Νέα κριτική για τη μελέτη αποκατάστασης του παράκτιου δρόμου στη θέση «Σπίθι» της Σκάλας, με ερωτήματα για τις γεωτεχνικές παραδοχές, την κυματική δράση και τη χρηματοδότηση. Μόνο που ο ίδιος ο τεχνικός φάκελος διαχωρίζει ξεκάθαρα την επείγουσα αποκατάσταση της κατεστραμμένης υποδομής από τη συνολική ακτοπροστασία της περιοχής.
Η μελέτη των 690.000 ευρώ του Δήμου Αργοστολίου για την αποκατάσταση της προσβασιμότητας, την αντιστήριξη και την προστασία του παράκτιου μετώπου στη θέση «Σπίθι» της Σκάλας βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της δημόσιας αντιπαράθεσης.
Σε νέα παρέμβαση διατυπώνονται ερωτήματα για την τεχνική επάρκεια του φακέλου, την απουσία αυτοτελούς γεωτεχνικής μελέτης και εξειδικευμένης ανάλυσης της κυματικής δράσης, καθώς και για την επιλογή των συρματοκιβωτίων και των λιθορριπών.
Ο συντάκτης της κριτικής επισημαίνει επίσης ότι η χρηματοδότηση δεν έχει εξασφαλιστεί και ζητά να συμπληρωθεί ο φάκελος, προκειμένου να μη δαπανηθούν άλλα 690.000 ευρώ μετά τα 158.000 ευρώ που, όπως αναφέρει, έχουν ήδη διατεθεί.
Τα ερωτήματα για την ασφάλεια ενός δημόσιου έργου είναι θεμιτά και πρέπει να απαντώνται.
Ωστόσο, η αξιολόγηση μιας τεχνικής μελέτης προϋποθέτει πρώτα να γνωρίζουμε ποιο ακριβώς πρόβλημα έχει σχεδιαστεί να αντιμετωπίσει.
Και εδώ βρίσκεται η σημαντικότερη παράλειψη της συγκεκριμένης κριτικής.
Άλλο η αποκατάσταση του δρόμου, άλλο η συνολική ακτοπροστασία
Ο τίτλος της μελέτης είναι συγκεκριμένος:
«Αποκατάσταση προσβασιμότητας – Αντιστήριξη και προστασία παράκτιου μετώπου στη θέση “Σπίθι”».
Δεν πρόκειται για ολοκληρωμένη ακτομηχανική μελέτη ολόκληρης της παραλιακής ζώνης της Σκάλας.
Πρόκειται για έργο αποκατάστασης των ζημιών που προκλήθηκαν από τα έντονα καιρικά και θαλάσσια φαινόμενα του Φεβρουαρίου 2026.
Η τεχνική περιγραφή αναφέρει ότι η παρέμβαση αποσκοπεί στην αποκατάσταση της ευστάθειας του παράκτιου πρανούς, στην αντιστήριξη του οδικού σώματος, στην επαναφορά της λειτουργικότητας του δρόμου και στην τοπική προστασία από περαιτέρω υποσκαφή.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι η συνολική αντιμετώπιση της παράκτιας διάβρωσης απαιτεί ξεχωριστή επιστημονική διερεύνηση.
Αυτός ο διαχωρισμός έχει καθοριστική σημασία.
Δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως αποκάλυψη ότι η μελέτη δεν περιλαμβάνει ολοκληρωμένη ακτομηχανική αντιμετώπιση, όταν το ίδιο το έγγραφο εξηγεί ρητά ότι αυτή αποτελεί διαφορετικό τεχνικό αντικείμενο.
Η αναφορά στην ακτομηχανική μελέτη δεν είναι παραδοχή αποτυχίας
Στην κριτική προβάλλεται ως ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι η δημοτική μελέτη αναγνωρίζει την ανάγκη εκπόνησης εξειδικευμένης ακτομηχανικής μελέτης.
Πράγματι, αυτό αναφέρεται στον φάκελο.
Όμως η αναφορά έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο.
Η μελέτη εξετάζει την αποκατάσταση μιας κατεστραμμένης οδικής υποδομής και αναγνωρίζει ότι η μακροχρόνια προστασία της ευρύτερης ακτογραμμής χρειάζεται πρόσθετη διερεύνηση.
Μάλιστα, αναφέρει ενδεικτικά διαφορετικές λύσεις που θα μπορούσαν να εξεταστούν στο πλαίσιο εκείνης της ξεχωριστής μελέτης, όπως ύφαλοι κυματοθραύστες, τεχνητή αναπλήρωση και σταθεροποίηση της ακτής.
Επομένως, η ανάγκη μιας δεύτερης, ευρύτερης μελέτης δεν ακυρώνει αυτομάτως την ανάγκη αποκατάστασης του κατεστραμμένου δρόμου.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η συγκεκριμένη τεχνική λύση έχει επαρκώς τεκμηριωθεί για το αντικείμενο που αναλαμβάνει να εκτελέσει.
Αυτό είναι διαφορετικό από την απαίτηση να επιλύσει ταυτόχρονα ολόκληρο το πρόβλημα της παράκτιας διάβρωσης στη Σκάλα.
Τι προβλέπει πραγματικά η μελέτη των 690.000 ευρώ
Η τεχνική περιγραφή δεν περιορίζεται σε μια γενική αναφορά σε συρματοκιβώτια και πέτρες.
Περιγράφει παρέμβαση μήκους περίπου 300 μέτρων, με αποκατάσταση δρόμου μέσου λειτουργικού πλάτους πέντε μέτρων.
Περιλαμβάνει εκσκαφές, απομάκρυνση ακατάλληλων υλικών, κατασκευή επιχωμάτων, χρήση γεωυφασμάτων και γεωπλεγμάτων, κατασκευή συρματοκιβωτίων και εξωτερική θωράκιση με λιθορριπές.
Για τα συρματοκιβώτια περιγράφεται βαθμιδωτή διάταξη ύψους περίπου τριών μέτρων, με ενισχυμένη ποδιά βάσης προς τη θάλασσα.
Για τις λιθορριπές προβλέπονται δύο κατηγορίες λίθων, βάρους 100–200 και 200–500 κιλών.
Περιλαμβάνονται επίσης προμετρήσεις των απαιτούμενων ποσοτήτων και αναλυτικός προϋπολογισμός.
Αυτά αποτελούν συγκεκριμένα στοιχεία της προτεινόμενης κατασκευής.
Δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ότι έχουν ολοκληρωθεί όλοι οι αναγκαίοι έλεγχοι ευστάθειας, αλλά επίσης δεν επιτρέπουν να παρουσιάζεται ο φάκελος σαν να μην περιγράφει καμία τεχνική λύση.
Τα γεωτεχνικά ερωτήματα χρειάζονται τεχνικές απαντήσεις
Ο συντάκτης της παρέμβασης ρωτά με ποια δεδομένα καθορίστηκαν οι διαστάσεις των συρματοκιβωτίων και τα βάρη των λίθων.
Αυτά είναι συγκεκριμένα τεχνικά ερωτήματα.
Στο δημοσιοποιημένο τεύχος καταγράφονται οι διαστάσεις, οι ποσότητες και οι βασικές παραδοχές προμέτρησης.
Δεν εντοπίζεται, όμως, αυτοτελής γεωτεχνική έκθεση με αναλυτικούς υπολογισμούς ευστάθειας ούτε πλήρης αριθμητική ανάλυση της κυματικής φόρτισης.
Επομένως, η αρμόδια Τεχνική Υπηρεσία είναι εκείνη που μπορεί να διευκρινίσει αν υπάρχουν πρόσθετα υποστηρικτικά στοιχεία, ποιοι έλεγχοι έχουν πραγματοποιηθεί και ποιοι απαιτούνται πριν από την κατασκευή.
Η έλλειψη τέτοιων υπολογισμών από το συγκεκριμένο δημοσιοποιημένο τεύχος δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι η κατασκευή είναι ακατάλληλη.
Αλλά ούτε επιτρέπει να θεωρηθεί αποδεδειγμένη η τεχνική της επάρκεια χωρίς περαιτέρω έλεγχο.
Η διαφορά είναι ουσιαστική: άλλο να ζητείται τεκμηρίωση μιας προτεινόμενης λύσης και άλλο να προεξοφλείται ότι η λύση είναι λανθασμένη.
Η Σκάλα βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης
Υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο του φακέλου που έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η Δημοτική Κοινότητα Σκάλας κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά τα καταστροφικά φαινόμενα του Φεβρουαρίου.
Η σχετική κατάσταση παρατάθηκε έως τις 13 Νοεμβρίου 2026.
Η τεχνική περιγραφή αναφέρεται σε εκτεταμένη καταστροφή της οδικής υποδομής, υποσκαφή του πρανούς και κινδύνους για την ασφαλή πρόσβαση.
Επισημαίνει μάλιστα ότι η βλάβη επηρεάζει την πρόσβαση σε κρίσιμες υποδομές, μεταξύ των οποίων εγκαταστάσεις αντλιοστασίου και συναφή δίκτυα.
Αυτά τα δεδομένα εξηγούν γιατί η μελέτη χαρακτηρίζει την παρέμβαση επείγουσα.
Η ανάγκη επιστημονικής τεκμηρίωσης παραμένει αυτονόητη.
Δεν αναιρεί, όμως, το γεγονός ότι ο Δήμος έχει να αντιμετωπίσει μια υπαρκτή καταστροφή και έναν δρόμο που χρειάζεται αποκατάσταση.
Η χρηματοδότηση: Τι σημαίνει ότι ο φάκελος βρίσκεται σε έλεγχο
Στην κριτική αναφέρεται επίσης ότι η μελέτη δεν έχει ακόμη εξασφαλίσει χρηματοδότηση.
Πρόκειται για ένα πραγματικό ζήτημα που πρέπει να διαχωριστεί από την τεχνική αξιολόγηση.
Στο εξώφυλλο του τεύχους αναγράφεται ότι το έργο προορίζεται για υποβολή πρότασης χρηματοδότησης στο «Ειδικό Πρόγραμμα Αντιμετώπισης και Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών 2026–2030».
Η ύπαρξη ολοκληρωμένου προϋπολογισμού μελέτης δεν ισοδυναμεί με εγκεκριμένη χρηματοδότηση.
Αντίστοιχα, όμως, η μη ολοκλήρωση της χρηματοδοτικής διαδικασίας δεν αποδεικνύει ότι η τεχνική πρόταση είναι ακατάλληλη.
Η ένταξη ενός έργου σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα αποτελεί διαφορετικό διοικητικό στάδιο από τη σύνταξη του τεχνικού φακέλου.
Συνεπώς, χρειάζεται να γνωρίζουμε σε ποιο ακριβώς στάδιο βρίσκεται η αξιολόγηση της πρότασης και ποιες εγκρίσεις εκκρεμούν.
Τα 158.000 ευρώ και τα 690.000 ευρώ δεν αρκεί να προστίθενται
Η παρέμβαση καταλήγει με την προειδοποίηση ότι δεν πρέπει να προστεθούν στα ήδη δαπανηθέντα 158.000 ευρώ άλλα 690.000 ευρώ χωρίς επαρκή τεκμηρίωση.
Όμως η απλή πρόσθεση δύο ποσών δεν αρκεί για να αξιολογηθεί η αναγκαιότητα ή η σκοπιμότητα των αντίστοιχων εργασιών.
Πρέπει πρώτα να προσδιοριστεί τι ακριβώς αφορούσε η προηγούμενη δαπάνη, ποιες εργασίες πραγματοποιήθηκαν, ποιο πρόβλημα αντιμετώπισαν και ποιο είναι το αντικείμενο της νέας παρέμβασης.
Ο προϋπολογισμός των 690.000 ευρώ αφορά το συγκεκριμένο έργο αποκατάστασης, αντιστήριξης και τοπικής προστασίας, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
Δεν πρόκειται ακόμη για ποσό που αποδεικνύεται ότι έχει δαπανηθεί.
Η διάκριση ανάμεσα σε προηγούμενες πληρωμές, προϋπολογισμούς και εγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις είναι απαραίτητη για μια αξιόπιστη δημόσια συζήτηση.
Το ουσιαστικό ερώτημα για τη Δημοτική Αρχή
Η μελέτη των 690.000 ευρώ περιγράφει μια συγκεκριμένη παρέμβαση για την αποκατάσταση του κατεστραμμένου παράκτιου δρόμου.
Αναγνωρίζει παράλληλα ότι η συνολική και μακροχρόνια ακτοπροστασία απαιτεί ξεχωριστή επιστημονική διερεύνηση.
Αυτή η διάκριση δεν πρέπει να εξαφανίζεται από την πολιτική αντιπαράθεση.
Η Τεχνική Υπηρεσία οφείλει να μπορεί να απαντήσει στα ειδικά ερωτήματα για τη θεμελίωση, την ευστάθεια και την κυματική καταπόνηση της προτεινόμενης κατασκευής.
Αλλά και όποιος ασκεί κριτική οφείλει να αξιολογεί τη μελέτη με βάση το πραγματικό αντικείμενό της.
Η Σκάλα χρειάζεται και ασφαλή αποκατάσταση του κατεστραμμένου δρόμου και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της παράκτιας διάβρωσης. Πρόκειται για δύο συνδεδεμένες, αλλά διακριτές τεχνικές ανάγκες.
Η δημόσια συζήτηση θα είναι ουσιαστικότερη όταν εξετάζει συγκεκριμένα την επάρκεια κάθε παρέμβασης, αντί να αντιμετωπίζει τη μία σαν να είχε σχεδιαστεί να υποκαταστήσει την άλλη.
