Χιλιάδες συνταξιούχοι βρίσκονται ένα βήμα πριν από ένα μεγάλο οικονομικό «μπόνους» που μπορεί να ξεπεράσει τις 17.000 ευρώ. Πρόκειται για τις προσαυξήσεις και τα αναδρομικά ποσά στις επικουρικές συντάξεις, τα οποία δικαιούνται όσοι είχαν πληρώσει για χρόνια εισφορές υψηλότερες του 6%.
Παρότι ο νόμος είναι σαφής και προβλέπει επιπλέον ποσά για όσους κατέβαλαν αυξημένες εισφορές, η εφαρμογή του παραμένει μπερδεμένη. Πολλοί δικαιούχοι διαπιστώνουν ότι οι προσαυξήσεις δεν έχουν υπολογιστεί, με αποτέλεσμα να χάνονται σημαντικά ποσά που δικαιούνται.
Τι προβλέπει ο νόμος
Με βάση τον νόμο 4387/2016 (γνωστό ως νόμος Κατρούγκαλου), οι ασφαλισμένοι που κατέβαλαν περισσότερα από 6% για επικουρική ασφάλιση δικαιούνται επιπλέον ποσό στη σύνταξή τους. Για κάθε επιπλέον ποσοστιαία μονάδα εισφοράς, ορίζεται συντελεστής προσαύξησης 0,075% ανά έτος ασφάλισης.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι εργαζόμενοι που πλήρωναν 8%, 10% ή ακόμη και 14,75% εισφορές, θα έπρεπε να βλέπουν μηνιαία προσαύξηση από 50 έως και 250 ευρώ στις επικουρικές τους. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική.
⚠️ Το μπέρδεμα με το ΕΤΕΑΕΠ
Αν και το ΕΤΕΑΕΠ ξεκίνησε να υπολογίζει αυτές τις προσαυξήσεις μετά το 2022, πολλοί συνταξιούχοι αποκλείστηκαν από τη διαδικασία. Υπολογίζεται ότι περίπου 50.000 άτομα που αποχώρησαν μετά το 2015 δεν έχουν λάβει τα χρήματα που δικαιούνται.
Το Ταμείο φαίνεται να ερμηνεύει στενά τη νομοθεσία, αφήνοντας εκτός ολόκληρες κατηγορίες ασφαλισμένων. Μάλιστα, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ούτε καν οι συνταξιούχοι με «βαρέα» ένσημα —οι οποίοι πλήρωναν 8% αντί 6%— έλαβαν την προσαύξηση, παρότι αποχώρησαν κανονικά στα 67 έτη.
Παραδείγματα αδικιών
Ντοκουμέντα που έρχονται στο φως δείχνουν ξεκάθαρα το πρόβλημα. Συνταξιούχος του ΙΚΑ με βαρέα ένσημα πήρε επικουρική σύνταξη μόλις 115 ευρώ, επειδή δεν υπολογίστηκαν οι αυξημένες εισφορές. Αν γινόταν σωστά ο υπολογισμός, θα έπρεπε να λάβει τουλάχιστον 50–70 ευρώ παραπάνω κάθε μήνα.
Σε άλλη περίπτωση, ασφαλισμένος με 10.800 ημέρες εργασίας στα βαρέα αποχώρησε το 2018 και πήρε επικουρική 477 ευρώ, χωρίς καμία προσαύξηση. Το λάθος κοστίζει περίπου 143 ευρώ τον μήνα — ποσό που μεταφράζεται σε αναδρομικά άνω των 12.000 ευρώ.
Αναδρομικά που… σοκάρουν
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν, οι αυξήσεις στις επικουρικές μπορεί να φτάσουν έως και τις 17.352 ευρώ αναδρομικά, ανάλογα με τις εισφορές και τα έτη ασφάλισης.
Για παράδειγμα:
Συνταξιούχος τραπεζικού ταμείου με εισφορές 10% και 35 έτη ασφάλισης δικαιούται προσαύξηση 241 ευρώ τον μήνα και αναδρομικά 17.352 ευρώ.
Συνταξιούχος με εισφορές 8% στα βαρέα ΙΚΑ μπορεί να λάβει αύξηση 40 ευρώ μηνιαίως και αναδρομικά 2.400 ευρώ.
Από ταμεία όπως της ΔΕΗ ή του ΤΕΑΥΕΚ, οι προσαυξήσεις φτάνουν τα 168 ευρώ τον μήνα, με αναδρομικά άνω των 14.000 ευρώ.
Πώς θα καταλάβετε αν δικαιούστε αναδρομικά
Όσοι συνταξιούχοι είχαν εισφορές άνω του 6% πρέπει να ελέγξουν τρία βασικά σημεία:
Αν πράγματι οι εισφορές τους ήταν αυξημένες ως το 2014.
Αν στην απόφαση απονομής της επικουρικής αναφέρεται ρητά ότι υπολογίστηκαν οι έξτρα εισφορές.
Αν δεν υπάρχει τέτοια αναφορά, να καταθέσουν αίτηση θεραπείας ζητώντας επανυπολογισμό της σύνταξης.
Αν το αίτημα απορριφθεί ή δεν απαντηθεί, οι συνταξιούχοι έχουν δικαίωμα δικαστικής προσφυγής μέσα σε πέντε χρόνια από τη συνταξιοδότησή τους.
Ποιοι είναι οι κερδισμένοι και ποιοι οι χαμένοι
Οι μεγάλοι κερδισμένοι είναι οι παλαιοί ασφαλισμένοι, που πλήρωναν για δεκαετίες αυξημένες εισφορές. Αυτοί βλέπουν τη μεγαλύτερη απόδοση στις επικουρικές τους, αρκεί να έχουν αποχωρήσει μετά τις 13 Μαΐου 2016.
Αντίθετα, οι νέοι ασφαλισμένοι με λίγα χρόνια υψηλών εισφορών κερδίζουν μικρότερα ποσά, αλλά ακόμη κι εκεί μια προσαύξηση 30 ή 40 ευρώ δεν είναι αμελητέα, δεδομένων των χαμηλών επικουρικών που χορηγούνται πλέον.
Ο φαύλος κύκλος των ερμηνειών
Το πιο παράδοξο είναι ότι το ίδιο το ΕΤΕΑΕΠ φέρεται να έχει δώσει αντικρουόμενες οδηγίες κατά το παρελθόν. Το 2018, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, στελέχη του έστελναν email σε συνταξιούχους της Εμπορικής ενημερώνοντάς τους πως η προσαύξηση υπολογίζεται κανονικά. Σήμερα, όμως, οι ίδιες υπηρεσίες δηλώνουν το αντίθετο!
Το αποτέλεσμα είναι χιλιάδες συνταξιούχοι να παραμένουν σε αναμονή, ενώ ο ΕΦΚΑ και το υπουργείο Εργασίας οφείλουν να ξεκαθαρίσουν άμεσα ποιοι δικαιούνται τα ποσά και πότε θα καταβληθούν.
Τι ισχύει για τις κύριες συντάξεις
Σε αντίθεση με τις επικουρικές, οι προσαυξήσεις λόγω αυξημένων εισφορών εφαρμόζονται κανονικά στις κύριες συντάξεις, ιδίως για όσους είχαν παράλληλη ασφάλιση. Παράλληλα, 100.000 συνταξιούχοι αναμένουν νέες πληρωμές αναδρομικών από επανυπολογισμούς, με τα ποσά να φτάνουν σε ορισμένες περιπτώσεις έως και 13.784 ευρώ.
Συμπέρασμα
Η υπόθεση των αναδρομικών στις επικουρικές συντάξεις εξελίσσεται σε νέο «σίριαλ» για χιλιάδες συνταξιούχους. Οι αυξημένες εισφορές που πλήρωσαν για δεκαετίες δεν μπορούν να χαθούν στη γραφειοκρατία. Εάν η Πολιτεία δεν ξεκαθαρίσει άμεσα το τοπίο, δεν αποκλείεται να δούμε νέο κύμα προσφυγών — και μεγάλες ανατροπές στις επικουρικές συντάξεις.
