Σημαντικές επιστροφές χρημάτων, που σε αρκετές περιπτώσεις αγγίζουν ή και ξεπερνούν τις 7.900 ευρώ, κατοχυρώνουν χιλιάδες συνταξιούχοι που προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη για τις περικοπές που κρίθηκαν αντισυνταγματικές στις επικουρικές συντάξεις και στα Δώρα. Τα ποσά αυτά δεν αφορούν μόνο το «καθαρό» κεφάλαιο των περικοπών, αλλά συνοδεύονται και από τόκους, γεγονός που ανεβάζει αισθητά το τελικό πληρωτέο ποσό.
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι των αναδρομικών
Στο επίκεντρο των αποφάσεων βρίσκονται κυρίως οι παλαιοί συνταξιούχοι, δηλαδή όσοι είχαν αποχωρήσει πριν από την 1η Ιανουαρίου 2015. Για αυτούς, οι μειώσεις που επιβλήθηκαν την περίοδο των Μνημονίων στις επικουρικές συντάξεις και στα Δώρα κρίθηκαν αντισυνταγματικές για το κρίσιμο 11μηνο από τον Ιούνιο του 2015 έως τον Μάιο του 2016.
Αντίθετα, όσοι συνταξιοδοτήθηκαν από το 2015 και μετά, υπάγονται σε νέο τρόπο υπολογισμού επικουρικής σύνταξης, όπου οι περικοπές έχουν ενσωματωθεί εξαρχής. Αυτός είναι και ο λόγος που οι «νέοι» συνταξιούχοι λαμβάνουν χαμηλότερες επικουρικές, χωρίς όμως να έχουν αξιώσεις για αναδρομικά από το συγκεκριμένο διάστημα.
Πώς υπολογίζονται οι τόκοι
Οι δικαστικές αποφάσεις δεν περιορίζονται στην επιστροφή των περικοπών. Προβλέπουν και τόκους, οι οποίοι υπολογίζονται σε δύο φάσεις:
Με σταθερό επιτόκιο 6% ετησίως από την επίδοση της αγωγής έως τις 30 Απριλίου 2019.
Από 1η Μαΐου 2019 και μετά, με επιτόκιο που βασίζεται στο επιτόκιο της ΕΚΤ, προσαυξημένο κατά 3%. Στην πράξη, το τελικό ποσοστό κινείται μεταξύ 3,5% και 4,5%.
Αυτή η διπλή κλίμακα είναι που εκτοξεύει τους τόκους σε αρκετές χιλιάδες ευρώ για όσους περιμένουν χρόνια την εκκαθάριση των υποθέσεών τους.
Μαζικές αποφάσεις μέσα στο 2026
Το 2026 θεωρείται έτος-ορόσημο, καθώς αναμένεται να εκδοθεί μεγάλος αριθμός δικαστικών αποφάσεων που αφορούν περίπου 370.000 συνταξιούχους οι οποίοι συμμετείχαν σε ομαδικές αγωγές. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι διαδικασίες επιταχύνονται, καθώς ο ΕΦΚΑ δεν προχωρά πλέον σε εφέσεις, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά ότι οι περικοπές του 11μήνου ήταν πράγματι αντισυνταγματικές.
Αυτό σημαίνει ότι, μετά την κοινοποίηση της απόφασης, η πληρωμή των αναδρομικών θα πρέπει να γίνεται εντός τριών μηνών, χωρίς νέους δικαστικούς κύκλους.
Τι γίνεται με όσους δεν προσέφυγαν
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση 800.000 έως 900.000 συνταξιούχων που δεν κατέθεσαν αγωγές. Παρότι υπέστησαν ακριβώς τις ίδιες περικοπές, δεν έχουν ακόμη λάβει επιστροφές. Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η Πολιτεία οφείλει να τους αποκαταστήσει ισότιμα, καθώς η αντισυνταγματικότητα των μειώσεων δεν αμφισβητήθηκε ποτέ επί της ουσίας.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα, οι επιστροφές προχωρούν μόνο για όσους προσέφυγαν έγκαιρα στη Δικαιοσύνη.
Πόσα χρήματα επιστρέφονται – παραδείγματα
Τα ποσά διαφοροποιούνται ανάλογα με το Ταμείο και το ύψος της αρχικής επικουρικής σύνταξης. Ενδεικτικά:
Συνταξιούχος ΙΚΑ με αρχική επικουρική 610 ευρώ μπορεί να λάβει σχεδόν 2.000 ευρώ αναδρομικά.
Πρώην εργαζόμενος σε ΔΕΚΟ με επικουρική κοντά στα 900 ευρώ δικαιούται ποσά που ξεπερνούν τις 4.000 ευρώ.
Συνταξιούχοι του Δημοσίου και του ΝΑΤ κινούνται σε εύρος από 1.600 έως και άνω των 2.400 ευρώ, ανάλογα με τις περικοπές.
Οι κρατήσεις που «ροκανίζουν» τα ποσά
Παρά τους τόκους, οι τελικές πληρωμές επιβαρύνονται με πέντε κρατήσεις: εισφορά ασθένειας, αυτοτελή φορολόγηση 20% στο κεφάλαιο, φόρο τόκων 15%, καθώς και χαρτόσημο 3% συν 0,6% υπέρ ΟΓΑ επί των τόκων.
Έτσι, σε αρκετές περιπτώσεις, οι συνολικές κρατήσεις ξεπερνούν το 30% του αρχικού μικτού ποσού.
Ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν
Κερδισμένοι είναι όσοι κατέθεσαν αγωγές έως τον Ιούλιο του 2020. Αντίθετα, όσοι προσέφυγαν μετά την ημερομηνία αυτή δεν μπορούν να διεκδικήσουν δικαστικά τις περικοπές, καθώς ο σχετικός νόμος παραμένει σε ισχύ και δεν έχει ανατραπεί.
Το τοπίο, πάντως, παραμένει ανοιχτό, καθώς οι εξελίξεις του 2026 αναμένεται να επαναφέρουν έντονα το ζήτημα της καθολικής επιστροφής των αναδρομικών σε όλους τους συνταξιούχους.
