Ο υπουργός Υγείας παραδέχεται ότι έκανε λάθος που προωθούσε τα «νανογιλέκα», αλλά επιχειρεί να τα υπερασπιστεί επικαλούμενος δημοσιεύματα και αθλητές – Το πρόβλημα είναι ότι ο ίδιος έχει μεταφέρει πλέον τη σύγκρουση με την Καρυστιανού στο πεδίο της επιστημονικής τεκμηρίωσης
Τελικά ο Άδωνις Γεωργιάδης αποφάσισε να μιλήσει.
Και μίλησε για τα περίφημα «νανογιλέκα».
Παραδέχθηκε ότι τα πούλησε.
Παραδέχθηκε ότι ήταν εμπορική δραστηριότητα.
Παραδέχθηκε ότι ήταν λάθος να τα παρουσιάζει ο ίδιος λόγω της πολιτικής του ιδιότητας.
Μέχρι εδώ, καθαρή τοποθέτηση.
Μετά όμως αποφάσισε να αποδείξει ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα δεν ήταν και τόσο προβληματική ιστορία.
Και κάπου εκεί αρχίζει το ενδιαφέρον.
Γιατί ποιο είναι περίπου το επιχείρημα;
Τα είχε παρουσιάσει το Newsit.
Τα είχε παρουσιάσει η Καθημερινή.
Τα είχε παρουσιάσει το CNN Greece.
Τα είχαν χρησιμοποιήσει αθλητές.
Η εταιρεία είχε υπάρξει χορηγός της Εθνικής Μπάσκετ.
Άρα;
Εδώ έχουμε ένα μικρό πρόβλημα.
Από πότε η δημοσίευση ενός προϊόντος σε ειδησεογραφικό μέσο ή η χρήση του από έναν μπασκετμπολίστα αποτελεί επιστημονική τεκμηρίωση των ιδιοτήτων του;
Να το ξεκαθαρίσουμε: άλλο το «θεραπεύει ασθένειες»
Υπάρχει ένα σημείο στο οποίο ο Γεωργιάδης δικαιούται να ζητά ακρίβεια.
Η Μαρία Καρυστιανού του απέδωσε ότι πουλούσε νανογιλέκα λέγοντας ότι «θεραπεύουν ασθένειες».
Μέχρι στιγμής, από το διαθέσιμο αρχειακό υλικό που μπορέσαμε να εντοπίσουμε, δεν προκύπτει πρωτογενές απόσπασμα στο οποίο ο Γεωργιάδης να λέει ο ίδιος ρητά ότι το προϊόν θεραπεύει τη σκλήρυνση κατά πλάκας ή κάποια συγκεκριμένη ασθένεια.
Υπάρχει όμως τεκμηριωμένη προώθηση των προϊόντων Nanobionic από τον ίδιο και αναφορές σε ευεξία και ανακούφιση από πόνους.
Και ο ίδιος σήμερα το επιβεβαιώνει:
«Έλεγα ότι νιώθεις υπέροχα όταν τα φοράς και σε ανακουφίζουν από διάφορους πόνους».
Ωραία.
Ας κρατήσουμε λοιπόν ακριβώς αυτό.
Δεν χρειάζεται ούτε υπερβολή ούτε παραποίηση.
«Σε ανακουφίζει από πόνους»
Και τώρα αρχίζουν τα δύσκολα.
Διότι ο σημερινός υπουργός Υγείας δεν λέει απλώς:
«Έκανα τότε μια εμπορική τηλεπώληση ενός ρούχου και ήταν λάθος».
Λέει ουσιαστικά:
το προϊόν ήταν εξαιρετικής ποιότητας και όσα έλεγα γι’ αυτό τα έλεγαν και άλλοι.
Πολύ ωραία.
Η ερώτηση λοιπόν είναι απλή:
Με ποια επιστημονική τεκμηρίωση έλεγε ότι το προϊόν ανακουφίζει από πόνους;
Όχι ποιος μπασκετμπολίστας το φόρεσε.
Όχι ποια εφημερίδα έγραψε γι’ αυτό.
Όχι αν ξεπούλησε.
Όχι αν ήταν χορηγός μιας ομάδας.
Ποια ήταν η επιστημονική τεκμηρίωση του συγκεκριμένου ισχυρισμού;
Γιατί ακριβώς αυτή είναι η απαίτηση που σήμερα ο ίδιος —και σωστά— θέτει στους άλλους.
Ένας μπασκετμπολίστας δεν είναι peer review
Εδώ η υπεράσπιση γίνεται πραγματικά περίεργη.
Ο Γεωργιάδης επικαλείται δηλώσεις αθλητών.
Ας υποθέσουμε ότι δέκα διεθνείς μπασκετμπολίστες είπαν:
«Το φόρεσα και ένιωσα καλύτερα».
Μπορεί να το ένιωσαν.
Κανένα πρόβλημα.
Αυτό ονομάζεται μαρτυρία χρήστη.
Δεν ονομάζεται κλινική μελέτη.
Εάν αύριο ένας διάσημος ποδοσφαιριστής πει ότι κοιμάται καλύτερα επειδή βάζει ένα μαγνητικό βραχιόλι, αυτό δεν αποτελεί επιστημονική απόδειξη ότι το μαγνητικό βραχιόλι θεραπεύει την αϋπνία.
Και αν εκατό celebrities διαφημίσουν ένα συμπλήρωμα διατροφής, δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε φάρμακο.
Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια.
Είναι η βάση της evidence-based medicine.
Και η Καθημερινή δεν είναι ΕΟΦ
Ακόμη πιο περίεργο είναι το επιχείρημα των δημοσιευμάτων.
«Τα έγραψε η Καθημερινή».
«Τα έγραψε το CNN».
«Τα έγραψε το Newsit».
Και;
Τα ειδησεογραφικά μέσα ενημερώνουν.
Δεν πιστοποιούν θεραπευτικές ιδιότητες προϊόντων.
Ένα δημοσίευμα μπορεί να παρουσιάσει μια εταιρεία, μια χορηγία, μια νέα τεχνολογία ή τις δηλώσεις κάποιου αθλητή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η σύνταξη του μέσου πραγματοποίησε διπλά τυφλή τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή.
Και εδώ βρίσκεται η ειρωνεία.
Αυτή τη στιγμή δεν μιλά ένας τηλεπωλητής του Τηλεάστυ.
Μιλά ο υπουργός Υγείας.
«Ξεπούλησαν»
Υπάρχει και αυτή η φράση.
Τα προϊόντα, λέει, «ξεπούλησαν».
Μάλιστα.
Αλλά από πότε οι πωλήσεις αποτελούν κριτήριο επιστημονικής εγκυρότητας;
Εάν ένα προϊόν πουλήσει 100.000 τεμάχια, γίνεται περισσότερο αποτελεσματικό;
Αν πουλήσει δέκα, γίνεται λιγότερο;
Η εμπορική επιτυχία αποδεικνύει ένα πράγμα:
ότι το προϊόν πούλησε.
Τίποτε περισσότερο.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όταν η συζήτηση γίνεται για προϊόντα στα οποία αποδίδονται ιδιότητες σχετικές με το ανθρώπινο σώμα, τον πόνο και την ευεξία.
Το πραγματικό πρόβλημα για τον Άδωνι είναι ότι άλλαξε ο ίδιος το γήπεδο
Εδώ βρίσκεται όλη η ιστορία.
Εάν ο Γεωργιάδης είχε πει:
«Ναι, πουλούσα νανογιλέκα. Ήταν λάθος. Τέλος»,
το θέμα θα είχε σχεδόν τελειώσει.
Αλλά δεν το έκανε.
Διότι ταυτόχρονα έχει εξαπολύσει μια εξαιρετικά σκληρή επίθεση στη Μαρία Καρυστιανού για την αποκαλούμενη «κβαντική ιατρική».
Έχει δηλώσει ότι δεν υπάρχει αναγνωρισμένη ιατρική ειδικότητα «κβαντικής ιατρικής» — και ως προς αυτό το συγκεκριμένο σημείο έχει πραγματολογική βάση: δεν πρόκειται για αναγνωρισμένη ελληνική ιατρική ειδικότητα.
Έχει φτάσει μάλιστα στο σημείο να δηλώσει ότι η Καρυστιανού θα ελεγχθεί μέσω του MedWatch και ότι τα σχετικά ζητήματα πρέπει να εξεταστούν από τους αρμόδιους φορείς.
Θεμιτό.
Αλλά τότε ο πήχης που θέτει πρέπει να ισχύει για όλους.
Και για τον παλιό Άδωνι Γεωργιάδη.
Ας εφαρμόσουμε λοιπόν τον σημερινό κανόνα του Άδωνι στον παλιό Άδωνι
Είναι πολύ απλό.
Όταν ένας άνθρωπος προβάλλει προϊόν και λέει ότι προσφέρει ανακούφιση από πόνους, ποια στοιχεία πρέπει να υπάρχουν;
Ποια μελέτη το αποδεικνύει;
Σε πόσους ανθρώπους;
Με ποια ομάδα ελέγχου;
Με ποιο πρωτόκολλο;
Ποιο ήταν το endpoint;
Υπήρξε placebo;
Υπήρξε peer review;
Ήταν στατιστικά σημαντικό το αποτέλεσμα;
Αυτές είναι οι ερωτήσεις που ταιριάζουν στη σημερινή συζήτηση.
Όχι:
«Το φόρεσε ο τάδε μπασκετμπολίστας».
Και υπάρχει ακόμη μεγαλύτερη αντίφαση
Ο Γεωργιάδης λέει σήμερα:
«Δεν τα πούλησα ως ιατροτεχνολογικά προϊόντα. Ήταν προϊόντα ευεξίας».
Σύμφωνοι.
Αλλά στην αμέσως επόμενη πρόταση λέει ότι «σε ανακουφίζουν από διάφορους πόνους».
Και ακριβώς εκεί αρχίζει η γκρίζα ζώνη που ο ίδιος σήμερα απαιτεί να εξετάζεται αυστηρά όταν αφορά άλλους.
Γιατί άλλο:
«μου αρέσει αυτό το γιλέκο, είναι άνετο».
Και άλλο:
«με ανακουφίζει από πόνο».
Το δεύτερο είναι ισχυρισμός για επίδραση στην ανθρώπινη υγεία.
Δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το προϊόν είναι φάρμακο.
Σημαίνει όμως ότι ο ισχυρισμός πρέπει να μπορεί να τεκμηριωθεί.
Και όχι, τα νανογιλέκα δεν αποδεικνύουν ότι η Καρυστιανού έχει δίκιο
Εδώ επίσης πρέπει να είμαστε καθαροί.
Το γεγονός ότι ο Άδωνις Γεωργιάδης πουλούσε νανογιλέκα δεν αποδεικνύει τίποτε για την επιστημονική εγκυρότητα όσων λέει σήμερα η Μαρία Καρυστιανού.
Αυτό θα ήταν ακριβώς το ίδιο λογικό λάθος από την ανάποδη.
Οι ισχυρισμοί της Καρυστιανού πρέπει να ελεγχθούν αυτοτελώς.
Εάν ένας θεραπευτικός ισχυρισμός της δεν υποστηρίζεται από επιστημονικά δεδομένα, πρέπει να ειπωθεί.
Εάν υποστηρίζεται, επίσης.
Η ύπαρξη πραγματικών εφαρμογών της κβαντικής φυσικής στην ιατρική —όπως στη μαγνητική τομογραφία ή στα laser— δεν πιστοποιεί αυτομάτως οποιαδήποτε μέθοδο χρησιμοποιεί τον όρο «κβαντική».
Αυτό είναι το επιστημονικά σοβαρό κριτήριο.
Αλλά ούτε ο Άδωνις μπορεί να ζητά ασυλία από το δικό του παρελθόν
Και εδώ είναι το πολιτικό πρόβλημα.
Ο υπουργός λέει:
«Όποτε στριμώχνω κάποιον, μου πετάνε τα νανογιλέκα για να με ακυρώσουν».
Μερικές φορές πράγματι μπορεί να συμβαίνει αυτό.
Εάν συζητάμε για τον προϋπολογισμό ενός νοσοκομείου και κάποιος απαντήσει «ναι, αλλά τα νανογιλέκα», πρόκειται για άσχετη επίθεση.
Όταν όμως ο ίδιος ο υπουργός ανοίγει δημόσια συζήτηση για μη τεκμηριωμένους ή αμφισβητούμενους ισχυρισμούς γύρω από την υγεία, τότε το δικό του καταγεγραμμένο παρελθόν προώθησης ενός προϊόντος με ισχυρισμούς ανακούφισης από πόνους γίνεται σχετικό.
Όχι για να αποδείξει ότι έχει άδικο σήμερα.
Αλλά για να κριθεί με το ίδιο μέτρο που χρησιμοποιεί ο ίδιος σήμερα.
Και κάπου εδώ η απολογία γύρισε μπούμερανγκ
Γιατί ο Άδωνις Γεωργιάδης θα μπορούσε να πει:
«Έκανα λάθος. Δεν έπρεπε ένας πολιτικός να προωθεί τέτοια προϊόντα. Σήμερα γνωρίζω καλύτερα τη σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης».
Αυτό θα ήταν μια εξαιρετικά ισχυρή απάντηση.
Αντί γι’ αυτό, λέει περίπου:
ναι, ήταν λάθος, αλλά ήταν πολύ καλό προϊόν, ξεπούλησε, το έγραφαν μεγάλα μέσα και το χρησιμοποιούσαν αθλητές.
Και κάπως έτσι, στην προσπάθειά του να κλείσει το θέμα, το ξανάνοιξε.
Γιατί η επιστήμη δεν λειτουργεί με χορηγίες.
Δεν λειτουργεί με τηλεπωλήσεις.
Δεν λειτουργεί με δημοσιεύματα.
Δεν λειτουργεί με testimonials αθλητών.
Και σίγουρα δεν λειτουργεί με το:
«ξεπούλησε, άρα κάτι έκανε».
Λειτουργεί με στοιχεία.
Αυτό ακριβώς απαιτεί σήμερα ο υπουργός Υγείας από τη Μαρία Καρυστιανού.
Και πολύ σωστά.
Αρκεί να δεχθεί ότι ο ίδιος κανόνας ισχύει και όταν απέναντι από τον σημερινό υπουργό Υγείας βρίσκεται…
ο παλιός Άδωνις Γεωργιάδης.
