Πριν ακόμη αποκτήσει όνομα, ψηφοδέλτια και επίσημο πρόγραμμα, το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά έχει ήδη μπει στις δημοσκοπήσεις και παράγει ένα ενδιαφέρον πολιτικό δεδομένο: υπάρχει μετρήσιμο τμήμα του εκλογικού σώματος που δηλώνει ότι θα εξέταζε την πιθανότητα να το ψηφίσει.
Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι μόνο το συνολικό ποσοστό. Είναι κυρίως από ποιες πολιτικές δεξαμενές θα μπορούσε να προέλθει αυτή η ψήφος και τι θα σήμαινε για τις ισορροπίες στον χώρο δεξιά και κεντροδεξιά της Νέας Δημοκρατίας.
Τι δείχνει η MRB
Στη δημοσκόπηση της MRB για το OPEN τον Σεπτέμβριο, στο ερώτημα για την πιθανότητα ψήφου σε ένα νέο κόμμα με αρχηγό τον Αντώνη Σαμαρά:
- 4,9% απαντά ότι σίγουρα θα το ψήφιζε
- 11,9% ότι μάλλον θα το ψήφιζε.
Πρόκειται για πιθανότητα ψήφου και όχι για πρόθεση ψήφου σε υπαρκτό κόμμα. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δεν μπορεί να αθροιστεί μηχανικά το 4,9% με το 11,9% και να εξαχθεί συμπέρασμα ότι ένα κόμμα Σαμαρά βρίσκεται στο 16,8%.
Ωστόσο, η σύγκριση με τις προηγούμενες μετρήσεις της ίδιας εταιρείας έχει ενδιαφέρον: τον Μάρτιο το «σίγουρα» ήταν 2,3% και τον Μάιο 3,5%, ενώ τώρα καταγράφεται στο 4,9%.
Άρα η συγκεκριμένη μέτρηση καταγράφει αύξηση του πιο αποφασισμένου τμήματος των ερωτηθέντων.
Και η GPO καταγράφει δυνητικό ακροατήριο
Ανάλογη ερώτηση περιλαμβάνει και η τελευταία δημοσκόπηση της GPO.
Το 9,5% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θεωρεί πολύ ή αρκετά πιθανό να ψηφίσει ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά, ενώ το 89,2% απαντά λίγο ή καθόλου πιθανό.
Οι δύο δημοσκοπήσεις χρησιμοποιούν διαφορετική διατύπωση και μεθοδολογία και επομένως τα ποσοστά τους δεν είναι απευθείας συγκρίσιμα.
Δείχνουν όμως ότι το σενάριο Σαμαρά δεν αποτελεί πλέον μόνο αντικείμενο πολιτικής παραφιλολογίας. Μετριέται πλέον συστηματικά από τις εταιρείες δημοσκοπήσεων.
Το μεγάλο ερώτημα για τη ΝΔ
Εκεί όπου αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον η συζήτηση είναι η προέλευση των πιθανών ψηφοφόρων.
Ο Αντώνης Σαμαράς υπήρξε πρόεδρος της ΝΔ και πρωθυπουργός και εξακολουθεί να διαθέτει πολιτικές αναφορές σε ένα τμήμα του παραδοσιακού συντηρητικού ακροατηρίου.
Εφόσον τελικά προχωρήσει στη δημιουργία κόμματος, ένα από τα βασικά ερωτήματα θα είναι εάν μπορεί να προσελκύσει ψηφοφόρους που είχαν στηρίξει τη ΝΔ αλλά σήμερα έχουν απομακρυνθεί από αυτήν.
Αυτό έχει διαφορετική πολιτική σημασία από το να προσελκύσει αποκλειστικά ψηφοφόρους μικρότερων κομμάτων της δεξιάς.
Ένας ήδη πολυκερματισμένος χώρος
Ένα κόμμα Σαμαρά δεν θα εμφανιστεί σε πολιτικό κενό.
Στον χώρο δεξιά της ΝΔ δραστηριοποιούνται ήδη η Ελληνική Λύση, η Φωνή Λογικής και η Νίκη, ενώ οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν ένα ευρύτερο εκλογικό ακροατήριο που δεν ταυτίζεται σήμερα με την κυβερνητική παράταξη.
Συνεπώς, εάν ανακοινωθεί ο νέος φορέας, θα πρέπει να διεκδικήσει ψηφοφόρους ταυτόχρονα από διαφορετικές δεξαμενές.
Και τότε θα φανεί κάτι που οι σημερινές μετρήσεις δεν μπορούν ακόμη να απαντήσουν: πόσοι από όσους σήμερα δηλώνουν ότι «πιθανόν» θα τον ψήφιζαν θα κάνουν πράγματι αυτή την επιλογή όταν απέναντί τους έχουν συγκεκριμένο κόμμα, πρόγραμμα και ψηφοδέλτια.
Πρόγραμμα και πρόσωπα θα κρίνουν πολλά
Μέχρι σήμερα ο Αντώνης Σαμαράς έχει διατυπώσει δημόσια διαφοροποιήσεις από την κυβέρνηση σε σειρά ζητημάτων.
Άλλο όμως η πολιτική απήχηση ενός πρώην πρωθυπουργού και άλλο η εκλογική επίδοση ενός νέου κόμματος.
Η πραγματική εικόνα θα αρχίσει να διαμορφώνεται εφόσον και όταν υπάρξουν:
όνομα, ιδρυτική διακήρυξη, πρόγραμμα, οργανωτική δομή και στελέχη.
Τότε οι δημοσκοπήσεις δεν θα μετρούν ένα υποθετικό σενάριο αλλά μια συγκεκριμένη πολιτική επιλογή.
Το στοιχείο που αξίζει να παρακολουθήσουμε
Για τη Νέα Δημοκρατία, επομένως, το κρίσιμο δεν είναι να προεξοφληθεί από τώρα ένα συγκεκριμένο ποσοστό για τον Αντώνη Σαμαρά.
Το σημαντικότερο δημοσκοπικό στοιχείο είναι ότι υπάρχει σήμερα μετρήσιμο ακροατήριο που δηλώνει διαθέσιμο να εξετάσει μια τέτοια επιλογή, ενώ στη MRB το ποσοστό όσων απαντούν «σίγουρα» έχει αυξηθεί σε σχέση με προηγούμενες μετρήσεις.
Το αν αυτή η δυνητική δεξαμενή θα μετατραπεί σε πραγματική εκλογική δύναμη είναι κάτι που δεν μπορούν να απαντήσουν οι σημερινές δημοσκοπήσεις.
Αυτό θα αρχίσει να φαίνεται μόνο εφόσον ο Αντώνης Σαμαράς κάνει το επόμενο βήμα και το υποθετικό «κόμμα Σαμαρά» αποκτήσει πραγματική πολιτική υπόσταση.
