120 δόσεις για χρέη στην Εφορία: Έως 330 ευρώ μικρότερη μηνιαία δόση – Ποιο είναι το κρυφό κόστος της δεκαετίας

Η νέα ρύθμιση που έχει ανακοινωθεί για τον Νοέμβριο υπόσχεται σημαντική ελάφρυνση σε χιλιάδες οφειλέτες. Όμως η παράταση της αποπληρωμής από τα έξι στα δέκα χρόνια αυξάνει τους συνολικούς τόκους. Τι ισχύει σήμερα, ποιοι αναμένεται να ωφεληθούν και τι πρέπει να προσέξουν οι ενδιαφερόμενοι.

Μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο έχει ανακοινωθεί, με στόχο να μειωθεί η μηνιαία επιβάρυνση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

Η νέα ρύθμιση προβλέπει επέκταση του ανώτατου αριθμού δόσεων από τις 72 στις 120, επιτρέποντας την αποπληρωμή επιλέξιμων χρεών σε διάστημα έως δέκα ετών.

Για αρκετούς οφειλέτες η διαφορά μπορεί να είναι σημαντική. Μια μηνιαία καταβολή που σήμερα απορροφά μεγάλο μέρος του εισοδήματος θα μπορούσε να περιοριστεί, αφήνοντας περισσότερα χρήματα για βασικές ανάγκες.

Υπάρχει, ωστόσο, μια ουσιαστική παράμετρος: η χαμηλότερη μηνιαία δόση δεν σημαίνει μικρότερο συνολικό χρέος.

Αντιθέτως, όσο παρατείνεται η διάρκεια αποπληρωμής μιας έντοκης οφειλής, τόσο αυξάνεται συνήθως το συνολικό ποσό των τόκων.

Πότε ανοίγει η πλατφόρμα των 120 δόσεων;

Σύμφωνα με τον ανακοινωμένο σχεδιασμό, η ενεργοποίηση της νέας διαδικασίας αναμένεται τον Νοέμβριο του 2026.

Πρέπει, ωστόσο, να γίνει μια σημαντική διευκρίνιση.

Σήμερα υπάρχει ήδη ενεργή ρύθμιση έως 72 δόσεων, βάσει του νόμου 5313/2026, με δυνατότητα υποβολής αιτήσεων έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Η μετάβαση στις 120 δόσεις έχει ανακοινωθεί, αλλά οι τελικοί όροι εφαρμογής της πρέπει να επιβεβαιωθούν από το αντίστοιχο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο.

Επομένως, οι ενδιαφερόμενοι δεν πρέπει να θεωρούν ότι μπορούν ήδη να επιλέξουν 120 δόσεις μέσα από την υπάρχουσα εφαρμογή.

Ποια χρέη προβλέπεται να ενταχθούν

Με βάση τα στοιχεία του σχεδιασμού, η νέα δυνατότητα αναμένεται να αφορά παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές, με χρονικό όριο την 31η Δεκεμβρίου 2024.

Πρόκειται για διεύρυνση σε σχέση με το υφιστάμενο καθεστώς των 72 δόσεων, το οποίο καλύπτει οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως το τέλος του 2023.

Αντίθετα, οι οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά δεν προβλέπεται να υπαχθούν στο συγκεκριμένο έκτακτο σχήμα.

Για αυτές εξακολουθούν να υπάρχουν οι πάγιες ρυθμίσεις και άλλες διαθέσιμες διαδικασίες, ανάλογα με την περίπτωση.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για όσους βρίσκονται ήδη στη ρύθμιση των 72 δόσεων.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα μπορούν να ζητήσουν τη μεταφορά του επιλέξιμου υπολοίπου στις 120 δόσεις, χωρίς αυτόματη μετατροπή της υφιστάμενης ρύθμισης.

Οι ακριβείς προϋποθέσεις μετάβασης θα πρέπει να ελεγχθούν όταν οριστικοποιηθεί το νέο πλαίσιο.

Πόσο μειώνεται η μηνιαία δόση;

Ας εξετάσουμε ένα παράδειγμα οφειλής 40.000 ευρώ.

Με βάση το ενδεικτικό επιτόκιο 5,84% και υπολογισμό ισόποσων μηνιαίων δόσεων, προκύπτει η ακόλουθη εικόνα:

Τα ποσά είναι ενδεικτικοί χρηματοοικονομικοί υπολογισμοί με σταθερό ετήσιο ονομαστικό επιτόκιο 5,84% και μηνιαίο ανατοκιστικό υπολογισμό. Δεν αποτελούν επίσημο δοσολόγιο της ΑΑΔΕ.

Η διαφορά είναι εντυπωσιακή.

Ένας οφειλέτης που θα κατέβαλλε περίπου 659 ευρώ μηνιαίως σε 72 δόσεις θα μπορούσε, με τις ίδιες υποθέσεις, να περιορίσει την καταβολή του περίπου στα 441 ευρώ με την επέκταση στις 120.

Θα εξοικονομούσε δηλαδή περίπου 218 ευρώ κάθε μήνα κατά τη διάρκεια που θα πλήρωνε και στα δύο σχήματα.

Όμως, σε βάθος χρόνου, το συνολικό κόστος των τόκων θα ήταν σημαντικά μεγαλύτερο.

Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό δίλημμα.

Μικρότερη μηνιαία πίεση σήμερα ή χαμηλότερο συνολικό κόστος αποπληρωμής;

Η παγίδα στα παραδείγματα χωρίς τόκους

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε παραδείγματα που παρουσιάζουν τη δόση ως απλή διαίρεση του χρέους με τον αριθμό των μηνών.

Για παράδειγμα, μια οφειλή 3.600 ευρώ σε 120 δόσεις δίνει αριθμητικά 30 ευρώ τον μήνα.

Αυτό όμως ισχύει μόνο αν δεν υπολογιστούν τόκοι.

Με ετήσιο επιτόκιο 5,84% και την ίδια μέθοδο υπολογισμού, η μηνιαία δόση διαμορφώνεται περίπου στα 40 ευρώ.

Επομένως, πριν επιλέξει κάποιος μια ρύθμιση, πρέπει να γνωρίζει όχι μόνο τον αριθμό των δόσεων, αλλά και το επιτόκιο, τις πρόσθετες επιβαρύνσεις και το συνολικό πληρωτέο ποσό.

Τι γίνεται με όσους κινδυνεύουν από κατασχέσεις;

Η ένταξη σε μια ενεργή ρύθμιση μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες για τη διαδικασία είσπραξης ληξιπρόθεσμων χρεών.

Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε κατάσχεση αίρεται αυτομάτως ή ότι κάθε δεσμευμένος τραπεζικός λογαριασμός αποδεσμεύεται με την υποβολή μιας αίτησης.

Η προστασία εξαρτάται από το είδος της οφειλής, την κατάσταση των μέτρων είσπραξης και τις ειδικές διατάξεις που εφαρμόζονται.

Γι’ αυτό οι οφειλέτες που αντιμετωπίζουν άμεσα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης χρειάζεται να εξετάσουν τις πραγματικές δυνατότητές τους με βάση το ισχύον πλαίσιο, χωρίς να περιμένουν απλώς την ενεργοποίηση μιας μελλοντικής ρύθμισης.

Πότε συμφέρουν οι 120 δόσεις;

Η δεκαετής αποπληρωμή μπορεί να αποτελέσει ουσιαστική διευκόλυνση για νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις που δεν μπορούν να υποστηρίξουν υψηλές μηνιαίες καταβολές.

Ένας επαγγελματίας με περιορισμένη ρευστότητα μπορεί να προτιμήσει μεγαλύτερη διάρκεια, προκειμένου να διατηρήσει την επιχείρησή του λειτουργική.

Αντίστοιχα, ένα νοικοκυριό μπορεί να επιλέξει χαμηλότερη δόση ώστε να καλύπτει τις βασικές του ανάγκες.

Από την άλλη πλευρά, όσοι μπορούν να εξοφλήσουν ταχύτερα ενδέχεται να επιβαρυνθούν με λιγότερους τόκους.

Δεν υπάρχει, επομένως, μία επιλογή που να συμφέρει οικονομικά όλους.

Η κατάλληλη διάρκεια εξαρτάται από το εισόδημα, τη σταθερότητα των εσόδων, το ύψος του χρέους και το συνολικό κόστος.

Μια διευκόλυνση που χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση

Η επέκταση των δόσεων μπορεί να προσφέρει ουσιαστική ανάσα σε οφειλέτες που βρίσκονται υπό οικονομική πίεση.

Δεν αποτελεί όμως διαγραφή χρεών ούτε λύση χωρίς κόστος.

Το βασικό πλεονέκτημα είναι η δυνατότητα χαμηλότερης μηνιαίας καταβολής.

Το βασικό μειονέκτημα είναι η παράταση της υποχρέωσης και η πιθανή αύξηση των συνολικών τόκων.

Όταν οριστικοποιηθεί το νέο πλαίσιο, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να συγκρίνουν προσεκτικά τα διαθέσιμα προγράμματα αποπληρωμής, αντί να επιλέξουν αυτομάτως τον μεγαλύτερο αριθμό δόσεων.

Γιατί οι 120 δόσεις μπορεί να κάνουν ένα χρέος πιο διαχειρίσιμο. Δεν το κάνουν όμως απαραίτητα φθηνότερο.