Από το «η κριτική είναι παραπλανητική» στην απόσυρση του άρθρου 23
Η κυβερνητική μεταστροφή αποκτά ιδιαίτερη σημασία εξαιτίας όσων είχαν προηγηθεί.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είχε υπερασπιστεί τη διάταξη, επιμένοντας ότι δεν καταργείται η δικαστική προστασία και ότι η συναίνεση του δανειολήπτη αποτελεί προϋπόθεση για τη δημιουργία εκτελεστού τίτλου.
Μάλιστα, στην επιχειρηματολογία του χαρακτήριζε αβάσιμη την κριτική, υποστηρίζοντας ότι αποσιωπώνται οι εγγυήσεις του νομοσχεδίου.
Την ίδια στιγμή, οι δικηγορικοί σύλλογοι είχαν ζητήσει την απόσυρση του άρθρου, επισημαίνοντας ότι η νέα διαδικασία θα επέτρεπε την αναγκαστική εκτέλεση βάσει ιδιωτικής συμφωνίας, χωρίς προηγούμενη έκδοση διαταγής πληρωμής.
Η κυβέρνηση αρχικά επέμενε ότι το πλαίσιο ήταν επαρκώς προστατευτικό. Τελικά ανακοίνωσε την απόσυρση της επίμαχης διάταξης.
Η εξέλιξη δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι κάθε νομική ένσταση ήταν ορθή. Δείχνει, ωστόσο, ότι η διαφωνία είχε πραγματικό θεσμικό και πολιτικό βάρος.
Η δήλωση Μαρκόπουλου και η πολιτική αντιπαράθεση
Ο υφυπουργός Δημήτρης Μαρκόπουλος ανακοίνωσε την απόσυρση κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής.
Παράλληλα, κάλεσε τα κόμματα της αντιπολίτευσης να τοποθετηθούν επί των υπόλοιπων άρθρων, παρουσιάζοντας την κυβερνητική πρωτοβουλία ως προσπάθεια θέσπισης αυστηρότερων κανόνων για τους servicers.
Η δήλωση αυτή έχει δύο διαστάσεις.
Η πρώτη είναι νομοθετική: αποσύρεται μια διάταξη που είχε προκαλέσει αντιδράσεις για τις συνέπειές της στη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης.
Η δεύτερη είναι πολιτική: η κυβέρνηση επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από το άρθρο 23 στο υπόλοιπο περιεχόμενο του νομοσχεδίου.
Ωστόσο, οι δύο συζητήσεις δεν είναι αμοιβαία αποκλειόμενες.
Τα κόμματα μπορούν να εξετάσουν και να αξιολογήσουν τις υπόλοιπες ρυθμίσεις ανεξάρτητα από τη στάση τους απέναντι στο άρθρο που αποσύρεται.
Η απουσία των servicers από τη Βουλή
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε και η απουσία των εκπροσώπων των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων από την ακρόαση φορέων στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων.
Παρά την πρόσκληση, οι εκπρόσωποι της Ένωσης Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις δεν παρέστησαν στη συνεδρίαση.
Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος επέκρινε την επιλογή τους, ενώ αντιδράσεις εκφράστηκαν και από την αντιπολίτευση.
Η απουσία τους στέρησε από την κοινοβουλευτική διαδικασία τη δυνατότητα άμεσης υποβολής ερωτήσεων προς τον κλάδο για τις προτεινόμενες ρυθμίσεις και τις πρακτικές διαχείρισης των οφειλών.
Τι σημαίνει η απόσυρση για τους δανειολήπτες
Η απόσυρση του άρθρου 23 σημαίνει ότι η συγκεκριμένη προτεινόμενη δυνατότητα δημιουργίας εκτελεστού τίτλου μέσω της σύμβασης ρύθμισης δεν θα ενταχθεί στο νομοσχέδιο με τη μορφή που είχε κατατεθεί.
Δεν σημαίνει ότι σταματούν οι πλειστηριασμοί.
Δεν σημαίνει ότι οι servicers χάνουν τις δυνατότητες αναγκαστικής εκτέλεσης που διαθέτουν ήδη βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας.
Και δεν σημαίνει ότι διαγράφονται αυτομάτως οφειλές ή αλλάζουν οι υφιστάμενες δανειακές συμβάσεις.
Οι υπόλοιπες διατάξεις για τη διαφάνεια, τις προθεσμίες απάντησης και τις διαδικασίες ρύθμισης συνεχίζουν να αποτελούν αντικείμενο κοινοβουλευτικής επεξεργασίας.
Το ερώτημα που μένει
Η κυβέρνηση είχε παρουσιάσει την κριτική για το άρθρο 23 ως παραπλανητική. Στη συνέχεια αποφάσισε να το αποσύρει.
Η πολιτική σημασία αυτής της αλληλουχίας είναι σαφής: μια διάταξη που είχε αποτελέσει αντικείμενο έντονης θεσμικής διαφωνίας δεν προχωρά όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί.
Το επόμενο ερώτημα είναι αν οι υπόλοιπες ρυθμίσεις θα εξασφαλίσουν στην πράξη μεγαλύτερη διαφάνεια, βιώσιμες συμφωνίες και αποτελεσματική προστασία των δανειοληπτών.
Γιατί η πραγματική δοκιμασία ενός νομοσχεδίου για το ιδιωτικό χρέος δεν βρίσκεται μόνο στις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, αλλά στους όρους με τους οποίους οι πολίτες θα μπορούν να ρυθμίζουν τις οφειλές τους και να προστατεύουν τα νόμιμα δικαιώματά τους.
