Η μεγάλη επιστροφή: Ποιοι συνταξιούχοι δικαιώνονται μετά από χρόνια αναμονής
Η απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου τον περασμένο Φεβρουάριο άλλαξε τα δεδομένα για χιλιάδες συνταξιούχους. Το ΑΕΔ επιβεβαίωσε οριστικά ότι ισχύουν πλήρως οι κρίσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (αποφάσεις 2287 και 2288/2015), οι οποίες χαρακτήρισαν αντισυνταγματικές τις περικοπές που είχαν επιβληθεί το 2012 σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, καθώς και στα Δώρα. Η εξέλιξη αυτή άνοιξε τον δρόμο για τα δικαστήρια να εκδίδουν σωρηδόν αποφάσεις που δικαιώνουν τους συνταξιούχους και επισπεύδουν τις πληρωμές των πολυπόθητων αναδρομικών.
Τα πρώτα κύματα αποφάσεων έχουν ήδη φτάσει στα Πρωτοδικεία και αφορούν επιστροφές για το επίμαχο 11μηνο Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016, όπου οι μειώσεις κρίθηκαν παράνομες. Οι επιστροφές περιλαμβάνουν όχι μόνο τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις, αλλά και τα «κομμένα» Δώρα, καθώς και ποσά αναπηρικών επιδομάτων που είχαν υποστεί αντίστοιχες μειώσεις.
Ποιοι θα δουν χρήματα στους λογαριασμούς τους
Τέσσερις βασικές κατηγορίες συνταξιούχων βρίσκονται στον προθάλαμο πληρωμών, με ποσά που αγγίζουν ή και ξεπερνούν τα 12.000 ευρώ. Συγκεκριμένα:
Συνταξιούχοι με πάνω από 30 έτη ασφάλισης, που δεν έχουν ακόμη λάβει τις αυξήσεις που τους αναλογούν από τον επανυπολογισμό βάσει του νόμου Βρούτση (4670/2020). Οι αναδρομικές διαφορές φτάνουν έως και 12.888 ευρώ.
Συνταξιούχοι του Δημοσίου και απόστρατοι, που είχαν προσφύγει για την αντισυνταγματική Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) στα έτη 2017–2018. Για τη διετία αυτή, τα ποσά φτάνουν ως 11.753 ευρώ.
Δικαιούχοι επικουρικών συντάξεων με αυξημένες εισφορές (άνω του 6%), οι οποίοι δεν έχουν λάβει την προβλεπόμενη προσαύξηση. Οι αναδρομικές τους διαφορές φτάνουν έως 9.500 ευρώ.
Συνταξιούχοι με περικοπές 11μήνου σε επικουρικές και Δώρα. Περίπου 400.000 έχουν ήδη προσφύγει και βρίσκονται κοντά σε πληρωμές, ενώ άλλοι 800.000 παραμένουν σε εκκρεμότητα επειδή δεν πρόλαβαν να καταθέσουν αγωγές μέχρι τον Ιούλιο του 2020.
Το μεγάλο ερώτημα: Θα πληρωθούν όλοι ή μόνο όσοι προσέφυγαν;
Η απάντηση, όπως τονίζουν νομικοί κύκλοι, είναι ξεκάθαρη: όλοι οι συνταξιούχοι δικαιούνται τα ποσά, ανεξάρτητα από το αν έχουν προσφύγει ή όχι. Η κυβέρνηση οφείλει να αποκαταστήσει την αδικία, καθώς με τον νόμο του 2020 «πάγωσε» τη δυνατότητα δικαστικής διεκδίκησης για όσους δεν είχαν κινηθεί ώς τότε. Το ΑΕΔ όμως με την απόφασή του έβαλε τέλος στη νομική αβεβαιότητα και πλέον θεωρείται θέμα πολιτικής βούλησης το αν θα υπάρξει γενικευμένη πληρωμή ή μόνο στους δικαιωμένους στα δικαστήρια.
Οι επιστροφές με τόκους και πίνακες-φωτιά
Οι νέες δικαστικές αποφάσεις προβλέπουν όχι μόνο επιστροφές αλλά και τόκους έως 7 ετών, καθώς οι αγωγές είχαν κατατεθεί το 2018. Οι τόκοι υπολογίζονται με επιτόκιο 6% μέχρι το 2019 και 3,5% στη συνέχεια, ανεβάζοντας το συνολικό όφελος από 250 έως και 800 ευρώ επιπλέον.
Παραδείγματα δείχνουν το μέγεθος των διαφορών:
Συνταξιούχος από ΔΕΚΟ με επικουρική 562 ευρώ παίρνει 4.527 ευρώ αναδρομικά.
Συνταξιούχος Δημοσίου βλέπει επιστροφή έως 2.820 ευρώ.
Συνταξιούχος ΙΚΑ λαμβάνει από 692 έως 2.372 ευρώ, ανάλογα με το ύψος της σύνταξής του.
Συνταξιούχος ΝΑΤ μπορεί να εισπράξει μέχρι 1.985 ευρώ.
Τι πρέπει να προσέξουν όσοι περιμένουν πληρωμή
Η διαδικασία δεν είναι αυτόματη. Μετά την τελεσίδικη απόφαση, αυτή πρέπει να επιδοθεί στον ΕΦΚΑ, ώστε να εγκριθεί η πληρωμή μέσω του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Από τη στιγμή της επίδοσης, ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση για την καταβολή.
Η συμβουλή των ειδικών είναι οι δικαιούχοι να ζητήσουν αναλυτική κατάσταση περικοπών από το ΕΤΕΑΕΠ (ή μέσω του δικηγόρου τους), ώστε να επιταχύνουν την εκκαθάριση και να αποφευχθούν καθυστερήσεις.
Επανυπολογισμοί και προσαυξήσεις: Οι “σιωπηλοί κερδισμένοι”
Περίπου 40.000 συνταξιούχοι βρίσκονται σε διαδικασία επανυπολογισμού με τα βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου 4670/2020. Οι αυξήσεις μπορεί να φτάνουν τα 179 ευρώ τον μήνα, ενώ τα αναδρομικά εκτείνονται από τον Οκτώβριο του 2019 — δηλαδή ως και 72 μήνες!
Παράλληλα, όσοι είχαν καταβάλει έξτρα εισφορές στην επικουρική ασφάλιση (όπως ασφαλισμένοι σε ΔΕΗ, ΕΡΤ, Τράπεζες, ΙΚΑ-Βαρέα κ.ά.) δικαιούνται σημαντικές αυξήσεις. Παράδειγμα: ασφαλισμένος με βαρέα ένσημα που έλαβε επικουρική 115 ευρώ, χωρίς να υπολογιστούν οι επιπλέον εισφορές του, μπορεί μετά τον επανυπολογισμό να λάβει προσαύξηση έως 175 ευρώ μηνιαίως και αναδρομικά πάνω από 9.000 ευρώ.
Ποιοι βγαίνουν κερδισμένοι και ποιοι χάνουν
Κερδισμένοι: Οι συνταξιούχοι του Δημοσίου, καθώς το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε αντισυνταγματική την ΕΑΣ για την περίοδο 2017–2018, ανοίγοντας τον δρόμο για σημαντικές επιστροφές.
Χαμένοι: Όσοι συνταξιοδοτήθηκαν μετά τις 13 Μαΐου 2016 με τον νόμο Κατρούγκαλου, καθώς οι μειώσεις ενσωματώθηκαν στον νέο υπολογισμό των συντάξεων και δεν δικαιούνται αναδρομικά.
Το επόμενο βήμα της κυβέρνησης
Η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο του οικονομικού επιτελείου. Οι ειδικοί ζητούν δύο κινήσεις:
Επίσπευση των πληρωμών για τους περίπου 400.000 δικαιωμένους συνταξιούχους.
Εφάπαξ αποζημίωση 500–700 ευρώ σε όσους δεν προσέφυγαν, αλλά υπέστησαν τις ίδιες περικοπές.
Αν η κυβέρνηση προχωρήσει, το κύμα αναδρομικών που θα πέσει στην αγορά θα είναι το μεγαλύτερο των τελευταίων ετών – μια «ανάσα» δικαιοσύνης και οικονομικής ανακούφισης για δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχους.
