Η ενεργειακή αγορά δείχνει ξανά τα δόντια της, με τους καταναλωτές να βρίσκονται μπροστά σε έναν νέο γύρο αυξήσεων που φαίνεται πως μόλις ξεκίνησε. Ο ενεργειακός σύμβουλος Μιχάλης Χριστοδουλίδης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι η κατάσταση θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια νέα κρίση τιμών αν οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας ευθυγραμμιστούν πλήρως με τις κυρώσεις που έχουν επιβάλει η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες στις ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες. Όπως τονίζει, «αν αυτό συμβεί, θα υπάρξει σοβαρό πρόβλημα στην αγορά ενέργειας».
Ραγδαία άνοδος στις τιμές χονδρικής
Από την 1η Οκτωβρίου μέχρι σήμερα, η χονδρική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας έχει σημειώσει αύξηση περίπου 18% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο. Πρόκειται για μια μεταβολή που –όπως επισημαίνει ο Χριστοδουλίδης σε συνέντευξή του στον ραδιοσταθμό Παραπολιτικά 90,1 και στην εκπομπή Απέναντι Μικρόφωνα– θα μεταφερθεί αναπόφευκτα στα κυμαινόμενα τιμολόγια ρεύματος που θα ανακοινωθούν την 1η Νοεμβρίου. Ακόμα κι αν οι τιμές σταθεροποιηθούν από εδώ και πέρα, η ήδη υπάρχουσα άνοδος αρκεί για να αυξήσει τους λογαριασμούς.
Οι τιμές στην αγορά κυμαίνονται πλέον στα 65-70 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ μέσα σε μόλις δύο ημέρες οι διεθνείς τιμές ενέργειας κατέγραψαν άνοδο 5%. Αντίστοιχα, το φυσικό αέριο έχει ξεπεράσει τα 33 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα, γεγονός που προκαλεί επιπλέον πίεση στις εταιρείες παραγωγής και προμήθειας ρεύματος.
⚠️ Οι παράγοντες που «φουσκώνουν» τους λογαριασμούς
Η αύξηση δεν οφείλεται μόνο στις διεθνείς αγορές. Ο σύμβουλος επισημαίνει ότι το φαινόμενο εντείνεται από τις καιρικές συνθήκες, που περιορίζουν τη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στο ενεργειακό μείγμα, καθώς και από το μειωμένο διαθέσιμο απόθεμα φυσικού αερίου. Η χαμηλή ηλιοφάνεια και οι άπνοιες των τελευταίων εβδομάδων έχουν ως αποτέλεσμα τα αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα να παράγουν λιγότερη ενέργεια, οδηγώντας σε αυξημένη χρήση πιο ακριβών πηγών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η μέση τιμή χονδρικής έχει αυξηθεί πάνω από 18% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο και σχεδόν 48% συγκριτικά με τον Αύγουστο. Αυτή η ανοδική τάση, όπως προειδοποιεί, δεν δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης.
Οι συνέπειες για τους καταναλωτές είναι άμεσες. Οι μικρότεροι πάροχοι ενέργειας θα αναγκαστούν να αυξήσουν τις τιμές για να απορροφήσουν το κόστος, ενώ οι μεγάλοι καθετοποιημένοι όμιλοι (που διαθέτουν και παραγωγή και προμήθεια) ίσως μπορέσουν να συγκρατήσουν προσωρινά την αύξηση, αλλά όχι για μεγάλο διάστημα. Τα κυμαινόμενα και “πράσινα” τιμολόγια είναι εκείνα που θα επηρεαστούν περισσότερο.
Νέος γύρος αναταράξεων από το 2026
Η πιο ανησυχητική πρόβλεψη, ωστόσο, αφορά το μέλλον. Ο Χριστοδουλίδης προειδοποιεί πως από την 1η Ιανουαρίου 2026, όταν θα τεθεί σε ισχύ το 19ο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία, η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας θα βρεθεί αντιμέτωπη με «σημαντικές αναταράξεις».
Η σταδιακή διακοπή των ρωσικών προμηθειών αναμένεται να περιορίσει τη ρευστότητα και να οδηγήσει σε αναζωπύρωση των τιμών, ιδιαίτερα αν οι εναλλακτικές πηγές δεν επαρκούν ή δεν έχουν εξασφαλιστεί με μακροχρόνια συμβόλαια. Οι συνέπειες θα είναι αλυσιδωτές: από τις τιμές των καυσίμων και της ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι το κόστος των βασικών αγαθών.
☀️ Το παράδοξο των ΑΠΕ: Πράσινη ενέργεια χωρίς… χώρο
Παρά την τεράστια στροφή προς τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η Ελλάδα –και γενικότερα η Ευρώπη– αντιμετωπίζει ένα παράδοξο. Ο κ. Χριστοδουλίδης αποκαλύπτει ότι περισσότερα από 80 γιγαβάτ νέων πράσινων έργων βρίσκονται σε ουρά αναμονής για αδειοδότηση και σύνδεση με το δίκτυο, με ορίζοντα το 2030.
Την ίδια στιγμή, τα ήδη εγκατεστημένα αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα ανέρχονται μόλις σε 15 γιγαβάτ – και παρ’ όλα αυτά το κόστος του ρεύματος παραμένει υψηλό. Ο λόγος, όπως εξηγεί, είναι ότι χωρίς αποθήκευση ενέργειας, εκσυγχρονισμό των δικτύων και υποδομές μεταφοράς, ο παραγόμενος «δωρεάν» ήλιος και άνεμος δεν μπορεί να αξιοποιηθεί αποτελεσματικά.
«Αν δεν υπάρξουν άμεσα επενδύσεις σε αποθηκευτικά συστήματα και δίκτυα», τονίζει, «θα έχουμε πράσινη ενέργεια που δεν μπορεί να φτάσει στους καταναλωτές. Θα συνεχίσουμε να πληρώνουμε ακριβά για ένα σύστημα που μένει ημιτελές».
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί. Οι τιμές μπορεί να μην εκτοξευθούν στα επίπεδα της ενεργειακής κρίσης του 2022, αλλά η τάση είναι ξανά ανοδική. Όσοι έχουν κυμαινόμενα τιμολόγια καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, ενώ οι επιχειρήσεις ενέργειας ετοιμάζουν ήδη νέα πακέτα τιμολόγησης για να αντιμετωπίσουν τις διακυμάνσεις.
Η ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, η διαφοροποίηση των πηγών και η αποτελεσματική ενσωμάτωση των ΑΠΕ στο δίκτυο αποτελούν πλέον θέμα επιβίωσης για τα νοικοκυριά και τις οικονομίες της περιοχής.
