Ευθεία παρέμβαση για τις κυβερνητικές ανακοινώσεις περί μειώσεων τιμών σε περισσότερους από 1.700 κωδικούς προϊόντων στα σούπερ μάρκετ κάνει η Μαρία Καρυστιανού, μέσω ανακοίνωσης του Τομέα Οικονομίας της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία». Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα απλό αλλά κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορεί ο καταναλωτής να γνωρίζει ότι υπάρχει πραγματική μείωση, εάν δεν βλέπει την προηγούμενη τιμή του προϊόντος;
Η ανακοίνωση δεν αμφισβητεί ότι οποιαδήποτε πραγματική αποκλιμάκωση των τιμών αποτελεί θετική εξέλιξη. Θέτει όμως ζήτημα διαφάνειας και δυνατότητας ελέγχου της έκπτωσης από τον ίδιο τον καταναλωτή.
«Κάθε πραγματική μείωση τιμής είναι ασφαλώς καλοδεχούμενη. Αλλά για να υπάρχει αληθινή μείωση, πρέπει να γνωρίζουμε: μείωση από ποια τιμή;», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Το ερώτημα για την προηγούμενη τιμή
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, στην ειδική σήμανση των προϊόντων που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία δεν θα εμφανίζεται η προηγούμενη τιμή.
Αυτό, κατά την πλευρά Καρυστιανού, δημιουργεί ένα πρακτικό πρόβλημα: ο πολίτης μπορεί να βλέπει ότι ένα προϊόν περιλαμβάνεται στη δράση για τη μείωση των τιμών, αλλά δεν έχει μπροστά του το στοιχείο σύγκρισης ώστε να γνωρίζει πόσο κόστιζε προηγουμένως και ποιο είναι το πραγματικό ύψος της μείωσης.
Το ζήτημα, όπως υποστηρίζεται, δεν είναι απλώς επικοινωνιακό αλλά και νομικό.
Η αναφορά στον νόμο για την προστασία του καταναλωτή
Η ανακοίνωση επικαλείται το άρθρο 9ι του ν. 2251/1994 για την προστασία των καταναλωτών, όπως ισχύει μετά τον ν. 5111/2024.
Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία που αναπτύσσεται, σε κάθε ανακοίνωση μείωσης τιμής πρέπει να αναγράφεται η προγενέστερη τιμή, ενώ ως τέτοια νοείται κατά κανόνα η χαμηλότερη τιμή που είχε εφαρμοστεί για το συγκεκριμένο προϊόν κατά τις προηγούμενες 30 ημέρες.
Με βάση αυτή την πρόβλεψη, η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» ζητά εξηγήσεις από την κυβέρνηση και ειδικότερα από το Υπουργείο Ανάπτυξης για τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται η νομοθεσία στη συγκεκριμένη πρωτοβουλία.
«Γιατί δεν εμφανίζεται η νόμιμη τιμή αναφοράς;»
Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι συγκεκριμένο:
Εφόσον στα ράφια ανακοινώνεται ότι ένα προϊόν έχει μειωμένη τιμή, γιατί δεν εμφανίζεται δίπλα και η τιμή αναφοράς από την οποία προκύπτει αυτή η μείωση;
Η πλευρά Καρυστιανού υποστηρίζει ότι ο καταναλωτής πρέπει να έχει τη δυνατότητα να διαπιστώνει άμεσα εάν πράγματι πρόκειται για χαμηλότερη τιμή και ποιο ακριβώς είναι το οικονομικό όφελος.
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, δεν μπορεί να προβάλλεται από τη μία πλευρά μια κυβερνητική πρωτοβουλία ως πρόγραμμα «μειώσεων» και από την άλλη να απουσιάζει, κατά την ίδια, το βασικό στοιχείο που επιτρέπει στον καταναλωτή να αξιολογήσει τη μείωση.
Στο επίκεντρο ξανά η ακρίβεια
Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον καθώς αφορά ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά: την ακρίβεια στα τρόφιμα και στα προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης.
Η κυβέρνηση επιχειρεί μέσω των μειώσεων σε περισσότερους από 1.700 κωδικούς να δημιουργήσει πρόσθετη πίεση προς την αγορά για χαμηλότερες τιμές.
Η πλευρά Καρυστιανού, ωστόσο, μεταφέρει τη συζήτηση από τον αριθμό των προϊόντων στην επαληθευσιμότητα της ίδιας της μείωσης.
Και θέτει το πολιτικό ερώτημα με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο:
«Πρόκειται για πραγματική ή για παραπλανητική πολιτική δράση κατά της ακρίβειας;»
«Παλιά τιμή – Νέα τιμή – Πραγματική μείωση»
Η πρόταση που προβάλλεται είναι εξαιρετικά απλή ως προς τη λογική της: ο καταναλωτής να μπορεί να βλέπει ταυτόχρονα την προηγούμενη και τη νέα τιμή.
Με αυτόν τον τρόπο θα μπορεί να γνωρίζει άμεσα όχι μόνο ότι ένα προϊόν παρουσιάζεται ως φθηνότερο, αλλά πόσο πραγματικά μειώθηκε η τιμή του.
Η ανακοίνωση καταλήγει συμπυκνώνοντας τη θέση της σε τέσσερις φράσεις:
«Η προστασία του καταναλωτή απαιτεί διαφάνεια. Παλιά τιμή. Νέα τιμή. Πραγματική μείωση. Τόσο απλά».
