Πολιτικό ρεπορτάζ και ανάλυση | Kefalonia Magazine
Τις μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής επικαλείται ο Άδωνις Γεωργιάδης ως απόδειξη ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί λειτουργούν. Την ίδια στιγμή, δεν διακρίνει πολιτικό ζήτημα στην αποχώρηση του Μιχάλη Μπεκίρη, υπερασπίζεται την επιδότηση που έλαβε ο βουλευτής της ΝΔ Σπύρος Κουλκουδίνας, εξαπολύει νέα επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα και επαναφέρει το ΠΑΣΟΚ ως μοναδικό θεωρητικό κυβερνητικό εταίρο. Μια συνέντευξη με πολλά μέτωπα και ακόμη περισσότερα ερωτήματα.
Τα «μεγάλα ψάρια» και η αποτελεσματικότητα του κράτους
Στις πρόσφατες υποθέσεις φοροδιαφυγής που συνδέονται με τις επιχειρήσεις Pizza Fan και «Χωριάτικο», αλλά και στις αποκαλύψεις για ύποπτους αγώνες μπάσκετ, αναφέρθηκε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, υπερασπιζόμενος την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών.
Μιλώντας την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, ο υπουργός υποστήριξε ότι το επιτελικό κράτος του Κυριάκου Μητσοτάκη επιτρέπει πλέον στις αρμόδιες υπηρεσίες να ερευνούν υποθέσεις που στο παρελθόν παρέμεναν ανεξιχνίαστες.
Έθεσε μάλιστα το ερώτημα γιατί να μη χαίρονται οι πολίτες όταν οι έλεγχοι δεν περιορίζονται στους μικρούς επαγγελματίες, αλλά φτάνουν και σε μεγαλύτερες επιχειρήσεις.
Η θέση αυτή περιλαμβάνει ένα ουσιαστικό επιχείρημα.
Η διερεύνηση σοβαρών οικονομικών υποθέσεων αποτελεί βασική υποχρέωση του κράτους και είναι σημαντικό να μην υπάρχουν επιχειρήσεις ή πρόσωπα που θεωρούνται υπεράνω ελέγχου.
Η πρόσφατη αστυνομική επιχείρηση για την υπόθεση «Χωριάτικο» είναι χαρακτηριστική της κλίμακας που μπορούν να λάβουν τέτοιες έρευνες.
Σύμφωνα με τα δημοσιοποιημένα στοιχεία, δεκάδες κατηγορούμενοι οδηγήθηκαν ενώπιον της Δικαιοσύνης, ενώ ερευνάται εκτεταμένη φερόμενη φορολογική απάτη.
Ωστόσο, η πραγματοποίηση μιας επιχείρησης δεν αποτελεί από μόνη της τελεσίδικη απόδειξη ενοχής των εμπλεκομένων.
Ούτε η εξάρθρωση ενός φερόμενου κυκλώματος αρκεί για να αξιολογηθεί συνολικά η αποτελεσματικότητα ενός κράτους.
Χρειάζονται στοιχεία για την πρόληψη, την έγκαιρη ανίχνευση, τη διάρκεια των ερευνών, τις δικαστικές εκβάσεις και την ανάκτηση των ποσών που ενδεχομένως στερήθηκε το Δημόσιο.
Γιατί οι υποθέσεις έχουν βάθος πολλών ετών;
Ο Άδωνις Γεωργιάδης επισήμανε ότι ορισμένες από τις υποθέσεις που ερευνώνται σήμερα έχουν τις ρίζες τους πολλά χρόνια πίσω.
Το γεγονός αυτό μπορεί να ερμηνευθεί με δύο τρόπους.
Από τη μία πλευρά, οι σημερινές έρευνες ενδέχεται να αποδεικνύουν ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί απέκτησαν μεγαλύτερη δυνατότητα εντοπισμού σύνθετων οικονομικών πρακτικών.
Από την άλλη, δημιουργείται το ερώτημα πώς συγκεκριμένες δραστηριότητες φέρονται να συνεχίστηκαν επί τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά.
Οι δύο αυτές διαστάσεις δεν είναι αλληλοαποκλειόμενες.
Μια κυβέρνηση μπορεί να πιστώνεται συγκεκριμένες ενέργειες των υπηρεσιών της και ταυτόχρονα να ελέγχεται για τη λειτουργία του εποπτικού συστήματος κατά τη διάρκεια της θητείας της.
Η χρονική προέλευση μιας υπόθεσης δεν αρκεί για να αποδοθεί αποκλειστική ευθύνη σε μία προηγούμενη κυβέρνηση.
Ούτε η σημερινή αποκάλυψή της αποδεικνύει ότι όλα τα προβλήματα εποπτείας έχουν αντιμετωπιστεί.
Μπεκίρης: Γιατί ο υπουργός δεν βλέπει πολιτικό ζήτημα;
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοποθέτηση του Άδωνι Γεωργιάδη για τον Μιχάλη Μπεκίρη.
Ο επί χρόνια συνεργάτης του Κυριάκου Μητσοτάκη ανακοίνωσε την προσωρινή αποχώρησή του από τα καθήκοντα που ασκούσε στο Γραφείο του Πρωθυπουργού στη Βουλή, εν μέσω δημόσιας αντιπαράθεσης για το υπηρεσιακό του καθεστώς.
Ο υπουργός Υγείας υποστήριξε ότι ο κ. Μπεκίρης δεν είχε εκτελεστικές αρμοδιότητες και τον περιέγραψε ως εθελοντή συνεργάτη του πρωθυπουργού.
Παράλληλα, απέδωσε την απόφασή του στην ανάγκη προστασίας από την έντονη προσωπική στοχοποίηση που, όπως είπε, είχε δεχθεί.
Κατέληξε ότι δεν διακρίνει πολιτικό ζήτημα.
Εδώ, όμως, ανακύπτει μια σημαντική θεσμική διάκριση.
Η ύπαρξη ή μη εκτελεστικών αρμοδιοτήτων δεν απαντά αυτομάτως σε ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο ανάθεσης καθηκόντων, το υπηρεσιακό καθεστώς και τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Αυτά είναι διαφορετικά ζητήματα.
Η κυβέρνηση μπορεί να υποστηρίζει ότι δεν υπήρξε καμία παρατυπία.
Οφείλει, όμως, να τεκμηριώνει τη θέση της με συγκεκριμένα στοιχεία.
Αντίστοιχα, η προσωρινή αποχώρηση του κ. Μπεκίρη δεν αποδεικνύει καμία παρανομία.
Το πολιτικό ενδιαφέρον προκύπτει από τη στενή σχέση του με τον πρωθυπουργό και από την ανάγκη αποσαφήνισης της λειτουργίας του συγκεκριμένου γραφείου.
Οι ισχυρισμοί για τον Τσίπρα και το βάρος της απόδειξης
Ο Άδωνις Γεωργιάδης εξαπέλυσε επίσης νέα επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα, επαναφέροντας ισχυρισμούς που, όπως ανέφερε, διατυπώθηκαν από πρόσωπο στη Βενεζουέλα σχετικά με φερόμενη παράδοση χρημάτων το 2012.
Πρόκειται για σοβαρό ισχυρισμό, ο οποίος δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως διαπιστωμένο γεγονός χωρίς ανεξάρτητη τεκμηρίωση.
Η δημόσια επανάληψη μιας καταγγελίας δεν υποκαθιστά την απόδειξή της.
Ούτε η απουσία άμεσης απάντησης από το πρόσωπο που αφορά συνιστά επιβεβαίωση.
Ο υπουργός κάλεσε τον πρώην πρωθυπουργό να τοποθετηθεί, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα προσωπικούς χαρακτηρισμούς για την εντιμότητά του.
Η πολιτική αντιπαράθεση επιτρέπει σκληρή κριτική.
Όταν, όμως, τίθενται ζητήματα που αγγίζουν πιθανές παράνομες χρηματοδοτήσεις, η συζήτηση χρειάζεται συγκεκριμένα στοιχεία και σαφή διάκριση ανάμεσα σε καταγγελίες και αποδεδειγμένα γεγονότα.
Αυτή η απαίτηση ισχύει για όλους, ανεξαρτήτως κομματικής τοποθέτησης.
Η επιδότηση Κουλκουδίνα και τα ερωτήματα νομιμότητας
Ο υπουργός υπερασπίστηκε και τον βουλευτή Πιερίας της Νέας Δημοκρατίας Σπύρο Κουλκουδίνα, σχετικά με ευρωπαϊκή επιδότηση για επενδυτική δραστηριότητα που συνδέεται με τον τομέα της παράκτιας αλιείας.
Ο κ. Γεωργιάδης υποστήριξε ότι η επιδότηση είχε χορηγηθεί πριν από την εκλογή του κ. Κουλκουδίνα στη Βουλή και ότι το πρόγραμμα δεν απαιτούσε ο δικαιούχος να είναι επαγγελματίας αλιέας.
Ο ίδιος ο βουλευτής έχει επίσης υποστηρίξει ότι ακολούθησε όλες τις νόμιμες διαδικασίες, ότι υπήρξε ίδια συμμετοχή και ότι τα σχετικά στοιχεία είναι διαθέσιμα προς έλεγχο.
Αυτές οι εξηγήσεις είναι ουσιώδεις.
Ωστόσο, η πλήρης αξιολόγηση μιας επιδότησης προϋποθέτει εξέταση των πραγματικών όρων του προγράμματος, της επιλεξιμότητας, της χρονικής ακολουθίας και της υλοποίησης της επένδυσης.
Το ότι ένας δικαιούχος δεν ήταν ακόμη βουλευτής κατά τον χρόνο χορήγησης δεν απαντά από μόνο του σε κάθε πιθανό ερώτημα.
Ούτε όμως η μεταγενέστερη εκλογή του δημιουργεί αυτομάτως υπόνοια παρανομίας.
Το ζητούμενο είναι ο έλεγχος με αντικειμενικά κριτήρια, χωρίς προεξόφληση ενοχής ή αθωότητας.
ΠΑΣΟΚ: Η πολιτική σύγκλιση που αναγνωρίζει ο Γεωργιάδης
Στο πεδίο των κυβερνητικών συνεργασιών, ο Άδωνις Γεωργιάδης επανέλαβε ότι προτιμά την αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας.
Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι το ΠΑΣΟΚ αποτελεί το μοναδικό κόμμα με το οποίο θα μπορούσε θεωρητικά να υπάρξει συνεργασία.
Η αιτιολόγησή του ήταν ότι τα δύο κόμματα συμφωνούν σε βασικά ζητήματα.
Η τοποθέτηση έχει ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον, καθώς αναγνωρίζει μια προγραμματική εγγύτητα παρά τις έντονες δημόσιες αντιπαραθέσεις μεταξύ των δύο πλευρών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει συμφωνία συγκυβέρνησης.
Ούτε ότι το ΠΑΣΟΚ έχει αποδεχθεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Αναδεικνύει, όμως, το ερώτημα ποιες ακριβώς πολιτικές θεωρεί ο υπουργός κοινές και ποιες διαφορές θα έπρεπε να γεφυρωθούν σε ένα υποθετικό κυβερνητικό σχήμα.
Η συζήτηση για τις συνεργασίες αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο όταν αφορά συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές και όχι μόνο κομματικούς συσχετισμούς.
Καραμανλής και Σαμαράς: Δύο διαφορετικές περιπτώσεις
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στις σχέσεις της Νέας Δημοκρατίας με τους πρώην πρωθυπουργούς Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά.
Για τον Κώστα Καραμανλή υποστήριξε ότι η συνάντησή του με τον Κυριάκο Πιερρακάκη στην Ξάνθη εξέπεμψε μήνυμα ενότητας.
Για τον Αντώνη Σαμαρά απέφυγε να τοποθετηθεί σε υποθετικό σενάριο συνεργασίας με ενδεχόμενο νέο κόμμα του.
Οι δύο τοποθετήσεις συνδέονται με την ευρύτερη κυβερνητική προσπάθεια να αντιμετωπίζονται διακριτά οι δημόσιες παρεμβάσεις των πρώην προέδρων της Νέας Δημοκρατίας.
Η στάση αυτή δεν αναιρεί τις πολιτικές διαφωνίες που έχουν διατυπωθεί.
Ούτε μια δημόσια συνάντηση αποτελεί από μόνη της απόδειξη πλήρους σύμπλευσης σε όλα τα ζητήματα.
Η ουσία βρίσκεται στις συγκεκριμένες θέσεις για την εξωτερική πολιτική, τη λειτουργία της παράταξης και τις κυβερνητικές επιλογές.
Και η Υγεία στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Τέλος, ο Άδωνις Γεωργιάδης απέρριψε το ενδεχόμενο τηλεοπτικής αντιπαράθεσης με τον Παύλο Πολάκη στο νοσοκομείο Χανίων.
Η συζήτηση προέκυψε με αφορμή την προγραμματισμένη επίσκεψη του υπουργού και τις αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν.
Πίσω από την προσωπική αντιπαράθεση βρίσκεται ένα ουσιαστικό ζήτημα δημόσιας πολιτικής.
Η κατάσταση των νοσοκομείων δεν μπορεί να αξιολογηθεί αποκλειστικά από δηλώσεις πολιτικών αντιπάλων.
Χρειάζονται στοιχεία για τις κενές οργανικές θέσεις, τη στελέχωση, τις εφημερίες, τις αναμονές, τις υποδομές και την πρόσβαση των ασθενών σε υπηρεσίες.
Αυτά είναι τα δεδομένα που επιτρέπουν στους πολίτες να κρίνουν την πραγματική εικόνα του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
Το βασικό ερώτημα για το «επιτελικό κράτος»
Η συνέντευξη του Άδωνι Γεωργιάδη συνδέει πολλές διαφορετικές υποθέσεις με ένα κεντρικό κυβερνητικό επιχείρημα: ότι το κράτος λειτουργεί αποτελεσματικότερα και ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη ενισχύει τη νομιμότητα.
Οι μεγάλες έρευνες για οικονομικά εγκλήματα αποτελούν σημαντικό μέρος αυτής της συζήτησης.
Δεν μπορούν, όμως, να αποτελούν τη μοναδική παράμετρο αξιολόγησης.
Η αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών, η διαφάνεια στη στελέχωση κρατικών δομών, η νομιμότητα των επιδοτήσεων και η τεκμηρίωση δημόσιων καταγγελιών είναι διαφορετικά πεδία που απαιτούν συγκεκριμένες απαντήσεις.
Η κυβέρνηση δικαιούται να παρουσιάζει τα αποτελέσματα των υπηρεσιών της.
Η αντιπολίτευση δικαιούται να ζητά εξηγήσεις.
Και οι πολίτες δικαιούνται να αξιολογούν και τα δύο με βάση τα πραγματικά στοιχεία.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν το κράτος μπορεί να εντοπίζει σοβαρές παραβάσεις. Είναι αν μπορεί να εφαρμόζει τους ίδιους κανόνες διαφάνειας, ελέγχου και λογοδοσίας σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητα από το ποιον αφορά.
Αυτό είναι το ουσιαστικό κριτήριο για την αξιολόγηση του επιτελικού κράτους.
