Δημοσκόπηση-«φωτιά»: Βουλή με 9 κόμματα, ΝΔ στις 122 έδρες και δύσκολος γρίφος για τον σχηματισμό κυβέρνησης

Ένα εξαιρετικά κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό, χωρίς αυτοδυναμία και με περιορισμένες επιλογές κυβερνητικής συνεργασίας, αποτυπώνει η κατανομή εδρών που αποδίδεται στη δημοσκόπηση της OPINIONS για το Action24. Η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται με 122 βουλευτές, ενώ εννέα κόμματα εισέρχονται στη Βουλή. Οι αριθμοί αναδεικνύουν έναν δύσκολο μετεκλογικό γρίφο, αλλά και το ενδεχόμενο σημαντικών ανακατατάξεων στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης.

Μια Βουλή εννέα κομμάτων, στην οποία κανένας πολιτικός σχηματισμός δεν εξασφαλίζει αυτοδυναμία, περιγράφει η κατανομή εδρών που παρουσιάζεται σε δημοσίευμα με αναφορά στη δημοσκόπηση της OPINIONS για το Action24.

Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί την πρώτη θέση, αλλά με 122 έδρες απέχει σημαντικά από τις 151 που απαιτούνται για την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Στη δεύτερη θέση εμφανίζεται η ΕΛΑΣ με 48 έδρες, ενώ ακολουθεί το ΠΑΣΟΚ με 37.

Η παρουσία εννέα κομμάτων δημιουργεί ένα ιδιαίτερα σύνθετο σκηνικό, στο οποίο η πρωτιά στις εκλογές δεν θα εξασφάλιζε αυτομάτως και τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.

Το σημαντικότερο στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι μόνο ο αριθμός των κομμάτων που θα εκπροσωπούνταν στο Κοινοβούλιο.

Είναι ο τρόπος με τον οποίο θα μπορούσαν να διαμορφωθούν κυβερνητικές πλειοψηφίες και οι πολιτικές προϋποθέσεις για να υπάρξουν τέτοιες συνεργασίες.

Πώς κατανέμονται οι 300 έδρες

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα, η κατανομή έχει ως εξής:

Η αριθμητική εικόνα δείχνει ότι η Νέα Δημοκρατία, παρά την πρωτιά της, θα χρειαζόταν τουλάχιστον 29 επιπλέον έδρες για να φτάσει τις 151.

Από την άλλη πλευρά, τα υπόλοιπα οκτώ κόμματα συγκεντρώνουν συνολικά 178 έδρες.

Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι μπορούν να συγκροτήσουν κοινή κυβέρνηση. Οι πολιτικές και προγραμματικές διαφορές μεταξύ τους αποτελούν καθοριστικό παράγοντα.

Η παραπάνω κατανομή αποτελεί δημοσκοπική προβολή και όχι εκλογικό αποτέλεσμα. Η τελική σύνθεση της Βουλής θα εξαρτηθεί από τα πραγματικά ποσοστά, τον εκλογικό νόμο και τον αριθμό των κομμάτων που θα υπερβούν το όριο εισόδου.

Νέα Δημοκρατία: Πρώτο κόμμα, αλλά μακριά από την αυτοδυναμία

Οι 122 έδρες αποτελούν το κεντρικό πολιτικό πρόβλημα για τη Νέα Δημοκρατία σε αυτό το σενάριο.

Ακόμη και με την πρωτιά, η απόσταση από την αυτοδυναμία είναι σημαντική.

Η κυβερνητική παράταξη θα ήταν υποχρεωμένη είτε να αναζητήσει συνεργασίες είτε να οδηγηθεί σε νέα εκλογική αναμέτρηση, εφόσον δεν προέκυπτε βιώσιμη κυβερνητική λύση.

Το ζήτημα δεν περιορίζεται στη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.

Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα άνοιγε αναπόφευκτα συζήτηση για τη στρατηγική, την εκλογική απήχηση και την πολιτική ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας.

Ιδιαίτερα εάν η παράταξη καταγράψει αισθητή απώλεια εδρών, οι εσωκομματικές ισορροπίες θα μπορούσαν να επηρεαστούν σημαντικά.

Ο κίνδυνος μεγάλης ανανέωσης της κοινοβουλευτικής ομάδας

Το δημοσίευμα εκτιμά ότι μια κατανομή 122 εδρών θα οδηγούσε σε απώλεια περίπου 34 βουλευτικών θέσεων για τη Νέα Δημοκρατία σε σχέση με την κοινοβουλευτική της δύναμη που λαμβάνει ως βάση.

Εάν, παράλληλα, εκλέγονταν τουλάχιστον 15 νέα πρόσωπα, ο αριθμός των σημερινών βουλευτών που δεν θα επανεκλέγονταν θα μπορούσε να ξεπεράσει τους 49.

Η αριθμητική είναι απλή.

Μια κοινοβουλευτική ομάδα 122 βουλευτών, στην οποία θα συμμετείχαν 15 πρόσωπα που δεν ανήκουν στη σημερινή σύνθεσή της, θα άφηνε 107 θέσεις για επανεκλογή σημερινών βουλευτών.

Το πόσοι ακριβώς θα έχαναν την έδρα τους εξαρτάται από την πραγματική σημερινή κοινοβουλευτική δύναμη, τις εκλογικές περιφέρειες, τις υποψηφιότητες και τη σταυροδοσία.

Πρόκειται, επομένως, για υποθετικό υπολογισμό και όχι για βέβαιη πρόβλεψη συγκεκριμένου αριθμού αποχωρήσεων.

Πολιτικά, πάντως, μια τόσο μεγάλη αλλαγή στη σύνθεση της κοινοβουλευτικής ομάδας θα δημιουργούσε έντονες εσωτερικές πιέσεις.

Ποιοι συνδυασμοί δίνουν κυβέρνηση με δύο κόμματα

Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της κατανομής.

Με βάση τις έδρες που παρουσιάζονται, μόνο δύο συνδυασμοί με τη συμμετοχή της Νέας Δημοκρατίας υπερβαίνουν το όριο των 151 εδρών.

Ο πρώτος συνδυασμός, Νέα Δημοκρατία και ΕΛΑΣ, διαθέτει άνετη αριθμητική πλειοψηφία, αλλά το δημοσίευμα θεωρεί μια τέτοια συνεργασία πολιτικά αδύνατη.

Ο δεύτερος, Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ, συγκεντρώνει 159 έδρες.

Πρόκειται για αριθμητικά επαρκή πλειοψηφία, αλλά με σοβαρές πολιτικές δυσκολίες, δεδομένης της στάσης που έχει εκφράσει ο Νίκος Ανδρουλάκης απέναντι σε συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Επομένως, η αριθμητική δυνατότητα δεν ταυτίζεται με την πολιτική δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.

Κυβέρνηση τριών κομμάτων: Οι αριθμοί και οι δυσκολίες

Εφόσον δεν προχωρούσε μια δικομματική συνεργασία, η αναζήτηση πλειοψηφίας θα γινόταν ακόμη πιο περίπλοκη.

Για παράδειγμα, με βάση την ίδια κατανομή:

Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν ότι υπάρχουν διάφοροι θεωρητικοί συνδυασμοί.

Δεν σημαίνουν, όμως, ότι τα συγκεκριμένα κόμματα θα επιθυμούσαν ή θα μπορούσαν να συνεργαστούν.

Μια κυβέρνηση χρειάζεται συμφωνία σε βασικές πολιτικές κατευθύνσεις, κατανομή ευθυνών και κοινό πλαίσιο κοινοβουλευτικής στήριξης.

Χωρίς αυτά, ακόμη και μια αριθμητική πλειοψηφία μπορεί να αποδειχθεί πολιτικά ανεφάρμοστη.

Είναι αναπόφευκτες οι δεύτερες εκλογές;

Το δημοσίευμα εκτιμά ότι ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα οδηγούσε σχεδόν βέβαια σε δεύτερες εκλογές.

Ωστόσο, η πρόβλεψη αυτή δεν αποτελεί θεσμική αναγκαιότητα.

Το Σύνταγμα προβλέπει διαδικασία διερευνητικών εντολών για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Εάν τα κόμματα καταλήξουν σε συμφωνία που εξασφαλίζει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική εμπιστοσύνη, μπορεί να συγκροτηθεί κυβέρνηση χωρίς νέα προσφυγή στις κάλπες.

Επομένως, οι δεύτερες εκλογές αποτελούν πιθανό πολιτικό σενάριο, όχι αυτόματη συνέπεια της απουσίας αυτοδυναμίας.

Η ενίσχυση των κομμάτων δεξιά της ΝΔ

Ένα ακόμη στοιχείο της δημοσκοπικής προβολής είναι η σημαντική κοινοβουλευτική παρουσία κομμάτων που τοποθετούνται στον δεξιό πολιτικό χώρο.

Η Ελληνική Λύση εμφανίζεται με 20 έδρες και η Φωνή Λογικής με 11.

Επιπλέον, η κατανομή περιλαμβάνει τη Συμμαχία Ελλήνων με 11 έδρες.

Η συνολική παρουσία αυτών των σχηματισμών θα μπορούσε να επηρεάσει τον πολιτικό ανταγωνισμό, ιδίως σε ζητήματα που αφορούν την οικονομία, το μεταναστευτικό, την εξωτερική πολιτική και τη σχέση της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ωστόσο, ο χαρακτηρισμός ολόκληρης της νέας Βουλής ως της πιο δεξιάς της Μεταπολίτευσης απαιτεί αναλυτική ιστορική σύγκριση και σαφή ιδεολογική ταξινόμηση των κομμάτων.

Δεν τεκμηριώνεται μόνο από τον αριθμό των εδρών.

Η ΕΛΑΣ στη δεύτερη θέση και το ΠΑΣΟΚ τρίτο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εμφάνιση της ΕΛΑΣ ως δεύτερου κόμματος με 48 έδρες.

Το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί με 37 έδρες, δηλαδή 11 λιγότερες.

Εφόσον μια τέτοια κατάταξη επιβεβαιωνόταν στην κάλπη, θα επηρέαζε τη συζήτηση για τον πολιτικό χώρο που διεκδικεί τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Παράλληλα, θα δημιουργούσε νέα δεδομένα για τη στρατηγική του ΠΑΣΟΚ και τη δυνατότητά του να εμφανιστεί ως εναλλακτικός κυβερνητικός πόλος.

Η δεύτερη θέση, άλλωστε, έχει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, ακόμη και όταν το πρώτο κόμμα διατηρεί σημαντική διαφορά.

Το δίλημμα Ανδρουλάκη για τον πρωθυπουργό

Στο δημοσίευμα γίνεται αναφορά και σε δήλωση του Νίκου Ανδρουλάκη στον ΣΚΑΪ, σύμφωνα με την οποία πρωθυπουργός θα είναι ο πρόεδρος του πρώτου κόμματος.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση μπορεί να αποκτήσει πολιτική σημασία στις μετεκλογικές συζητήσεις.

Η Νέα Δημοκρατία θα μπορούσε να την επικαλεστεί προκειμένου να υποστηρίξει ότι η πρωτιά στις εκλογές πρέπει να συνοδεύεται από διατήρηση της πρωθυπουργίας από τον αρχηγό της.

Ωστόσο, από θεσμική άποψη, ο πρωθυπουργός δεν είναι υποχρεωτικά ο πρόεδρος του πρώτου κόμματος.

Το καθοριστικό στοιχείο είναι η δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης που θα διαθέτει την εμπιστοσύνη της Βουλής.

Η πολιτική συζήτηση για το πρόσωπο του πρωθυπουργού θα εξαρτηθεί επομένως από τις πραγματικές μετεκλογικές ισορροπίες.

Η αντιπαράθεση στον ΣΥΡΙΖΑ και η παρέμβαση Γεροβασίλη

Στο ίδιο πολιτικό παρασκήνιο καταγράφεται και νέα αντιπαράθεση γύρω από τον ΣΥΡΙΖΑ.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Κουμουνδούρου ζήτησε από βουλευτές που αποχώρησαν από το κόμμα να παραδώσουν τις έδρες τους.

Η Όλγα Γεροβασίλη αντέδρασε, ασκώντας κριτική στη σημερινή ηγεσία και συνδέοντας στελέχη της με την προηγούμενη περίοδο του Στέφανου Κασσελάκη.

Η αντιπαράθεση αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο χώρος της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς ως προς τη συνοχή, την εκπροσώπηση και την πολιτική του ανασύνταξη.

Το πραγματικό μήνυμα της εννιακομματικής Βουλής

Η εικόνα που περιγράφεται από την κατανομή εδρών είναι εκείνη ενός πολιτικού συστήματος με αυξημένο κατακερματισμό.

Η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται πρώτη, αλλά χωρίς αυτοδυναμία.

Το ΠΑΣΟΚ δεν συγκεντρώνει επαρκή δύναμη ώστε να αποτελέσει από μόνο του εναλλακτικό κυβερνητικό πόλο.

Τα μικρότερα κόμματα αποκτούν μεγαλύτερη κοινοβουλευτική παρουσία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορούν εύκολα να συμφωνήσουν μεταξύ τους.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η επόμενη κυβέρνηση δεν θα κρινόταν μόνο από το ποιος θα κέρδιζε τις εκλογές.

Θα κρινόταν επίσης από το ποιος θα μπορούσε να συγκεντρώσει κοινοβουλευτική στήριξη, ποιοι θα ήταν πρόθυμοι να συνεργαστούν και με ποιους όρους.

Το βασικό πολιτικό συμπέρασμα είναι ότι μια Βουλή εννέα κομμάτων και με πρώτο κόμμα στις 122 έδρες θα καθιστούσε τον σχηματισμό κυβέρνησης ιδιαίτερα δύσκολη υπόθεση. Όχι όμως αναγκαστικά αδύνατη.

Και αυτή ακριβώς η διαφορά ανάμεσα στην εκλογική πρωτιά και στην κυβερνητική πλειοψηφία μπορεί να αποτελέσει ένα από τα κεντρικά ζητήματα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.