ο επανυπολογισμός των συντάξεων είχε ήδη λάβει υπόψη τα ποσά αυτά.
Με λίγα λόγια:
Κερδισμένοι: Συνταξιούχοι πριν από τις 13/05/2016.
Εκτός: Όσοι συνταξιοδοτήθηκαν μετά την ημερομηνία αυτή.
Ταυτόχρονα «τρέχουν» και άλλα αναδρομικά
Την ίδια ώρα, βρίσκεται σε εξέλιξη και η υπόθεση με τα αναδρομικά του 11μήνου (Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016). Εδώ η κατάσταση είναι ακόμη πιο περίπλοκη.
Ποιοι δικαιούνται
Δικαιούχοι είναι μόνο όσοι είχαν καταθέσει αγωγές μέχρι τον Ιούλιο του 2020, σύμφωνα με τον νόμο Βρούτση (ν.4670/2020). Πρόκειται περίπου για 370.000 συνταξιούχους, κυρίως από κατηγορίες όπως:
πρώην ένστολοι,
πανεπιστημιακοί,
δικαστικοί.
Τα ποσά που επιστρέφονται
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα αναδρομικά του 11μήνου αγγίζουν ακόμη και τα 4.000 ευρώ, καθώς αφορούν περικοπές σε επικουρικές συντάξεις αλλά και την κατάργηση δώρων.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα λιγότεροι από 20.000 συνταξιούχοι έχουν δει τα χρήματα να πιστώνονται στους λογαριασμούς τους, κάτι που δείχνει ότι η διαδικασία προχωρά αργά και βασίζεται κυρίως σε δικαστικές αποφάσεις.
Το «θολό τοπίο» για τους συνταξιούχους
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι περίπλοκη:
άλλοι συνταξιούχοι περιμένουν αναδρομικά από την ΕΑΣ,
άλλοι από το 11μηνο,
ενώ οι νεότεροι δεν δικαιούνται καμία επιστροφή.
Αυτό έχει δημιουργήσει μια αίσθηση αδικίας και ανισότητας, με τους συνταξιούχους να βρίσκονται ξανά στη μέση ενός νομικού και πολιτικού «θρίλερ».
Τι σημαίνει για το μέλλον
Το σίγουρο είναι πως η απόφαση για την ΕΑΣ δεν θα είναι η τελευταία. Ήδη συζητούνται νέα κύματα προσφυγών και δικαστικών αποφάσεων που θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για ακόμη περισσότερες επιστροφές.
Το ασφαλιστικό σύστημα συνεχίζει να μοιάζει με κινούμενη άμμο: νόμοι, προσφυγές και δικαστικές κρίσεις δημιουργούν ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, με τους συνταξιούχους να μην ξέρουν ποτέ με βεβαιότητα τι ακριβώς δικαιούνται.
Συμπέρασμα
Η «δικαστική βόμβα» με την ΕΑΣ βάζει σε τροχιά επιστροφών εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι επιστροφές θα γίνουν σε δόσεις και πως μόνο οι «παλαιοί» συνταξιούχοι θα δουν χρήματα, αφήνει πολλούς εκτός.
Παράλληλα, το κεφάλαιο των αναδρομικών του 11μήνου κρατάει ανοιχτή την αγωνία για δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχους που περιμένουν τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης.
Το μόνο βέβαιο είναι πως το ζήτημα των αναδρομικών θα συνεχίσει να απασχολεί και να προκαλεί έντονες αντιδράσεις – γιατί τελικά, για τους συνταξιούχους, η λέξη «σύνταξη» έχει γίνει συνώνυμη με τη λέξη «διεκδίκηση».
