Υπάρχει ένας εξαιρετικά βολικός τρόπος να διαβάζει κανείς τις δημοσκοπήσεις: κρατάει μόνο τη διαφορά του πρώτου από τον δεύτερο και πετάει όλα τα υπόλοιπα στοιχεία στον κάλαθο.
Κάπως έτσι καταλήγουμε στο συμπέρασμα του άρθρου ότι η κοινωνία «αρχίζει να συνειδητοποιεί πως δεν υπάρχει καμία κυβέρνηση χωρίς τη ΝΔ».
Μόνο που υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα.
Οι ίδιες οι δημοσκοπήσεις που επικαλείται αυτό το αφήγημα δεν λένε κάτι τέτοιο.
Λένε ότι η ΝΔ είναι καθαρά πρώτο κόμμα. Αυτό είναι γεγονός.
Από εκεί μέχρι το «δεν υπάρχει κυβέρνηση χωρίς τη ΝΔ» υπάρχει όμως μια τεράστια απόσταση — και κυρίως υπάρχουν 300 έδρες που πρέπει κάποτε να μετρηθούν.
Ας ξεκινήσουμε από την «αμείλικτη αριθμητική»
Το άρθρο επικαλείται μάλιστα την «αμείλικτη αριθμητική».
Εξαιρετικά.
Ας την χρησιμοποιήσουμε.
Η τελευταία MRB δίνει:
ΝΔ 29% στην αναγωγή.
Και πόσες έδρες;
118.
Για αυτοδυναμία απαιτούνται 151.
Άρα η ΝΔ, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη εκτίμηση κατανομής εδρών, βρίσκεται 33 έδρες μακριά από την αυτοδυναμία.
Αυτή πράγματι είναι αμείλικτη αριθμητική.
Μόνο που δεν οδηγεί στο συμπέρασμα «δεν υπάρχει κυβέρνηση χωρίς τη ΝΔ».
Οδηγεί στο πολύ διαφορετικό συμπέρασμα:
Με αυτά τα δεδομένα δεν υπάρχει αυτοδύναμη κυβέρνηση της ΝΔ.
Τι κυβέρνηση μπορεί να προκύψει μετά τις εκλογές, από ποια κόμματα και με ποιες συνεργασίες, θα εξαρτηθεί από το πραγματικό εκλογικό αποτέλεσμα και τις αποφάσεις των κομμάτων.
Όλα τα υπόλοιπα είναι πολιτική πρόβλεψη μεταμφιεσμένη σε μαθηματικά.
Το 23,8% έγινε τώρα «μέτωπο της λογικής»;
Υπάρχει και μια ακόμη πιο ενδιαφέρουσα διατύπωση.
Μαθαίνουμε ότι το «μέτωπο της λογικής» βρίσκεται «αρκετά πάνω από το 35%».
Ποιο ακριβώς είναι αυτό το μέτωπο;
Ποια κόμματα περιλαμβάνει;
Με ποιο επιστημονικό ή πολιτικό κριτήριο βαφτίζονται κάποιοι ψηφοφόροι «μέτωπο της λογικής» και οι υπόλοιποι προφανώς κάτι άλλο;
Διότι στην τελευταία MRB η ΝΔ καταγράφεται στην πρόθεση ψήφου στο 23,8%.
Αν θέλουμε να προσθέσουμε στη ΝΔ και άλλα κόμματα για να κατασκευάσουμε ένα «μέτωπο της λογικής» άνω του 35%, τότε πρέπει τουλάχιστον να μας πουν ποια είναι αυτά.
Και κυρίως να μας εξηγήσουν με ποια εξουσιοδότηση θεωρούν τους ψηφοφόρους τους δεδομένους συμμάχους της ΝΔ.
Οι δημοσκοπήσεις μετρούν κόμματα και απαντήσεις πολιτών.
Δεν μετρούν “μέτωπα λογικής”.
Αυτό είναι χαρακτηρισμός του αρθρογράφου.
Μετά τη ΔΕΘ η ΝΔ στη MRB κέρδισε… μηδέν
Πάμε τώρα στο αφήγημα ότι οι πολίτες αρχίζουν να διαχωρίζουν τη «σοβαρότητα και τον ρεαλισμό» από τον «λαϊκισμό».
Ας δούμε τι έκανε η ΝΔ μετά τη ΔΕΘ.
MRB Ιουλίου:
23,8%.
MRB Σεπτεμβρίου:
23,8%.
Μετά δηλαδή το πακέτο της ΔΕΘ, η εκλογική επίδοση της ΝΔ στην πρόθεση ψήφου της ίδιας εταιρείας μεταβλήθηκε κατά:
0,0 ποσοστιαίες μονάδες.
Η MARC είναι λίγο ευνοϊκότερη για την κυβέρνηση: καταγράφει άνοδο της ΝΔ από 26,8% σε 27,5% στην πρόθεση ψήφου και από 30,5% σε 31% στην εκτίμηση.
Μιλάμε δηλαδή για μικρή μεταβολή.
Και η Prorata καταγράφει επίσης μόλις μισή μονάδα άνοδο, από 25% σε 25,5%.
Από αυτά μπορεί κανείς να πει ότι η ΝΔ διατηρεί την πρώτη θέση.
Μπορεί να πει ότι παρουσιάζει αντοχή.
Δεν προκύπτει όμως κάποια θεαματική μεταστροφή της κοινωνίας μετά τη ΔΕΘ.
Το ακόμα πιο άβολο 55%
Και εδώ βρίσκεται το στοιχείο που κάνει το αφήγημα ακόμη δυσκολότερο.
Στη MARC, 55% αξιολογεί αρνητικά ή μάλλον αρνητικά τις εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ, έναντι 38,4% που τις αξιολογεί θετικά ή μάλλον θετικά.
Η Prorata είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική.
Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μέτρηση, 82% θεωρεί ότι τα μέτρα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός θα βελτιώσουν την καθημερινότητά του λίγο ή καθόλου, ενώ μόλις 17% απαντά αρκετά ή πολύ.
Αν αυτό αποτελεί απόδειξη ότι η κοινωνία ανακάλυψε τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ «σοβαρότητας» και «λαϊκισμού», τότε έχουμε πράγματι έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο ανάγνωσης δημοσκοπήσεων.
Και η κοινωνία που «κατάλαβε ότι δεν υπάρχει κυβέρνηση χωρίς ΝΔ»;
Εδώ τα στοιχεία γίνονται ακόμη πιο αποκαλυπτικά.
Η MARC ρώτησε ευθέως τους πολίτες ποιο κυβερνητικό σχήμα προτιμούν.
Αυτοδύναμη ΝΔ: 27,8%.
Συνεργασία ΠΑΣΟΚ – ΕΛΑΣ και μικρότερων αριστερών κομμάτων: 27,1%.
Διαφορά:
0,7 μονάδες.
Αυτό λοιπόν παρουσιάζεται ως κοινωνία που «συνειδητοποιεί ότι δεν υπάρχει καμία κυβέρνηση χωρίς τη ΝΔ»;
Σχεδόν ίδιο ποσοστό ερωτηθέντων επιλέγει στην ίδια δημοσκόπηση ένα κυβερνητικό σχήμα χωρίς τη ΝΔ.
Μπορεί κάποιος να θεωρεί πολιτικά ρεαλιστικό ή μη ρεαλιστικό ένα τέτοιο σενάριο.
Αυτό είναι πολιτική εκτίμηση.
Δεν μπορεί όμως να ισχυρίζεται ότι η δημοσκόπηση αποδεικνύει πως η κοινωνία έχει ήδη απορρίψει την ιδέα κυβέρνησης χωρίς ΝΔ.
Η ίδια η δημοσκόπηση λέει ακριβώς το αντίθετο: οι δύο επιλογές βρίσκονται σχεδόν ισόπαλες.
Άλλο «η ΝΔ είναι πρώτη», άλλο «η κοινωνία επιλέγει ΝΔ»
Αυτό είναι το βασικό τέχνασμα ολόκληρης της επιχειρηματολογίας.
Παίρνουμε μια πραγματική διαπίστωση:
Η ΝΔ είναι καθαρά πρώτο κόμμα.
Και χωρίς κανένα ενδιάμεσο βήμα την μετατρέπουμε σε:
Η κοινωνία θεωρεί τη ΝΔ μοναδική αξιόπιστη λύση διακυβέρνησης.
Δεν είναι το ίδιο.
Ένα κόμμα μπορεί να προηγείται με μεγάλη διαφορά επειδή η αντιπολίτευση είναι κατακερματισμένη.
Και αυτό ακριβώς δείχνει σήμερα το πολιτικό σκηνικό.
Στην τελευταία MRB η ΕΛΑΣ βρίσκεται στο 14,3%, το ΠΑΣΟΚ στο 10,2%, η Ελληνική Λύση στο 7,7%, το ΚΚΕ στο 5,5% και ακολουθούν αρκετά μικρότερα κόμματα.
Η ΝΔ έχει έναν τεράστιο στρατηγικό πλεονέκτημα:
απέναντί της δεν υπάρχει ένας ενιαίος ισχυρός αντίπαλος.
Αυτό όμως περιγράφει και την κατάσταση της αντιπολίτευσης.
Δεν αποτελεί αυτομάτως ψήφο εμπιστοσύνης προς κάθε κυβερνητική πολιτική.
Και ο Τσίπρας που «δεν έχει καμία σοβαρή δυναμική»;
Και εδώ χρειάζεται λίγη ψυχραιμία.
Ο Αλέξης Τσίπρας και η ΕΛΑΣ μπορεί να κρίνονται πολιτικά όπως θέλει ο καθένας.
Αλλά η διατύπωση ότι «δεν έχουν καμία σοβαρή δυναμική» είναι αξιολογική κρίση, όχι δημοσκοπικό εύρημα.
Στην Prorata η ΕΛΑΣ βρίσκεται στο 16,5%, έχοντας κερδίσει μία μονάδα από την προηγούμενη μέτρηση της ίδιας εταιρείας.
Στη MRB βρίσκεται στο 14,3%, έναντι 14,4% τον Ιούλιο — ουσιαστικά σταθερή.
Στη MARC υποχωρεί οριακά από 14,3% σε 14%.
Άρα η ακριβής περιγραφή είναι πολύ απλούστερη:
η ΕΛΑΣ βρίσκεται καθαρά πίσω από τη ΝΔ και οι τελευταίες εταιρείες καταγράφουν διαφορετικές μικρές μεταβολές.
Τα υπόλοιπα —«κάηκε», «ασθενές πολιτικό νόμισμα», «περίμενε να τον αγκαλιάσουν οι μάζες»— είναι πολιτική αρθρογραφία.
Όχι δεδομένα δημοσκόπησης.
Και ο Ανδρουλάκης που «δεν βλέπει πέρα από τη μύτη του»;
Εδώ εγκαταλείπεται πλέον κάθε προσπάθεια ανάλυσης.
Ο χαρακτηρισμός ενός πολιτικού αρχηγού ως ανθρώπου που «δεν βλέπει πέρα από τη μύτη του» δεν αποδεικνύει τίποτε για την εκλογική του στρατηγική.
Τα δεδομένα λένε ότι το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζει άνοδο στις τελευταίες μετρήσεις.
Στη MRB πήγε από 9,1% σε 10,2%.
Στη MARC η εκτίμησή του ανέβηκε από 10,5% σε 11,5%.
Και στην Prorata από 8,5% σε 9%.
Αυτό δεν σημαίνει ότι θα πετύχει τον στόχο του.
Ούτε ότι θα γίνει πρώτο κόμμα.
Σημαίνει απλώς ότι οι συγκεκριμένες μετρήσεις δεν τεκμηριώνουν την εικόνα ενός κόμματος που αυτή τη στιγμή καταρρέει εξαιτίας της στρατηγικής του.
Και φτάνουμε στο καλύτερο: «η διαφορά δεν ανατρέπεται»
Εδώ η πολιτική άποψη μετατρέπεται πλέον σε… προφητεία.
Το άρθρο μάς ενημερώνει ότι:
«Η διαφορά της ΝΔ από το όποιο δεύτερο κόμμα είναι πολύ μεγάλη και δεν ανατρέπεται, εκτός κι αν συμβεί κάποιο κοσμογονικό γεγονός».
Οι επόμενες εθνικές εκλογές αναμένονται το 2027.
Βρισκόμαστε στον Σεπτέμβριο του 2026.
Καμία σημερινή δημοσκόπηση δεν μπορεί να αποδείξει ότι μια διαφορά «δεν ανατρέπεται» μέχρι τις εκλογές.
Οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν προτιμήσεις σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή και με συγκεκριμένο δείγμα.
Δεν εκδίδουν πιστοποιητικά εκλογικού αποτελέσματος μήνες πριν ανοίξουν οι κάλπες.
Το πραγματικό συμπέρασμα των δημοσκοπήσεων είναι πολύ διαφορετικό
Αν αφαιρέσουμε λοιπόν τα «μέτωπα λογικής», τα «αδειανά πουκάμισα», τους «λαϊκιστές» και τις προβλέψεις για το τι θα συμβεί την Κυριακή των εκλογών, μένουν ορισμένα πολύ συγκεκριμένα δεδομένα.
Η ΝΔ παραμένει καθαρά πρώτη.
Η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη.
Η ΔΕΘ δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής θεαματική δημοσκοπική μεταβολή υπέρ της κυβέρνησης.
Μεγάλα τμήματα των ερωτηθέντων αξιολογούν αρνητικά τα κυβερνητικά μέτρα.
Και στη MRB η σημερινή κοινοβουλευτική προβολή δίνει στη ΝΔ 118 έδρες αντί για τις 151 της αυτοδυναμίας.
Αυτή είναι μια πολύ πιο ενδιαφέρουσα πολιτική εικόνα από το «όλοι κατάλαβαν ότι κυβέρνηση χωρίς ΝΔ δεν γίνεται».
Γιατί υπάρχει μία ειρωνεία που δύσκολα προσπερνιέται.
Το άρθρο επικαλείται την «αμείλικτη αριθμητική» για να αποδείξει ότι δεν υπάρχει κυβέρνηση χωρίς τη ΝΔ.
Και η αμείλικτη αριθμητική της τελευταίας MRB απαντά:
118.
Όχι 151.
118.
Και ίσως πριν χρησιμοποιούμε τα μαθηματικά για να κλείσουμε από τώρα τις κάλπες του 2027, καλό θα ήταν πρώτα να τα αφήσουμε να μιλήσουν.
