Ο Δήμος Σάμης έχει ίσως το μεγαλύτερο αναπτυξιακό παράδοξο της Κεφαλονιάς.
Μέσα στα όριά του βρίσκονται το Φισκάρδο, η Αγία Ευφημία, η Μελισσάνη, η Δρογκαράτη, η πρόσβαση στον Μύρτο και ένα μεγάλο κομμάτι από το φυσικό και τουριστικό «κεφάλαιο» του νησιού. Διαθέτει σημαντικά λιμάνια, εκπληκτικό φυσικό περιβάλλον και οικισμούς με εντελώς διαφορετικά τουριστικά χαρακτηριστικά.
Και όμως, εξακολουθεί να δίνει συχνά την εικόνα τριών διαφορετικών περιοχών — Σάμης, Πυλάρου και Ερίσου — που συνυπάρχουν διοικητικά χωρίς να λειτουργούν πάντα ως ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό σύνολο.
Κατά τη γνώμη μου, αυτό πρέπει να είναι το μεγάλο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας.
1. Αγία Ευφημία και Πύλαρος: πρώτα ασφάλεια, μετά ανάπτυξη
Η πρώτη προτεραιότητα δεν μπορεί να είναι ούτε πλατείες ούτε τουριστικό marketing.
Είναι η ολοκληρωμένη αντιπλημμυρική θωράκιση της Πυλάρου.
Η περιοχή κουβαλά ακόμη τις συνέπειες του Ιανού. Το 2025 ο Δήμος Σάμης κατήγγειλε ότι έργα και μελέτες συνολικού προϋπολογισμού περίπου 29 εκατ. ευρώ που αφορούσαν την περιοχή είχαν απενταχθεί. Ειδικά για τον αντιπλημμυρικό αγωγό της Αγίας Ευφημίας υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ολοκληρωμένος χωρίς τα προβλεπόμενα συνοδά έργα. Η Περιφερειακή Αρχή δεσμεύθηκε τότε για άμεση επανένταξη του αγωγού και για εξεύρεση λύσης ως προς τη μελέτη των συνοδών έργων.
Άρα εδώ δεν προτείνουμε ένα καινούργιο έργο.
Προτείνουμε κάτι πιο σημαντικό: να πάψει η αντιπλημμυρική προστασία να αποτελεί ακολουθία αποσπασματικών εργολαβιών και να ολοκληρωθεί ως ενιαίο σύστημα λεκάνης απορροής, ορεινών παρεμβάσεων, ρεμάτων, αγωγών και προστασίας του οικισμού.
Χωρίς αυτό, κάθε επένδυση στην Αγία Ευφημία παραμένει ευάλωτη.
2. Ένας ασφαλής οδικός «σκελετός» για όλο τον Δήμο
Η δεύτερη μεγάλη προτεραιότητα είναι η οδική σύνδεση Σάμης–Πυλάρου–Ερίσου.
Η Περιφέρεια τον Μάιο του 2026 κατέγραφε ενεργές εργασίες ασφαλτόστρωσης και διαγράμμισης στους άξονες Φισκάρδο–Αργοστόλι, Διβαράτα–Αγία Ευφημία–Σάμη και Σάμη–Πυργί. Παράλληλα υλοποιούνται έργα βραχοπροστασίας, ενώ η μελέτη Αγία Ευφημία–Καραβόμυλος, προϋπολογισμού 140.000 ευρώ, είχε χάσει τη χρηματοδότησή της και επικαιροποιείται ώστε να αναζητηθεί νέα.
Αυτές είναι χρήσιμες παρεμβάσεις.
Αλλά χρειάζεται κάτι μεγαλύτερο: ενιαίο masterplan οδικής ασφάλειας για τον βόρειο και ανατολικό Δήμο, με επικίνδυνες στροφές, πρανή, φωτισμό κρίσιμων κόμβων, ασφαλή περάσματα και προτεραιότητα στις τουριστικές και καθημερινές μετακινήσεις.
Δεν μπορεί ο πιο τουριστικός βορράς της Κεφαλονιάς να βασίζεται διαρκώς σε δρόμους που απλώς επισκευάζονται μετά από κάθε νέα καταστροφή.
3. Λιμάνια: τρία διαφορετικά προϊόντα, μία στρατηγική
Η Σάμη, η Αγία Ευφημία και το Φισκάρδο δεν πρέπει να ανταγωνίζονται μεταξύ τους.
Πρέπει να αποκτήσουν διαφορετικούς ρόλους.
Η Σάμη μπορεί να ενισχυθεί ως βασική πύλη ακτοπλοΐας και εμπορικής/επιβατικής σύνδεσης. Η Αγία Ευφημία μπορεί να αναπτυχθεί περισσότερο ως οργανωμένος προορισμός yachting. Το Φισκάρδο χρειάζεται αυστηρότερη διαχείριση της τεράστιας ζήτησης που ήδη έχει, αντί απλώς να προσπαθεί να χωρέσει ολοένα περισσότερα σκάφη.
Η δική μου πρόταση είναι μία ενιαία ψηφιακή και επιχειρησιακή διαχείριση θαλάσσιου τουρισμού: ηλεκτρονική πληροφόρηση, θέσεις ελλιμενισμού, υποδομές αποβλήτων, ύδρευση, ηλεκτροδότηση και σύνδεση των επισκεπτών με την τοπική οικονομία.
4. Μελισσάνη και Δρογκαράτη: να σταματήσουμε να πουλάμε απλώς εισιτήρια
Τα δύο σπήλαια λειτουργούν καθημερινά κατά τη θερινή περίοδο και παραμένουν από τα πιο δημοφιλή αξιοθέατα του νησιού.
Αλλά η μεγάλη ερώτηση είναι:
πόση από την οικονομική αξία εκατοντάδων χιλιάδων επισκεπτών μένει πραγματικά στον Δήμο Σάμης;
Χρειάζεται ενιαίο σύστημα online ticketing και time slots, οργανωμένη διαχείριση λεωφορείων, καλύτερος δημόσιος χώρος, ψηφιακή ξενάγηση, σύνδεση Μελισσάνης–Δρογκαράτης με Καραβόμυλο και Σάμη και, κυρίως, κίνητρα ώστε ο επισκέπτης να μην έρχεται για 40 λεπτά και να φεύγει αμέσως για τον επόμενο προορισμό.
Αυτό είναι νέα αναπτυξιακή πρόταση — όχι απλώς έργο συντήρησης.
5. Parking πριν πνιγούν Αγία Ευφημία και Φισκάρδο
Υπάρχει ήδη εγκεκριμένη κυκλοφοριακή μελέτη που αφορά μεταξύ άλλων Σάμη, Αγία Ευφημία και Φισκάρδο.
Αυτό πρέπει να μετατραπεί σε πράξη.
Δεν χρειάζονται μεγάλα parking μέσα στους οικισμούς. Χρειάζονται περιφερειακοί χώροι στάθμευσης στις εισόδους, ασφαλείς πεζές διαδρομές και, όπου χρειάζεται, μικρά shuttle.
Το Φισκάρδο ειδικά πρέπει να προστατευθεί πριν η ίδια η επιτυχία του καταστρέψει την ποιότητα της εμπειρίας του.
6. Ύδρευση και αποχέτευση: η αόρατη επένδυση που προηγείται του τουρισμού
Η ανάπτυξη δεν γίνεται μόνο με όμορφες αναπλάσεις.
Ο Δήμος χρειάζεται ολοκληρωμένο δεκαετές πρόγραμμα ύδρευσης, αποχέτευσης, τηλεμετρίας και περιορισμού απωλειών, με προτεραιότητα στους οικισμούς που πολλαπλασιάζουν τον πληθυσμό τους το καλοκαίρι.
Η κλιματική αλλαγή κάνει το νερό αναπτυξιακό ζήτημα πρώτης γραμμής.
Ένας προορισμός που δεν εξασφαλίζει νερό και αποχέτευση δεν μπορεί να σχεδιάζει σοβαρά ποιοτικό τουρισμό.
7. Από τρεις Δημοτικές Ενότητες σε έναν προορισμό
Και τέλος, το πιο «φθηνό» έργο μπορεί να αποδειχθεί ένα από τα σημαντικότερα.
Ο Δήμος πρέπει να αποκτήσει ενιαία ταυτότητα:
Σάμη – Πύλαρος – Έρισος: η φυσική Κεφαλονιά.
Το SAMILAND 2026 έκανε ήδη ένα ενδιαφέρον βήμα, ταξιδεύοντας και στις τρεις Δημοτικές Ενότητες — Σάμη, Αγία Ευφημία και Φισκάρδο — με προϊόντα, γαστρονομία και τοπική δημιουργία.
Αυτό πρέπει να μετατραπεί σε μόνιμη πολιτική.
Πεζοπορικές διαδρομές, ορεινά χωριά, γαστρονομία, πολιτισμός, σπήλαια, θαλάσσιος τουρισμός, Μύρτος, Φισκάρδο.
Όχι δέκα ανεξάρτητα αξιοθέατα.
Ένας προορισμός.
Η σωστή σειρά
Αν έπρεπε να βάλω σειρά, θα ήταν αυτή:
πρώτα αντιπλημμυρική προστασία και βασικά δίκτυα, μετά δρόμοι και λιμενικές υποδομές, στη συνέχεια κυκλοφοριακό και διαχείριση αξιοθέατων και πάνω σε όλα αυτά ενιαίο τουριστικό προϊόν.
Γιατί δεν αλλάζει επίπεδο ένας Δήμος επειδή έκανε ωραία μία πλατεία.
Αλλάζει όταν ο κάτοικος νιώθει ασφαλής τον χειμώνα, ο επιχειρηματίας μπορεί να επενδύσει χωρίς να φοβάται τις υποδομές και ο επισκέπτης θέλει να μείνει δύο ή τρεις ημέρες αντί να περάσει για δύο ώρες.
Ο Δήμος Σάμης έχει ήδη όλα τα φυσικά πλεονεκτήματα.
Το επόμενο βήμα είναι να αποκτήσει τις υποδομές και τη στρατηγική που αξίζουν σε αυτά τα πλεονεκτήματα.
