Ηχηρή παρέμβαση Καραμανλή για τα ελληνοτουρκικά: «Δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα στο Αιγαίο με την άδεια της Τουρκίας»

Με εκτενή αναφορά στην τουρκική στρατηγική στο Αιγαίο, το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και τη στάση των δυτικών συμμάχων, ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής τοποθετήθηκε στην εκδήλωση των Απόστρατων Αξιωματικών του Στρατού για την 86η επέτειο του «ΟΧΙ». Ο πρώην πρωθυπουργός προειδοποίησε για τις συνέπειες ενδεχόμενης αποδοχής τουρκικών απαιτήσεων, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει συνολική ανατροπή του καθεστώτος στο Αιγαίο.

Μια εκτενή παρέμβαση για τα εθνικά θέματα πραγματοποίησε ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, μιλώντας σε εκδήλωση των Απόστρατων Αξιωματικών του Στρατού, με αφορμή τη συμπλήρωση 86 ετών από την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940.

Στο επίκεντρο της ομιλίας του βρέθηκαν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, η στρατηγική της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο, οι διεκδικήσεις στο Αιγαίο και η στάση των συμμάχων και εταίρων της Ελλάδας.

Ο Κώστας Καραμανλής διατύπωσε την εκτίμηση ότι η τουρκική πολιτική δεν περιορίζεται σε επιμέρους διαφορές που μπορούν να διευθετηθούν με αμοιβαίες υποχωρήσεις, αλλά εντάσσεται σε έναν ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε διαδικασία που θα μπορούσε να εκληφθεί ως αίτημα άδειας από την Τουρκία δημιουργεί σοβαρό ζήτημα για την άσκηση των ελληνικών δικαιωμάτων.

«Σφάλλουν βαρέως όσοι διαβάζουν λάθος τη στρατηγική της Τουρκίας»

Ο πρώην πρωθυπουργός ξεκίνησε την ανάλυσή του αναφερόμενος σε μια προσέγγιση που, όπως είπε, αντιμετωπίζει τις τουρκικές απαιτήσεις ως ζητήματα που μπορούν να επιλυθούν με περισσότερη καλή θέληση και συμβιβασμούς.

Όπως ανέφερε, υπάρχει η άποψη ότι η Ελλάδα υπερβάλλει ως προς την ερμηνεία της τουρκικής στάσης και ότι θα έπρεπε να αναγνωρίσει ορισμένες απαιτήσεις της γειτονικής χώρας.

Ο ίδιος απέρριψε αυτή την προσέγγιση.

«Η προσέγγιση αυτή όμως πάσχει θεμελιωδώς. Ερμηνεύει απολύτως εσφαλμένα την Τουρκική στόχευση», υποστήριξε.

Σύμφωνα με τον Κώστα Καραμανλή, η εμπειρία των ελληνοτουρκικών σχέσεων από το 1974 και μετά δείχνει ότι οι προσπάθειες διαλόγου και καλλιέργειας κλίματος ύφεσης δεν έχουν επιλύσει τις βασικές διαφορές.

Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία επιδιώκει κάτι πολύ ευρύτερο από την επίλυση συγκεκριμένων εκκρεμοτήτων.

«Πρόκειται για ολοκληρωμένο σχεδιασμό που αποσκοπεί στην συνολική ανατροπή του status quo στο Αιγαίο», τόνισε.

Το casus belli και τα 12 ναυτικά μίλια

Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο πρώην πρωθυπουργός στη διατήρηση από την Τουρκία της απειλής πολέμου, του γνωστού casus belli, σε σχέση με την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο.

Ο Κώστας Καραμανλής υποστήριξε ότι η τουρκική επιδίωξη δεν περιορίζεται στην αποτροπή μιας καθολικής επέκτασης της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια.

Κατά την άποψή του, η Άγκυρα επιδιώκει να εμποδίσει συνολικά την άσκηση του συγκεκριμένου δικαιώματος.

Στην ίδια ενότητα της ομιλίας του αναφέρθηκε στις λεγόμενες γκρίζες ζώνες, στις τουρκικές αμφισβητήσεις για την κυριαρχία ελληνικών νησιών και βραχονησίδων και στις απαιτήσεις περί αποστρατιωτικοποίησης.

Ο πρώην πρωθυπουργός εκτίμησε ότι η Τουρκία χρησιμοποιεί το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης όχι μόνο για να αμφισβητήσει την αμυντική παρουσία στα ελληνικά νησιά, αλλά και ως μέσο αμφισβήτησης της κυριαρχίας τους.

Το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου και η προειδοποίηση για τουρκική άδεια

Από τα πλέον χαρακτηριστικά σημεία της παρέμβασής του ήταν η αναφορά στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και στις τουρκικές αντιδράσεις στην περιοχή της Κάσου.

Ο Κώστας Καραμανλής υποστήριξε ότι η Τουρκία, αντιδρώντας σε ένα ευρωπαϊκό έργο, επιχειρεί να αποκτήσει καθοριστικό λόγο ακόμη και σε δραστηριότητες που αφορούν την υλοποίηση υποδομών στην περιοχή.

Ιδιαίτερα κατηγορηματικός ήταν στο ζήτημα ενδεχόμενης αίτησης άδειας προς την Τουρκία.

«Γι’ αυτό και οποιοδήποτε αίτημα για εκχώρηση άδειας από την Τουρκία για το καλώδιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Είτε αυτό ονομαστεί ενημέρωση είτε ανακοίνωση είτε όπως αλλιώς».

Και πρόσθεσε:

«Μετά από αυτό, δεν θα μπορούμε πια να κάνουμε τίποτα στο Αιγαίο, χωρίς την άδεια της Τουρκίας. Ακόμη και το παραμικρό έργο υποδομής μεταξύ των νησιών μας πια».

Η συγκεκριμένη αναφορά αποτέλεσε μία από τις κεντρικές προειδοποιήσεις της ομιλίας του, καθώς ο πρώην πρωθυπουργός συνέδεσε το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την ευρύτερη άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Τουρκολιβυκό Μνημόνιο: «Αρνητική εξέλιξη για τα εθνικά μας συμφέροντα»

Ο Κώστας Καραμανλής αναφέρθηκε εκτενώς και στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο.

Υποστήριξε ότι η τουρκική πλευρά, μέσω της συγκεκριμένης συμφωνίας, επιχειρεί να επιβάλει την άποψη ότι τα νησιά δεν διαθέτουν υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.

Παράλληλα, χαρακτήρισε αρνητική για τα ελληνικά συμφέροντα την κύρωση του συμφώνου από το λιβυκό Κοινοβούλιο, όπως περιγράφεται στο κείμενο της ομιλίας του.

«Αναμφίβολα είναι αρνητική εξέλιξη για τα εθνικά μας συμφέροντα η κύρωση του τουρκολυβικού συμφώνου από το λιβυκό Κοινοβούλιο, διότι μπορεί μεν να μην παράγει νομικά αποτελέσματα, είναι όμως επίδειξη δύναμης, επιρροής και πρόκλησης τετελεσμένων, από τους γείτονες», ανέφερε.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Άγκυρα επιδιώκει να διαμορφώσει νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο, αμφισβητώντας την επήρεια των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες.

Θαλάσσια πάρκα, Καστελλόριζο και αποστρατιωτικοποίηση

Ο πρώην πρωθυπουργός συνέδεσε επίσης τις τουρκικές ανακοινώσεις για θαλάσσια πάρκα στο Βόρειο και Νοτιοανατολικό Αιγαίο με την ευρύτερη στρατηγική της Άγκυρας.

Όπως υποστήριξε, οι σχετικές πρωτοβουλίες δεν αποτελούν απλώς αντίδραση στις ελληνικές αποφάσεις για θαλάσσια πάρκα, αλλά μεταφέρουν και μήνυμα διεκδικήσεων.

Ειδική αναφορά έκανε στο σύμπλεγμα της Μεγίστης, εκτιμώντας ότι η Τουρκία επιχειρεί να το αποκόψει από τον ελληνικό γεωγραφικό και στρατηγικό χώρο.

Στην ίδια κατεύθυνση ενέταξε τις τουρκικές απαιτήσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος μιας προσπάθειας περιορισμού της ελληνικής αποτρεπτικής ικανότητας.

Αιχμές προς συμμάχους και εταίρους: «Δεν είναι άμοιροι ευθυνών»

Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε ο Κώστας Καραμανλής και απέναντι στη στάση ορισμένων συμμάχων και εταίρων της Ελλάδας.

Υποστήριξε ότι συχνά τηρούν ίσες αποστάσεις απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές, καλώντας την ελληνική πλευρά σε συμβιβασμούς χωρίς επαρκή αναφορά στο Διεθνές Δίκαιο.

«Δεν είναι άμοιροι ευθυνών σύμμαχοι και εταίροι. Όταν παριστάνουν τον επιτήδειο ουδέτερο και κρατούν ίσες αποστάσεις μεταξύ θύτη και θύματος», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, άσκησε κριτική στις ευρωπαϊκές αμυντικές συνεργασίες με την Τουρκία και στις εξοπλιστικές συμφωνίες που, όπως σημείωσε, ενισχύουν τις στρατιωτικές δυνατότητές της.

Στην ομιλία του συνέδεσε τη στάση των συμμάχων απέναντι στην Τουρκία με την αντιμετώπιση του Κυπριακού, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην τουρκική εισβολή και κατοχή στην Κύπρο.

Επικαλέστηκε επίσης τον Λόρδο David Hannay και τη συζήτηση για το Σχέδιο Ανάν.

Από τις Πρέσπες και την Αλβανία έως την Ουκρανία και τη Ρωσία

Η κριτική του πρώην πρωθυπουργού δεν περιορίστηκε στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Αναφέρθηκε στις πιέσεις που, κατά την εκτίμησή του, δέχεται η Ελλάδα για τις σχέσεις της με τη Ρωσία και την Κίνα, τη στήριξη της ευρωπαϊκής πορείας της Αλβανίας, τη Συμφωνία των Πρεσπών, την αναγνώριση του Κοσόβου και την αποστολή στρατιωτικού υλικού στην Ουκρανία.

Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων για την περίοδο της Κατοχής και άσκησε κριτική σε πολιτισμικές και ιδεολογικές τάσεις που περιέγραψε ως μέρος της λεγόμενης «woke agenda».

Με αυτόν τον τρόπο, ο Κώστας Καραμανλής παρουσίασε ένα ευρύτερο πλαίσιο προβληματισμού για τις διεθνείς υποχρεώσεις της Ελλάδας και τον τρόπο με τον οποίο αυτές συνδέονται με την προάσπιση των εθνικών της συμφερόντων.

«Στη Δυτική Συμμαχία και την Ευρωπαϊκή Ένωση ανήκουμε και ορθώς»

Παρά τη σκληρή κριτική του, ο πρώην πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι δεν αμφισβητεί τον δυτικό και ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας.

«Στην Δυτική Συμμαχία και την Ευρωπαϊκή Ένωση ανήκουμε και ορθώς», σημείωσε.

Υποστήριξε, ωστόσο, ότι η συμμετοχή της Ελλάδας στους δυτικούς θεσμούς πρέπει να συνοδεύεται από αμοιβαιότητα, σεβασμό και αλληλεγγύη.

«Ήρθε όμως η ώρα να τους πούμε ότι οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους», τόνισε.

Και πρόσθεσε ότι όλα τα μέλη μιας συμμαχίας και μιας ένωσης δικαιούνται τον ίδιο σεβασμό και ανάλογη στήριξη.

«Κανένας δεν σέβεται κάποιον που δεν υπερασπίζεται τα δίκαιά του»

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Κώστας Καραμανλής αναφέρθηκε στη σημασία της σταθερής υπεράσπισης των ελληνικών θέσεων, ακόμη και όταν αυτές προκαλούν αντιδράσεις ή δυσαρέσκεια σε συμμάχους.

Απέρριψε την αντίληψη ότι η Ελλάδα πρέπει να αποφεύγει να επαναφέρει ζητήματα όπως το Αιγαίο, η υφαλοκρηπίδα, η ΑΟΖ, το Κυπριακό και η εφαρμογή διεθνών συμφωνιών, προκειμένου να μην εμφανίζεται ενοχλητική.

«Αυτή η προσέγγιση είναι η επιτομή της υποτέλειας», υποστήριξε.

Η τελευταία αναφορά του ήταν ιδιαίτερα χαρακτηριστική:

«Κανένας δεν σέβεται κάποιον που δεν υπερασπίζεται τα δίκαια του, τις αρχές του, την πατρίδα του. Και κανένας δεν λαμβάνει υπ’ όψιν του σοβαρά αυτόν που δεν αντέχει να ορθώσει το ανάστημά του όταν θίγεται».

Η ομιλία του πρώην πρωθυπουργού περιέλαβε έτσι ένα ευρύ φάσμα θεμάτων εξωτερικής πολιτικής, με βασικό άξονα την ανάγκη, όπως ο ίδιος την περιέγραψε, να μην αντιμετωπίζονται οι τουρκικές διεκδικήσεις ως απλές παρεξηγήσεις ή δευτερεύουσες διαφορές.

Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν ότι η Ελλάδα οφείλει να διατηρεί σαφείς θέσεις απέναντι στην Τουρκία και να απαιτεί από τους συμμάχους της σεβασμό στους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου.