Σημαντικές παρεμβάσεις στην πολεοδομική νομοθεσία περιλαμβάνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που κατατέθηκε στη Βουλή. Οι τροποποιήσεις στον Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» αυξήθηκαν από 23 σε 47 μετά τη δημόσια διαβούλευση, με ρυθμίσεις που αφορούν την εκτός σχεδίου δόμηση, την αναγνώριση δρόμων, τις οικοδομικές άδειες, τα αυθαίρετα κατηγορίας 5 και τις εργασίες μικρής κλίμακας.
Νέα δεδομένα για ιδιοκτήτες ακινήτων, μηχανικούς, επενδυτές και δήμους διαμορφώνονται μέσα από τις αλλαγές που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του κατατεθειμένου νομοσχεδίου, το άρθρο 79, το οποίο αφορά τη διόρθωση παροραμάτων του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς», περιλαμβάνει πλέον 47 αριθμημένες παρεμβάσεις, έναντι 23 που υπήρχαν στο αρχικό σχέδιο της δημόσιας διαβούλευσης.
Από αυτές, οι 30 αφορούν το κυρίως σώμα του Πολεοδομικού Κώδικα και οι υπόλοιπες 17 τα Παραρτήματά του.
Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν τόσο νομοτεχνικές διορθώσεις όσο και διατάξεις που επηρεάζουν συγκεκριμένες πολεοδομικές και διοικητικές διαδικασίες.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, πάντως, υποστηρίζει ότι η διόρθωση παροραμάτων δεν αφορά τη θεσμοθέτηση νέων ρυθμίσεων, αλλά την αποκατάσταση σφαλμάτων που προέκυψαν λόγω της έκτασης των νομοθετημάτων.
Εκτός σχεδίου δόμηση: Τι αλλάζει με την αναγνώριση των δρόμων
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τη διαδικασία αναγνώρισης συγκεκριμένων δημοτικών και κοινοτικών οδών, οι οποίες συνδέονται με την εκτός σχεδίου δόμηση.
Με την προτεινόμενη τροποποίηση του άρθρου 251, η αναγνώριση των συγκεκριμένων δρόμων προβλέπεται να γίνεται πλέον με προεδρικό διάταγμα, ύστερα από πρόταση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και γνώμη του αρμόδιου Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων.
Μέχρι σήμερα, η σχετική διαδικασία προβλεπόταν να πραγματοποιείται με απόφαση του Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Η αλλαγή αφορά δημοτικές και κοινοτικές οδούς που συνδέουν οικισμούς του ίδιου δήμου, οικισμούς γειτονικών δήμων ή οικισμούς με διεθνείς, εθνικές και επαρχιακές οδούς.
Όταν υπάρχουν περισσότεροι δρόμοι που συνδέουν τους ίδιους οικισμούς, η ειδική πρόβλεψη εφαρμόζεται στον κυριότερο από αυτούς.
Η διάταξη συνδέεται με συγκεκριμένους όρους εκτός σχεδίου δόμησης, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται ελάχιστο εμβαδόν γηπέδου 4.000 τετραγωνικών μέτρων, πρόσωπο 45 μέτρων και βάθος 50 μέτρων, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις.
Η ρύθμιση δεν αφορά αυτομάτως κάθε αγροτικό ή ιδιωτικό δρόμο ούτε αντικαθιστά τη χωριστή διαδικασία καταγραφής του συνολικού κοινόχρηστου δημοτικού οδικού δικτύου.
Δυνατότητα αναστολής οικοδομικών εργασιών
Νέα πρόβλεψη περιλαμβάνεται και για τις περιοχές στις οποίες εκπονούνται Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια.
Σύμφωνα με την προτεινόμενη ρύθμιση, επεκτείνεται η δυνατότητα επιβολής περιορισμών, ώστε να μπορεί να αναστέλλεται όχι μόνο η έκδοση οικοδομικών αδειών αλλά και η εκτέλεση οικοδομικών εργασιών.
Η δυνατότητα αυτή αφορά τις ειδικές περιπτώσεις ΕΠΣ δημόσιων ή δημοτικών φορέων που προβλέπει η σχετική διάταξη.
Για την επιβολή της αναστολής απαιτούνται γνώμη του αρμόδιου Κεντρικού Συμβουλίου και αιτιολογημένη εισήγηση του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος.
Η αναστολή δεν επιβάλλεται αυτόματα σε κάθε περιοχή όπου εκπονείται Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο, αλλά προϋποθέτει την προβλεπόμενη διοικητική διαδικασία.
Αυθαίρετα κατηγορίας 5: Ποιες περιπτώσεις μπορούν να υπαχθούν
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ρύθμιση που διατηρείται στο νομοσχέδιο για τα αυθαίρετα κατηγορίας 5.
Η προτεινόμενη τροποποίηση προβλέπει δύο ειδικές περιπτώσεις υπαγωγής.
Η πρώτη αφορά παλαιές δηλώσεις αυθαιρέτων που είχαν υποβληθεί με τους νόμους 4014/2011 και 4178/2013 και μεταφέρονται στο καθεστώς του νόμου 4495/2017 ή στις αντίστοιχες διατάξεις του Πολεοδομικού Κώδικα.
Η δεύτερη αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες δημόσιων και δημοτικών ακινήτων.
Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- Κτίρια δημόσιας πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
- Δημοτικοί παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί με τα προβλεπόμενα ιδιοκτησιακά χαρακτηριστικά.
- Αθλητικές εγκαταστάσεις που ανήκουν σε δήμους.
- Προνοιακές δομές δημοτικής ιδιοκτησίας.
Για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις προβλέπεται προθεσμία υπαγωγής που συνδέεται με την 1η Φεβρουαρίου 2028.
Η διάταξη δεν επαναφέρει τη γενική δυνατότητα τακτοποίησης νέων αυθαιρέτων κατηγορίας 5 για ιδιωτικά ακίνητα που δεν είχαν υπαχθεί σε προηγούμενη ρύθμιση.
Εργασίες μικρής κλίμακας: Τι ισχύει με το όριο των 25.000 ευρώ
Αλλαγές και διορθώσεις περιλαμβάνονται επίσης στις διατάξεις για τις Εγκρίσεις Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας.
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, αποσαφηνίζονται οι περιπτώσεις εργασιών που εξαιρούνται από το οικονομικό όριο των 25.000 ευρώ.
Πρόκειται για 12 αριθμημένες περιπτώσεις, οι οποίες αντιστοιχούν στις περιπτώσεις α΄ έως η΄, ιθ΄, κθ΄, λγ΄ και λδ΄ του σχετικού άρθρου.
Για αυτές προβλέπεται η έκδοση έγκρισης εργασιών μικρής κλίμακας ανεξάρτητα από το ύψος του προϋπολογισμού, με την τήρηση των υπόλοιπων νόμιμων προϋποθέσεων.
Για τις υπόλοιπες εργασίες εξακολουθεί να ισχύει το όριο των 25.000 ευρώ.
Όταν ο συνολικός προϋπολογισμός των εργασιών που πραγματοποιούνται στην ίδια αυτοτελή ιδιοκτησία υπερβαίνει το συγκεκριμένο ποσό, απαιτείται οικοδομική άδεια, σύμφωνα με τη σχετική διάταξη.
Η παρέμβαση διορθώνει την αντιστοίχιση των εξαιρέσεων και δεν αυξάνει το γενικό οικονομικό όριο.
Οικισμοί έως 2.000 κατοίκους: Τι προβλέπεται
Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται και διόρθωση που αφορά οικισμούς με πληθυσμό από 701 έως 2.000 κατοίκους.
Η παρέμβαση σχετίζεται με τις Περιοχές Ειδικών Χρήσεων που μπορούν να καθορίζονται στο πλαίσιο Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, υπό τις ειδικές προϋποθέσεις της νομοθεσίας.
Για τις συγκεκριμένες περιοχές προβλέπονται όρια αρτιότητας από 2.000 έως 4.000 τετραγωνικά μέτρα και ελάχιστο πρόσωπο 15 μέτρων σε κοινόχρηστη οδό, ανάλογα με τους ειδικότερους όρους του σχεδίου.
Η προτεινόμενη αλλαγή διορθώνει τη νομοθετική παραπομπή και δεν δημιουργεί νέα γενική δυνατότητα δόμησης σε οικόπεδα ή γήπεδα 2.000 τετραγωνικών μέτρων.
Data centers και χρήσεις γης
Πρόσθετες ρυθμίσεις περιλαμβάνονται για τις εγκαταστάσεις εφοδιαστικής και τα κέντρα δεδομένων.
Στις σχετικές διατάξεις αναφέρονται συγκεκριμένοι όροι δόμησης για τις εγκαταστάσεις αυτές, ενώ προβλέπονται αλλαγές στις δυνατότητες χωροθέτησης ορισμένων δραστηριοτήτων.
Για τα κέντρα δεδομένων προβλέπεται δυνατότητα εγκατάστασης σε συγκεκριμένες κατηγορίες περιοχών, παράλληλα με τις χρήσεις που προβλέπονται από τα ισχύοντα πολεοδομικά σχέδια.
Επιπλέον, υπό ειδικές προϋποθέσεις, τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια θα μπορούν να προβλέπουν ορισμένες ειδικές χρήσεις γης που δεν περιλαμβάνονταν στην Εθνική Ονοματολογία Χρήσεων Γης.
Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνονται ακόμη προβλέψεις για εγκαταστάσεις περίθαλψης άγριας πανίδας, δημοτικούς χώρους στάθμευσης και οργανωμένες τουριστικές κατασκηνώσεις.
Ειδικές διαδικασίες για επενδύσεις και το Ελληνικό
Στο νομοσχέδιο προστίθεται ειδική διαδικαστική πρόβλεψη για την έκδοση οικοδομικών αδειών επενδύσεων που έχουν υπαχθεί ή πρόκειται να υπαχθούν στον νόμο 3986/2011.
Παράλληλα, προβλέπεται συγκεκριμένη εξαίρεση από διοικητικό έλεγχο αποδεικτικών για οικοδομικές άδειες που εκδίδονται από ορισμένες υπηρεσίες του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μεταξύ των οποίων και το Αυτοτελές Γραφείο Ελληνικού.
Για την ορθότητα των σχετικών στοιχείων την ευθύνη φέρουν οι μελετητές μηχανικοί, σύμφωνα με τις αρμοδιότητές τους.
Η εξαίρεση αφορά συγκεκριμένο έλεγχο και δεν καταργεί συνολικά τις απαιτήσεις έκδοσης οικοδομικών αδειών.
Ειδική πρόβλεψη για κτίρια της ΔΥΠΑ
Ξεχωριστή ρύθμιση αφορά εργασίες σε κτίρια ιδιοκτησίας της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης.
Για συγκεκριμένα έργα που συνδέονται με το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας ή χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, προβλέπεται δυνατότητα εκτέλεσης εργασιών με Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας ανεξαρτήτως προϋπολογισμού.
Η διαδικασία συνοδεύεται από τις απαιτούμενες τεχνικές εκθέσεις, εγκρίσεις, σχέδια και μελέτες.
Αλλαγές στις πολεοδομικές διαδικασίες
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ακόμη παρεμβάσεις που αφορούν τη λειτουργία των Συμβουλίων Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, τις γνωμοδοτήσεις για τροποποιήσεις σχεδίων πόλης και τη διαδικασία έγκρισης ρυμοτομικών σχεδίων.
Παράλληλα, προβλέπονται διορθώσεις σε διατάξεις για πράξεις εφαρμογής, κτηματολογικά δικαιολογητικά, προσωρινές κατασκευές και οικοδομικές άδειες.
Στις υπόλοιπες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται διορθώσεις παραπομπών και ορολογίας, καθώς και αλλαγές στα Παραρτήματα του Πολεοδομικού Κώδικα.
Το νομοσχέδιο βρίσκεται στη Βουλή για ψήφιση και οι προβλεπόμενες αλλαγές θα πρέπει να εξετάζονται με βάση το τελικό νομοθετικό κείμενο που θα εγκριθεί.
