Μια από τις σημαντικότερες αλλαγές των τελευταίων ετών στο ασφαλιστικό τοπίο βρίσκεται καθ’ οδόν και από το 2026 αναμένεται να ανατρέψει όσα γνωρίζαμε για τις ετήσιες αυξήσεις των συντάξεων. Η κυβέρνηση προωθεί, μέσω διάταξης στο νομοσχέδιο για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, την ουσιαστική κατάργηση του μηχανισμού που «έτρωγε» εδώ και χρόνια σημαντικό μέρος των αυξήσεων: τον περιβόητο συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς. Πρόκειται για μια αλλαγή που αγγίζει τον νόμο 4387/2016 και υπόσχεται ότι, επιτέλους, από το 2026 και μετά χιλιάδες συνταξιούχοι θα βλέπουν πραγματικές, καθαρές αυξήσεις στο ποσό που λαμβάνουν κάθε μήνα.
Το 2026 δεν είναι μια ακόμη χρονιά – είναι το σημείο καμπής
Η νέα ρύθμιση τοποθετεί το 2026 ως το καθοριστικό έτος για την ανατροπή του προηγούμενου συστήματος. Όσοι συνταξιούχοι έχουν καταφέρει μέχρι το τέλος του 2025 να μηδενίσουν την προσωπική τους διαφορά, θα μπουν στη νέα εποχή χωρίς κανένα «βάρος». Αυτό σημαίνει ότι θα λάβουν ολόκληρη την αύξηση που αναλογεί στο 2026, χωρίς καμία παρακράτηση και χωρίς να χάσουν ούτε ένα ευρώ.
Πρόκειται κυρίως για άτομα που τα τελευταία χρόνια είδαν τις αυξήσεις να «ροκανίζουν» σταδιακά την προσωπική διαφορά τους, μέχρι αυτή να εξαλειφθεί εντελώς. Για αυτούς, η αλλαγή είναι ξεκάθαρη: από το 2026 θα απολαύσουν τις αυξήσεις στο 100%.
Τι αλλάζει για όσους εξακολουθούν να έχουν προσωπική διαφορά;
Η μεγάλη μερίδα συνταξιούχων βρίσκεται σε ενδιάμεση κατάσταση: έχουν προσωπική διαφορά, αλλά δεν είναι όλοι στην ίδια κατηγορία. Γι’ αυτό θεσπίζεται ένα μεταβατικό, πιο ευέλικτο σύστημα το 2026.
Αν το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς είναι μικρότερο από το μισό της αύξησης του 2026:
Το μικρό αυτό ποσό θα συμψηφιστεί με μέρος της αύξησης, αλλά οι συνταξιούχοι θα λάβουν το μεγαλύτερο κομμάτι. Μάλιστα, η αύξηση που θα πάρουν δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να είναι κάτω από το 50% της συνολικής αύξησης.
Με απλά λόγια: ακόμα και όσοι έχουν προσωπική διαφορά, θα δουν ένα σημαντικό ποσό να προστίθεται στη σύνταξή τους.Αν το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς είναι μεγαλύτερο από το μισό της αύξησης:
Οι συνταξιούχοι αυτής της κατηγορίας θα λάβουν το 50% της αύξησης του 2026. Το υπόλοιπο 50% θα χρησιμοποιηθεί αυτόματα για να μειώσει ακόμη περισσότερο την προσωπική διαφορά.
Έτσι, ακόμη και όσοι έχουν «μεγάλη» προσωπική διαφορά, θα δουν για πρώτη φορά μετά από χρόνια ένα ποσό αύξησης να μπαίνει στο καθαρό μηνιαίο τους εισόδημα.
2027: Η χρονιά που εξαφανίζεται οριστικά ο συμψηφισμός
Αν το 2026 είναι η αρχή της μετάβασης, το 2027 είναι η ολοκλήρωσή της. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, οι αυξήσεις θα δίνονται στο σύνολό τους – χωρίς να αγγίζουν καθόλου την προσωπική διαφορά, ακόμη κι αν αυτή δεν έχει μηδενιστεί.
Αυτό σημαίνει ότι ο «κόφτης» που κρατούσε καθηλωμένες τις αυξήσεις για μεγάλη μερίδα συνταξιούχων παύει οριστικά να ισχύει. Όλοι οι συνταξιούχοι, χωρίς εξαιρέσεις, θα λαμβάνουν τις αυξήσεις πλήρως, όπως δίνονται κάθε χρόνο βάσει του μαθηματικού τύπου αναπροσαρμογής.
Η κυβέρνηση προβλέπει μάλιστα ειδική ετήσια επιχορήγηση προς τον e-ΕΦΚΑ από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, ώστε να απορροφήσει το επιπλέον κόστος που θα προκύψει από τη χορήγηση των πραγματικών αυξήσεων.
Τι δεν αλλάζει με τη νέα διάταξη
Αξίζει να σημειωθεί ότι η τροποποίηση δεν «σβήνει» την προσωπική διαφορά ως ποσό. Όσοι εξακολουθούν να τη λαμβάνουν, θα τη βλέπουν κανονικά στη σύνταξή τους. Αυτό που καταργείται είναι ο τρόπος με τον οποίο μέχρι τώρα η προσωπική διαφορά «απορροφούσε» τις αυξήσεις.
Επιπλέον, δεν αλλάζει τίποτα στον τρόπο επανυπολογισμού των συντάξεων που έχει ήδη εφαρμοστεί. Η νέα ρύθμιση αφορά αποκλειστικά τη μελλοντική χορήγηση αυξήσεων και τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίζεται η προσωπική διαφορά.
Γιατί θεωρείται τόσο σημαντική αυτή η αλλαγή;
Η προσωπική διαφορά υπήρξε για χρόνια ο λόγος που χιλιάδες συνταξιούχοι έβλεπαν να ανακοινώνονται αυξήσεις, αλλά να μη φτάνει ούτε ένα ευρώ επιπλέον στο πορτοφόλι τους. Το νέο σύστημα βάζει τέλος σε αυτή την «αόρατη» αύξηση που δεν γινόταν ποτέ πραγματική.
Με τη σταδιακή κατάργηση του συμψηφισμού, το σύνολο των συνταξιούχων θα αρχίσει να λαμβάνει, από το 2026 και κυρίως από το 2027 και μετά, πραγματικές ενισχύσεις στο εισόδημά του. Πρόκειται για μια αλλαγή που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα και την αγοραστική δύναμη χιλιάδων πολιτών.
