Άδωνις Γεωργιάδης: Ανακήρυξε διπλωματικό θρίαμβο πριν καν ποντιστεί το καλώδιο – Η Τουρκία εκδίδει NAVTEX και η κυβέρνηση μοιράζει συγχαρητήρια στον εαυτό της!
Ο Άδωνις Γεωργιάδης αποφάσισε να απονείμει τα εύσημα στον Γιώργο Γεραπετρίτη και στον Κυριάκο Μητσοτάκη για μια «σπουδαία διπλωματική νίκη» απέναντι στην Τουρκία. Μόνο που υπάρχει μια καθόλου ασήμαντη λεπτομέρεια: Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου δεν έχει ακόμη ποντιστεί, οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη και η Άγκυρα εξακολουθεί να προβάλλει τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Πώς ακριβώς ανακηρύσσεται μια νίκη πριν ολοκληρωθεί η δοκιμασία;
Υπάρχει κάτι εντυπωσιακό στη μακροσκελή ανάρτηση του Άδωνι Γεωργιάδη υπέρ του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη.
Δεν είναι μόνο ο ενθουσιασμός του.
Δεν είναι μόνο οι πανηγυρικές διατυπώσεις.
Είναι κυρίως η βεβαιότητα με την οποία παρουσιάζει ως ολοκληρωμένο διπλωματικό αποτέλεσμα κάτι που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Ο υπουργός Υγείας υποστηρίζει ότι η Τουρκία υποχώρησε, ότι η Ελλάδα δεν παραχώρησε τίποτα, ότι αποφεύχθηκε θερμό επεισόδιο και ότι το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα ποντιστεί.
Και αφού καταλήγει σε αυτά τα συμπεράσματα, απονέμει συγχαρητήρια στον πρωθυπουργό και στον υπουργό Εξωτερικών.
Το πρόβλημα είναι ότι οι πολιτικές διαβεβαιώσεις δεν αποτελούν από μόνες τους αποδείξεις ολοκληρωμένης επιτυχίας.
Ας εξετάσουμε, λοιπόν, τους ισχυρισμούς του έναν προς έναν.
1. «Το καλώδιο έχει πάρει τον δρόμο του». Ποιο καλώδιο, κύριε Γεωργιάδη;
Ο Άδωνις Γεωργιάδης γράφει ότι το θέμα του καλωδίου έχει πλέον πάρει τον δρόμο του.
Στη συνέχεια εμφανίζεται ακόμη πιο κατηγορηματικός, υποστηρίζοντας ότι το καλώδιο που είχε εμποδιστεί στο παρελθόν τώρα θα ποντιστεί.
Μακάρι.
Αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο.
Αλλά υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στην έναρξη ερευνητικών εργασιών και στην ολοκλήρωση της πόντισης ενός υποθαλάσσιου καλωδίου.
Το γαλλικό «Abeille Marengo» πραγματοποιεί έρευνες για τη χαρτογράφηση του βυθού και την προετοιμασία του έργου.
Δεν πραγματοποιεί την τελική πόντιση του καλωδίου.
Οι έρευνες είναι ένα σημαντικό βήμα, όχι η ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Επομένως, όταν ο κ. Γεωργιάδης παρουσιάζει την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου ως δεδομένη, προεξοφλεί ένα αποτέλεσμα που ακόμη δεν έχει επιτευχθεί.
Αν το καλώδιο ποντιστεί και το έργο ολοκληρωθεί, θα υπάρχει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα προς αξιολόγηση. Μέχρι τότε, οι πανηγυρισμοί είναι πρόωροι.
2. Η Τουρκία «υποχώρησε»; Τότε γιατί επαναλαμβάνει τις ίδιες διεκδικήσεις;
Ο υπουργός Υγείας υποστηρίζει ότι η τουρκική NAVTEX αποτελεί ουσιαστικά ένα πρόσχημα για να μπορέσει η Άγκυρα να υποχωρήσει χωρίς να εκτεθεί.
Πρόκειται για τη δική του πολιτική ερμηνεία.
Ας δούμε όμως τι αναφέρει η τουρκική αναγγελία.
Η Τουρκία εξακολουθεί να επικαλείται τη δική της υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Εξακολουθεί να προβάλλει αρμοδιότητα στην περιοχή.
Και εξακολουθεί να εμφανίζει τις ερευνητικές δραστηριότητες ως εργασίες για τις οποίες έχει εξασφαλιστεί η συγκατάθεση των τουρκικών αρχών.
Αυτή είναι η εικόνα που επιχειρεί να δημιουργήσει η Άγκυρα.
Η ελληνική κυβέρνηση ορθώς επισημαίνει ότι δεν ζητήθηκε τουρκική άδεια.
Όμως από πού προκύπτει ότι η Τουρκία εγκατέλειψε τις διεκδικήσεις της;
Πότε ανακάλεσε τις θέσεις της;
Πότε αποδέχθηκε την ελληνική επιχειρηματολογία για την περιοχή;
Πότε δήλωσε ότι δεν έχει αρμοδιότητα να παρεμβαίνει;
Τίποτα τέτοιο δεν προκύπτει από την ίδια την τουρκική NAVTEX.
Η απουσία τουρκικής παρεμπόδισης σε μια δεδομένη στιγμή δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με εγκατάλειψη των τουρκικών αξιώσεων.
Και αυτό ο κ. Γεωργιάδης επιλέγει να το προσπεράσει.
3. «Συγκατάθεση» αντί για «άδεια»: Μια λέξη δεν αρκεί για να αποδείξει διπλωματική ήττα
Ιδιαίτερη σημασία δίνει ο Άδωνις Γεωργιάδης στη διαφορά ανάμεσα στις λέξεις «συγκατάθεση» και «άδεια».
Υποστηρίζει ότι η επιλογή της πρώτης λέξης αποκαλύπτει το αδιέξοδο της Τουρκίας.
Αλλά αυτό δεν αποδεικνύεται μόνο από τη συγκεκριμένη διατύπωση.
Στην αγγλική τουρκική NAVTEX χρησιμοποιείται ο όρος «consent», δηλαδή συγκατάθεση.
Ο όρος αυτός δεν είναι απλώς μια ευγενική έκφραση.
Μπορεί να χρησιμοποιείται σε νομικά και διπλωματικά συμφραζόμενα για να δηλώσει ότι ένα κράτος θεωρεί απαραίτητη τη συναίνεσή του για ορισμένη δραστηριότητα.
Συνεπώς, το γεγονός ότι η Άγκυρα χρησιμοποίησε τη λέξη «συγκατάθεση» αντί για «άδεια» δεν αρκεί για να αποδείξει ότι υποχώρησε.
Αντίθετα, η Τουρκία επιχείρησε να εμφανίσει τη συγκατάθεσή της ως στοιχείο νομιμοποίησης των ερευνών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η αξίωσή της είναι βάσιμη.
Σημαίνει όμως ότι δεν μπορεί να παρουσιάζεται η συγκεκριμένη λέξη ως αδιαμφισβήτητη απόδειξη ελληνικού διπλωματικού θριάμβου.
4. Η ελληνική αντι-NAVTEX διαψεύδει την εικόνα μιας υπόθεσης που έχει ήδη λήξει
Η Αθήνα εξέδωσε την αντι-NAVTEX 1441/26.
Με αυτή χαρακτήρισε την τουρκική αναγγελία άκυρη και ανίσχυρη.
Επανέλαβε ότι σημαντικό τμήμα της περιοχής των ερευνών εμπίπτει στην ελληνική ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.
Και υπογράμμισε την αρμοδιότητα του σταθμού Ηρακλείου για την έκδοση των σχετικών αναγγελιών.
Η ελληνική αντίδραση ήταν απαραίτητη.
Αλλά ακριβώς η ανάγκη αυτής της αντίδρασης δείχνει ότι η Τουρκία συνεχίζει να αμφισβητεί τις ελληνικές θέσεις.
Εάν είχε ήδη συντελεστεί η διπλωματική υποχώρηση που περιγράφει ο κ. Γεωργιάδης, γιατί η Άγκυρα εξακολουθεί να εκδίδει αναγγελίες που προβάλλουν αντίθετες αξιώσεις;
Το ερώτημα δεν σημαίνει ότι η ελληνική πλευρά υποχώρησε.
Σημαίνει ότι η διπλωματική αντιπαράθεση δεν έχει εξαφανιστεί.
Η ελληνική αντι-NAVTEX αποτελεί υπεράσπιση των ελληνικών θέσεων. Δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι η Τουρκία τις αποδέχθηκε.
5. Η Chevron δεν υποκαθιστά μια διεθνή συμφωνία οριοθέτησης
Ο Άδωνις Γεωργιάδης επικαλείται και τη δραστηριοποίηση της Chevron ως απόδειξη ότι η Ελλάδα πέτυχε σημαντικά διπλωματικά κέρδη.
Φτάνει μάλιστα να υποστηρίξει ότι η εταιρεία και εμμέσως οι Λίβυοι αναγνώρισαν την ελληνική κυριότητα στην επίμαχη περιοχή.
Εδώ χρειάζεται μια βασική διάκριση.
Η συμμετοχή μιας ενεργειακής εταιρείας σε ερευνητική δραστηριότητα με ελληνική αδειοδότηση είναι σημαντικό οικονομικό και πολιτικό γεγονός.
Δεν ισοδυναμεί, όμως, αυτομάτως με διεθνή αναγνώριση θαλάσσιων ορίων από άλλο κράτος.
Μια ιδιωτική εταιρεία δεν έχει την αρμοδιότητα να καθορίζει κρατικά σύνορα ή να επιλύει διακρατικές διαφορές οριοθέτησης.
Ούτε η απουσία συγκεκριμένης διαμαρτυρίας αρκεί, από μόνη της, για να τεκμηριώσει ότι ένα κράτος αποδέχθηκε οριστικά μια θαλάσσια οριοθέτηση.
Επιπλέον, στις περιοχές ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας το κρίσιμο ζήτημα αφορά κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσίες, όχι γενική εδαφική κυριότητα όπως στη στεριά.
Επομένως, η δραστηριοποίηση της Chevron μπορεί να αξιολογηθεί ως θετική εξέλιξη.
Δεν μπορεί όμως να παρουσιάζεται χωρίς πρόσθετη τεκμηρίωση ως οριστική αναγνώριση των ελληνικών θέσεων από τη Λιβύη.
6. Το τουρκολυβικό μνημόνιο δεν ακυρώνεται επειδή ο Άδωνις ανακοίνωσε διπλωματική νίκη
Ο υπουργός Υγείας αναφέρεται στις διεθνείς αντιδράσεις απέναντι στο τουρκολυβικό μνημόνιο και παρουσιάζει την κατάσταση ως πρωτοφανή διπλωματική ήττα της Τουρκίας.
Είναι αλήθεια ότι η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει σημαντική διεθνή υποστήριξη απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις.
Όμως άλλο η διεθνής αμφισβήτηση της νομιμότητας ενός μνημονίου και άλλο η εγκατάλειψή του από τα κράτη που το υπέγραψαν.
Η Τουρκία εξακολουθεί να το επικαλείται.
Το χρησιμοποιεί ως βάση των θαλάσσιων αξιώσεών της.
Και το επανέφερε στο προσκήνιο με τη νέα NAVTEX.
Άρα η πολιτική αξιολόγηση πρέπει να βασίζεται σε αυτό που πραγματικά συμβαίνει.
Η διεθνής υποστήριξη προς τις ελληνικές θέσεις έχει αξία.
Αλλά δεν σημαίνει ότι οι αντίθετες διεκδικήσεις έπαψαν να υφίστανται.
Η διπλωματική απομόνωση μιας αξίωσης δεν ταυτίζεται με την οριστική εξάλειψή της.
7. «Αποτρέψαμε θερμό επεισόδιο». Από πότε η αποφυγή μιας σύγκρουσης αποδεικνύει από μόνη της νίκη;
Ο Άδωνις Γεωργιάδης υποστηρίζει ότι η αποφυγή θερμού επεισοδίου αποτελεί σημαντική επιτυχία.
Και ασφαλώς η αποτροπή μιας στρατιωτικής κρίσης είναι θετική εξέλιξη.
Κανένας υπεύθυνος πολίτης δεν μπορεί να αντιμετωπίζει ελαφρά το ενδεχόμενο μιας ελληνοτουρκικής σύγκρουσης.
Όμως εδώ ο υπουργός επιχειρεί κάτι διαφορετικό.
Παρουσιάζει την αποφυγή θερμού επεισοδίου ως απόδειξη ότι η Ελλάδα πέτυχε το σύνολο των στόχων της.
Αυτό δεν προκύπτει αυτομάτως.
Μια κρίση μπορεί να αποφευχθεί με πολλούς τρόπους.
Το ερώτημα είναι εάν, παράλληλα με την αποφυγή της έντασης, διασφαλίστηκε η απρόσκοπτη πραγματοποίηση των εργασιών.
Και αυτό θα κριθεί από την εξέλιξη των ερευνών.
Όχι από μια πανηγυρική ανάρτηση.
8. Όποιος διαφωνεί δεν είναι «παλαβός» ούτε επιθυμεί πόλεμο
Στην προσπάθειά του να υπερασπιστεί τον Γιώργο Γεραπετρίτη, ο Άδωνις Γεωργιάδης χρησιμοποιεί έναν ιδιαίτερα προβληματικό συλλογισμό.
Υποστηρίζει ότι ελάχιστοι πολίτες, εκτός από κάποιους «παλαβούς», θα επιθυμούσαν θερμό επεισόδιο με την Τουρκία.
Μόνο που κανείς δεν χρειάζεται να επιθυμεί πόλεμο για να ασκήσει κριτική στην εξωτερική πολιτική.
Μπορεί κάποιος να ζητά αποφασιστική υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και ταυτόχρονα να απορρίπτει την πολεμική σύγκρουση.
Μπορεί να θεωρεί θετική την αποφυγή έντασης και συγχρόνως να ζητά εξηγήσεις για τους χειρισμούς της κυβέρνησης.
Μπορεί να υποστηρίζει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης και να απαιτεί ενημέρωση για την πρόοδό του.
Αυτές οι θέσεις δεν είναι αντιφατικές.
Είναι απολύτως συμβατές.
Η επιλογή δεν είναι ανάμεσα στην άκριτη αποδοχή της κυβερνητικής πολιτικής και στην επιθυμία πολέμου.
Και ένας υπουργός οφείλει να μπορεί να απαντά στην κριτική χωρίς να καταφεύγει σε τέτοια διλήμματα.
9. Από το καλώδιο στις φρεγάτες και στα νοσοκομεία: Μια άσχετη αντιπαράθεση
Στην ανάρτησή του, ο υπουργός Υγείας συνδέει την υπόθεση του καλωδίου με την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων.
Και στη συνέχεια στρέφεται εναντίον όσων διαμαρτύρονται έξω από τα νοσοκομεία για τις δαπάνες εξοπλισμών.
Πρόκειται για δύο διαφορετικά ζητήματα.
Η ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας αποτελεί σημαντική προτεραιότητα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι παύει να υπάρχει ανάγκη για ένα αποτελεσματικό δημόσιο σύστημα υγείας.
Ούτε ότι οι πολίτες που διαμαρτύρονται για ελλείψεις στα νοσοκομεία αμφισβητούν αυτομάτως την εθνική άμυνα.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης επιχειρεί να χρησιμοποιήσει την εξωτερική πολιτική ως απάντηση στην κριτική που δέχεται για έναν εντελώς διαφορετικό τομέα κυβερνητικής ευθύνης.
Αλλά οι φρεγάτες δεν αποτελούν απάντηση στα προβλήματα των νοσοκομείων.
Όπως και τα προβλήματα των νοσοκομείων δεν ακυρώνουν την ανάγκη εθνικής άμυνας.
Η χώρα χρειάζεται και τα δύο.
10. Η εξωτερική πολιτική δεν είναι διαγωνισμός προσωπικών συγχαρητηρίων
Η ανάρτηση του Άδωνι Γεωργιάδη ξεκινά με την υπεράσπιση του Γιώργου Γεραπετρίτη απέναντι σε προσωπικές επιθέσεις.
Και καταλήγει με συγχαρητήρια στον υπουργό Εξωτερικών και στον πρωθυπουργό.
Η προσωπική απαξίωση ενός υπουργού δεν αποτελεί σοβαρή πολιτική κριτική.
Όμως ούτε η προσωπική αποθέωσή του αποτελεί απόδειξη αποτελεσματικής εξωτερικής πολιτικής.
Η ελληνική διπλωματία πρέπει να αξιολογείται με συγκεκριμένα δεδομένα.
Με τις διεθνείς συμφωνίες που επιτυγχάνονται.
Με την προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Με την πρόοδο των έργων.
Με την αποτελεσματικότητα των χειρισμών σε περιόδους κρίσης.
Και με το εάν οι επιδιώξεις της χώρας γίνονται πραγματικότητα.
Όχι με το πόσο θερμά συγχαίρει ένας υπουργός έναν συνάδελφό του.
Συμπέρασμα: Πρώτα να ολοκληρωθεί το έργο και μετά να μοιραστούν τα μετάλλια
Ο Άδωνις Γεωργιάδης θεωρεί ότι η Ελλάδα πέτυχε μια σπουδαία διπλωματική νίκη.
Είναι δικαίωμά του να κάνει αυτή την πολιτική εκτίμηση.
Αλλά τα γεγονότα επιβάλλουν περισσότερη προσοχή.
Το καλώδιο δεν έχει ακόμη ποντιστεί.
Οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη.
Η Τουρκία εξακολουθεί να προβάλλει τις αξιώσεις της.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να τις απορρίπτει.
Και η πραγματική δοκιμασία για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου δεν έχει ολοκληρωθεί.
Αν οι εργασίες προχωρήσουν ανεμπόδιστα και το έργο υλοποιηθεί, θα υπάρχει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα που θα μπορεί να αξιολογηθεί.
Μέχρι τότε, οι πανηγυρισμοί περί οριστικής τουρκικής υποχώρησης είναι πολιτικές εκτιμήσεις και όχι τετελεσμένα γεγονότα.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται υπουργούς που βιάζονται να ανακοινώσουν θριάμβους. Χρειάζεται μια εξωτερική πολιτική που θα αποδεικνύει την αποτελεσματικότητά της στην πράξη.
Και στον κ. Γεωργιάδη αξίζει να τεθεί ένα απλό ερώτημα:
Αφού η Τουρκία ηττήθηκε τόσο ολοκληρωτικά, γιατί εξακολουθεί να διεκδικεί αρμοδιότητες στην περιοχή και γιατί χρειάστηκε η Ελλάδα να απαντήσει με νέα αντι-NAVTEX;
Η απάντηση βρίσκεται στη διαφορά ανάμεσα στην πολιτική επικοινωνία και τη διπλωματική πραγματικότητα.
Το καλώδιο δεν έχει ακόμη ποντιστεί. Ας μη σπεύδουν, λοιπόν, να κόψουν την κορδέλα της νίκης.
