«Αυξήθηκε η διαφορά της αξιοπιστίας του Κυριάκου Μητσοτάκη».
Αυτό εμφανίζεται ως το μεγάλο πολιτικό συμπέρασμα του πρώτου κύματος δημοσκοπήσεων μετά τη ΔΕΘ.
Και στη συνέχεια αρχίζουν τα 30άρια, τα 31άρια, οι διαφορές των 15 μονάδων, η «συντριπτική παράσταση νίκης», η «μεγάλη υπεροχή» και η εικόνα μιας Νέας Δημοκρατίας που βγήκε ουσιαστικά κερδισμένη από τη Θεσσαλονίκη.
Υπάρχει όμως ένα μικρό πρόβλημα.
Αν αφήσουμε για λίγο την πολιτική αφήγηση και κοιτάξουμε την πρόθεση ψήφου, η μεγάλη μεταβολή δύσκολα εντοπίζεται.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.
Γιατί άλλο πράγμα είναι να παραμένεις πρώτο κόμμα με μεγάλη διαφορά από έναν κατακερματισμένο ανταγωνισμό και άλλο να έχεις κερδίσει σημαντικές νέες δυνάμεις.
Ας αρχίσουμε από τη μέτρηση και όχι από την εκτίμηση
Το έχουμε εξηγήσει και πρέπει να επιμένουμε σε αυτό.
Η πρόθεση ψήφου είναι το αποτέλεσμα που καταγράφεται απευθείας στις απαντήσεις του δείγματος.
Η εκτίμηση ψήφου είναι επεξεργασμένη εκτίμηση της εταιρείας, με βάση τη δική της μεθοδολογία για την αδιευκρίνιστη ψήφο και άλλες παραμέτρους.
Και τα δύο έχουν χρησιμότητα.
Δεν είναι όμως το ίδιο πράγμα.
Γι’ αυτό, όταν θέλουμε να δούμε εάν η ΔΕΘ προκάλεσε πραγματική μετακίνηση προς τη ΝΔ, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να συγκρίνουμε την πρόθεση ψήφου πριν και μετά.
Και τότε η εικόνα γίνεται πολύ λιγότερο θριαμβευτική.
GPO: +0,8 μονάδες
Στη δημοσκόπηση της GPO μετά τη ΔΕΘ, η Νέα Δημοκρατία καταγράφεται στην πρόθεση ψήφου στο 25,8%.
Στην προηγούμενη μέτρηση της ίδιας εταιρείας τον Ιούνιο ήταν στο 25%.
Διαφορά:
+0,8 ποσοστιαίες μονάδες.
Στην εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος το 25,8% γίνεται 30,6%.
Και ξαφνικά ο δημόσιος διάλογος αρχίζει να συζητά για «ΝΔ πάνω από το 30%».
Ναι.
Στην εκτίμηση.
Η μέτρηση της πρόθεσης ψήφου είναι 25,8%.
Και υπάρχει κάτι ακόμη σημαντικότερο.
Στην ίδια δημοσκόπηση το 61,4% αξιολογεί αρνητικά ή μάλλον αρνητικά τα μέτρα της ΔΕΘ, έναντι 36,2% που τα αξιολογεί θετικά ή μάλλον θετικά.
Αυτό δύσκολα περιγράφεται ως κοινωνικός ενθουσιασμός για το κυβερνητικό πακέτο.
MRB: ούτε +0,8. Ακριβώς μηδέν
Πάμε στη MRB.
Πρόθεση ψήφου ΝΔ τον Ιούλιο:
23,8%.
Πρόθεση ψήφου μετά τη ΔΕΘ:
23,8%.
Μεταβολή:
0,0.
Ούτε άνοδος.
Ούτε πτώση.
Ακριβώς το ίδιο ποσοστό.
Και μετά γίνεται η αναγωγή.
Το 23,8% μετατρέπεται σε 29%.
Και αυτό είναι απολύτως θεμιτό ως δημοσκοπική εκτίμηση, εφόσον παρουσιάζεται ως αυτό που είναι.
Εκτίμηση.
Δεν σημαίνει όμως ότι 29% των ερωτηθέντων δήλωσαν Νέα Δημοκρατία.
Δήλωσαν ΝΔ το 23,8%.
Και κυρίως:
μετά τη ΔΕΘ δήλωσαν ακριβώς όσοι δήλωναν και πριν.
Αυτό είναι πολύ δύσκολο να συμβιβαστεί με μια αφήγηση περί ισχυρής πολιτικής ώθησης από τη Θεσσαλονίκη.
Και η MARC μιλά για μικρή άνοδο
Η εικόνα δεν αλλάζει δραματικά ούτε στη MARC.
Η ίδια η παρουσίαση των αποτελεσμάτων μιλά για μικρή άνοδο 0,5 μονάδας για τη Νέα Δημοκρατία στην εκτίμηση ψήφου μετά τη ΔΕΘ.
Άρα τι βλέπουμε μέχρι στιγμής;
Σε μία εταιρεία +0,8 στην πρόθεση.
Σε άλλη μηδενική μεταβολή.
Σε άλλη μικρή μεταβολή στην εκτίμηση.
Αυτό μπορεί απολύτως να περιγραφεί ως σταθερότητα ή μικρή ενίσχυση σε ορισμένες μετρήσεις.
Αλλά χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη προσοχή για να μετατραπεί σε αφήγημα μεγάλης πολιτικής ανατροπής μετά τη ΔΕΘ.
Και υπάρχει Pulse: 26,5% στην πρόθεση
Η Pulse καταγράφει τη ΝΔ στο 26,5% στην πρόθεση ψήφου, με την ΕΛΑΣ στο 15%.
Και πάλι η ΝΔ βρίσκεται καθαρά πρώτη.
Αυτό δεν αμφισβητείται.
Αλλά εδώ βρίσκεται ίσως το βασικό επικοινωνιακό τέχνασμα της συζήτησης.
Μπερδεύεται η απόσταση από τον δεύτερο με την αύξηση της δύναμης του πρώτου.
Δεν είναι το ίδιο.
Η ΝΔ μπορεί να προηγείται με μεγάλη διαφορά επειδή ο δεύτερος βρίσκεται πολύ χαμηλότερα.
Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η ίδια ανεβαίνει.
Μπορεί το πρώτο κόμμα να μένει στάσιμο και η διαφορά του από τον δεύτερο να παραμένει τεράστια.
«Σταθερή αφετηρία πάνω από 30%-31%»
Και εδώ ακριβώς χρειάζεται το μεγαλύτερο αστεράκι.
Πάνω από 30%-31% πού;
Στην εκτίμηση ψήφου ορισμένων εταιρειών.
Όχι στην πρόθεση ψήφου.
Στην GPO:
25,8% πρόθεση → 30,6% εκτίμηση.
Στην MRB:
23,8% πρόθεση → 29% αναγωγή.
Αυτή ακριβώς είναι η διάκριση που εξαφανίζεται πολύ εύκολα όταν θέλουμε να δημιουργήσουμε πολιτική εικόνα.
Το 30% ή το 31% δεν είναι «ψεύτικο».
Είναι όμως εκτίμηση.
Το 23,8%, το 25,8% ή το 26,5% είναι η καταγεγραμμένη πρόθεση ψήφου στις αντίστοιχες έρευνες.
Και ο αναγνώστης δικαιούται να γνωρίζει τη διαφορά.
Και μετά έρχεται η «αξιοπιστία»
Εδώ υπάρχει ένα πραγματικό εύρημα που δεν χρειάζεται να κρύψουμε.
Ο Μητσοτάκης εμφανίζεται ισχυρότερος από τους βασικούς αντιπάλους του σε αρκετούς προσωπικούς δείκτες.
Για παράδειγμα, στην GPO, όταν οι πολίτες ερωτώνται ποιος από τους τρεις αρχηγούς τους έπεισε περισσότερο, ο Μητσοτάκης βρίσκεται στο 25,9%, ο Τσίπρας στο 15,5% και ο Ανδρουλάκης στο 10,6%.
Υπάρχει όμως άλλη μία απάντηση.
«Κανένας»: 45,9%.
Δηλαδή σχεδόν ένας στους δύο δεν επέλεξε κανέναν από τους τρεις.
Αυτό είναι επίσης μέρος της δημοσκόπησης.
Και είναι μάλλον δύσκολο να το εξαφανίσουμε από την εικόνα της «αξιοπιστίας».
Ο Μητσοτάκης προηγείται των αντιπάλων του.
Ναι.
Αλλά η μεγαλύτερη μεμονωμένη απάντηση στη συγκεκριμένη ερώτηση είναι:
κανένας από τους τρεις.
Και στη MRB υπάρχει ακόμη πιο ενδιαφέρον εύρημα
Στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία:
Μητσοτάκης 23,7%.
Τσίπρας 14%.
Ανδρουλάκης 6,9%.
Ο Μητσοτάκης προηγείται καθαρά των πολιτικών αντιπάλων του.
Αλλά το «κανένας» βρίσκεται στο 23,5%.
Μόλις 0,2 μονάδες πίσω από τον πρωθυπουργό.
Και μάλιστα το «κανένας» αυξήθηκε κατά 3,2 μονάδες.
Αυτό δεν ακυρώνει την πρωτιά του Μητσοτάκη.
Ακυρώνει όμως την ανάγκη να παρουσιάζεται η εικόνα σαν να έχει διαμορφωθεί ένα τεράστιο κύμα προσωπικής εμπιστοσύνης.
Η μεγάλη διαφορά από τον δεύτερο είναι πραγματική – αλλά λέει και κάτι άλλο
Ναι, η Νέα Δημοκρατία προηγείται καθαρά.
Και αυτό αποτελεί πολιτικά σημαντικό στοιχείο.
Αλλά υπάρχει ένας δεύτερος λόγος για τον οποίο η διαφορά είναι μεγάλη:
η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη.
Αυτό ακριβώς φαίνεται στα ποσοστά.
Στην GPO η ΝΔ βρίσκεται στην πρόθεση στο 25,8%, η ΕΛΑΣ στο 13,5% και το ΠΑΣΟΚ στο 10,8%.
Στη MRB:
ΝΔ 23,8%,
ΕΛΑΣ 14,3%,
ΠΑΣΟΚ 10,2%.
Άρα μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα δύο πράγματα:
Η ΝΔ να έχει μεγάλο προβάδισμα από τον δεύτερο.
Και:
η ίδια να μην έχει σημειώσει ουσιαστική άνοδο μετά τη ΔΕΘ.
Δεν υπάρχει καμία αντίφαση.
Το σημαντικότερο πρόβλημα για το κυβερνητικό αφήγημα
Και τελικά εδώ βρίσκεται η ουσία.
Η ΔΕΘ δεν έγινε απλώς για να παραμείνει η Νέα Δημοκρατία πρώτη.
Πρώτη ήταν ήδη.
Τα κυβερνητικά μέτρα παρουσιάστηκαν ως μεγάλη παρέμβαση για τα εισοδήματα, τη φορολογία και την καθημερινότητα.
Επομένως το πραγματικό πολιτικό ερώτημα είναι:
Έφερε η ΔΕΘ σημαντική μετακίνηση πολιτών προς τη ΝΔ;
Μέχρι στιγμής, οι δημοσκοπήσεις δεν δίνουν μια ενιαία εικόνα μεγάλης μετακίνησης.
GPO: +0,8 μονάδες στην πρόθεση ψήφου σε σχέση με τον Ιούνιο.
MRB: 0,0 μονάδες σε σχέση με τον Ιούλιο.
MARC: +0,5 στην εκτίμηση.
Αυτό μπορεί να αποτελεί σταθεροποίηση.
Μπορεί να αποτελεί μικρή βελτίωση σε ορισμένες έρευνες.
Δεν αποτελεί όμως από μόνο του απόδειξη θεαματικής αλλαγής του πολιτικού σκηνικού.
Το 30%-31% λοιπόν χρειάζεται πάντα επώνυμο
Κάθε φορά που ακούμε:
«Η ΝΔ βρίσκεται πλέον στο 30%-31%»
η επόμενη ερώτηση πρέπει να είναι:
Στην πρόθεση ή στην εκτίμηση;
Γιατί υπάρχει τεράστια διαφορά.
Το 23,8% της MRB είναι μέτρηση πρόθεσης.
Το 29% είναι αναγωγή.
Το 25,8% της GPO είναι πρόθεση.
Το 30,6% είναι εκτίμηση.
Και κανένα από τα δύο δεν πρέπει να κρύβεται.
Αλλά ούτε πρέπει να παρουσιάζονται σαν να είναι το ίδιο πράγμα.
Η εικόνα χωρίς πανηγυρισμούς και χωρίς μηδενισμό
Τι λένε λοιπόν πραγματικά οι πρώτες μετρήσεις;
Η Νέα Δημοκρατία παραμένει καθαρά πρώτο κόμμα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να προηγείται των βασικών πολιτικών αντιπάλων του σε αρκετούς προσωπικούς δείκτες.
Η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη.
Αυτά είναι πραγματικά πολιτικά πλεονεκτήματα για την κυβέρνηση.
Ταυτόχρονα όμως:
η ΝΔ στην πρόθεση ψήφου κινείται περίπου στα μέσα του 20% στις περισσότερες από τις συγκεκριμένες μετρήσεις,
η MRB δεν καταγράφει καμία απολύτως άνοδο από τον Ιούλιο,
η GPO καταγράφει μόλις +0,8 μονάδες από τον Ιούνιο,
και στην ίδια GPO το 61,4% αξιολογεί αρνητικά ή μάλλον αρνητικά τα μέτρα της ΔΕΘ.
Άρα η συζήτηση μπορεί να γίνει πολύ απλούστερη.
Δεν χρειάζονται ούτε θριαμβολογίες ούτε παραμορφωτικοί καθρέφτες.
Η ΝΔ παραμένει πρώτη. Η ΔΕΘ όμως, με τα μέχρι τώρα στοιχεία, δεν τεκμηριώνει κάποια μεγάλη εκλογική απογείωση.
Και αυτή είναι μια αρκετά διαφορετική εικόνα από το:
«Κερδίσαμε τη μάχη της αξιοπιστίας και δημιουργήσαμε σταθερή αφετηρία πάνω από 30%-31%».
Γιατί, για ακόμη μία φορά:
άλλο η μέτρηση και άλλο η εκτίμηση.
Και πριν βγάλουμε πολιτικά συμπεράσματα, καλό είναι να κοιτάμε πρώτα ποιο από τα δύο έχουμε μπροστά μας.
