Τσιγάρα έως 13 ευρώ το πακέτο; Στο τραπέζι αυξήσεις-σοκ από την ΕΕ – Τι φοβάται η Ελλάδα

Αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο σημαντικών ανατιμήσεων στα τσιγάρα βρίσκονται οι καπνιστές, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει αλλαγές στη φορολογία των προϊόντων καπνού, ατμού και νικοτίνης. Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρίσκεται ακόμη και το σενάριο η τιμή ενός πακέτου να φτάσει τα 13 ευρώ, ενώ η ελληνική πλευρά επιδιώκει να περιορίσει τις επιβαρύνσεις και να εξασφαλίσει περισσότερο χρόνο προσαρμογής.

Το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει το Ecofin στις Βρυξέλλες, όπου οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών-μελών καλούνται να αναζητήσουν κοινή γραμμή για την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου φορολόγησης των καπνικών προϊόντων.

Οι συζητήσεις αφορούν τόσο την αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης όσο και τη διαμόρφωση ενιαίων φορολογικών κανόνων για διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων.

Το κρίσιμο ερώτημα για εκατομμύρια καταναλωτές είναι πόσο θα αυξηθούν τελικά οι τιμές και, κυρίως, πότε θα αρχίσουν να εφαρμόζονται οι νέες επιβαρύνσεις.

Τσιγάρα στα 13 ευρώ; Το σενάριο που προκαλεί ανησυχία

Η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχει προκαλέσει προβληματισμό για τις πιθανές συνέπειες στις λιανικές τιμές.

Με βάση εκτιμήσεις που έχουν παρουσιαστεί, ένα πακέτο τσιγάρων θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 13 ευρώ, εφόσον υιοθετηθούν συγκεκριμένες φορολογικές επιβαρύνσεις.

Πρόκειται, ωστόσο, για σενάριο και όχι για οριστική απόφαση.

Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τη συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών, το ύψος των νέων φόρων και τον τρόπο με τον οποίο αυτοί θα μεταφερθούν στις τιμές λιανικής.

Μελέτη του ΚΕΠΕ: Εκτιμήσεις ακόμη και για αύξηση 569,6%

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η αναφορά σε μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), στην οποία παρουσιάζεται εκτίμηση ότι η μέση τιμή των τσιγάρων θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες παραδοχές, να αυξηθεί έως και 569,6%.

Ένα τέτοιο ποσοστό, εφόσον επαληθευόταν, θα σήμαινε τεράστια μεταβολή στην αγορά καπνικών προϊόντων.

Ωστόσο, το συγκεκριμένο ποσοστό δεν αποτελεί αποφασισμένη αύξηση ούτε μπορεί να θεωρηθεί πρόβλεψη για την τελική τιμή κάθε πακέτου.

Για την αξιολόγησή του απαιτείται να εξεταστούν οι παραδοχές της μελέτης, η αρχική τιμή αναφοράς και το φορολογικό σενάριο στο οποίο βασίζεται.

Τι επιδιώκει η Ελλάδα στις διαπραγματεύσεις

Η ελληνική πλευρά εμφανίζεται να επιδιώκει μια πιο σταδιακή προσαρμογή του φορολογικού πλαισίου.

Στόχος της Αθήνας είναι να περιοριστεί το ύψος των επιβαρύνσεων και να υπάρξει μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο πριν από την πλήρη εφαρμογή των νέων κανόνων.

Η ανησυχία επικεντρώνεται στις επιπτώσεις που θα μπορούσε να προκαλέσει μια απότομη αύξηση των τιμών στην εγχώρια αγορά.

Μια σημαντική μεταβολή της φορολογίας θα επηρέαζε όχι μόνο τους καταναλωτές, αλλά και τη λειτουργία της νόμιμης αγοράς καπνικών προϊόντων.

Ο ρόλος της Ιρλανδικής Προεδρίας

Στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών διαβουλεύσεων, η Ιρλανδική Προεδρία επιχειρεί, όπως αναφέρεται στις σχετικές πληροφορίες, να διαμορφώσει συμβιβαστική πρόταση.

Η προσπάθεια επικεντρώνεται στη γεφύρωση των διαφωνιών μεταξύ των κρατών-μελών για το ύψος των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης και τον τρόπο εφαρμογής τους.

Η επίτευξη συμφωνίας θα καθορίσει το τελικό πλαίσιο φορολόγησης και τις μεταβατικές περιόδους που ενδεχομένως θα προβλεφθούν.

Ο μεγάλος φόβος για το λαθρεμπόριο

Πέρα από την επιβάρυνση των καταναλωτών, ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύονται είναι ο κίνδυνος ενίσχυσης του λαθρεμπορίου.

Η μεγάλη διαφορά τιμής μεταξύ νόμιμων και παράνομων καπνικών προϊόντων θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετα κίνητρα για τη διακίνηση αφορολόγητων ή λαθραίων τσιγάρων.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η νόμιμη αγορά θα μπορούσε να δεχθεί πιέσεις, ενώ θα υπήρχε κίνδυνος απωλειών φορολογικών εσόδων.

Αυτό αποτελεί ένα από τα ζητήματα που καλούνται να σταθμίσουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις κατά τη διαμόρφωση του νέου φορολογικού πλαισίου.

Πότε θα αυξηθούν τελικά οι τιμές;

Προς το παρόν, από τα διαθέσιμα στοιχεία δεν προκύπτει οριστική ημερομηνία εφαρμογής των αυξήσεων ούτε συγκεκριμένο ποσό επιβάρυνσης για κάθε πακέτο.

Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την πορεία των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων και από το περιεχόμενο της συμφωνίας που ενδεχομένως θα επιτευχθεί.

Το βέβαιο είναι ότι η φορολογία των καπνικών προϊόντων βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σημαντικής ευρωπαϊκής συζήτησης, με πιθανές συνέπειες στις τιμές, στην κατανάλωση και στα δημόσια έσοδα.

Για τους καταναλωτές, το βασικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό: θα φτάσει πράγματι το πακέτο των τσιγάρων στα 13 ευρώ ή θα υπάρξει συμβιβασμός που θα περιορίσει τις αυξήσεις;