Φλωρίδης: «Θεαματικά» τα αποτελέσματα του ελληνικού FBI – Αλλά γιατί τα εγκληματικά κυκλώματα δρούσαν επί δεκαετίες;

Ο υπουργός Δικαιοσύνης υπερασπίζεται την κυβέρνηση για τις πρόσφατες αποκαλύψεις κυκλωμάτων, απορρίπτει τη σύνδεσή τους με τις εκλογές και διαβεβαιώνει ότι η ελληνική Δικαιοσύνη διαθέτει ισχυρές εγγυήσεις ανεξαρτησίας. Ωστόσο, οι τοποθετήσεις του δημιουργούν ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών, τις ευθύνες του κράτους και τη διαφορά ανάμεσα στην εξάρθρωση ενός κυκλώματος και στην πρόληψη της εγκληματικότητας.

Με μια σειρά τοποθετήσεων που συνδυάζουν την υπεράσπιση του κυβερνητικού έργου με την ανάδειξη των πρόσφατων αστυνομικών επιτυχιών εμφανίστηκε ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου.

Ο υπουργός χαρακτήρισε «θεαματικά» τα αποτελέσματα του λεγόμενου ελληνικού FBI, υποστήριξε ότι οι αποκαλύψεις μεγάλων εγκληματικών κυκλωμάτων αποτελούν προϊόν συστηματικής δουλειάς και απέρριψε την κριτική που συνδέει την προβολή αυτών των υποθέσεων με την προεκλογική περίοδο.

Παράλληλα, υπερασπίστηκε τις εγγυήσεις ανεξαρτησίας της ελληνικής Δικαιοσύνης, εξήρε την παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και αναφέρθηκε στο ζήτημα των συγκεντρώσεων που συνδέονται με τον Ηλία Κασιδιάρη.

Η συνέντευξη περιείχε συγκεκριμένες πολιτικές θέσεις. Περιείχε, όμως, και επιχειρήματα που χρειάζονται ουσιαστική εξέταση.

«Θα έπρεπε να σταματήσει η Αστυνομία;» – Ένα ερώτημα που δεν απαντά στην κριτική

Ο Γιώργος Φλωρίδης, απαντώντας στις αιτιάσεις περί προεκλογικής αξιοποίησης των αστυνομικών επιχειρήσεων, αναρωτήθηκε εάν θα έπρεπε η Αστυνομία να σταματήσει να παρεμβαίνει και να αφήσει την εγκληματικότητα ανεξέλεγκτη.

Πρόκειται για ένα ρητορικό ερώτημα που μετατοπίζει τη συζήτηση.

Η κριτική για πιθανή προεκλογική αξιοποίηση των αποκαλύψεων δεν συνεπάγεται ότι κάποιος ζητά να σταματήσουν οι έρευνες.

Άλλο είναι η επιχειρησιακή δραστηριότητα της Αστυνομίας, η οποία οφείλει να συνεχίζεται ανεξάρτητα από τον εκλογικό κύκλο, και άλλο ο τρόπος με τον οποίο η πολιτική ηγεσία παρουσιάζει τα αποτελέσματά της.

Η κυβέρνηση μπορεί να αναδεικνύει τις επιτυχίες των διωκτικών αρχών. Αυτό, όμως, δεν την απαλλάσσει από την υποχρέωση να εξηγεί ποια συγκεκριμένα μέτρα συνέβαλαν στις επιτυχίες αυτές.

Ούτε καθιστά αυτομάτως αβάσιμη κάθε κριτική για την πολιτική επικοινωνία γύρω από τις υποθέσεις.

Επομένως, το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να συνεχίσει να εργάζεται η Αστυνομία.

Είναι αν η κυβέρνηση αποδίδει με ακρίβεια τα αποτελέσματα των ερευνών και αν παρουσιάζει επαρκή στοιχεία για την αποτελεσματικότητα της πολιτικής της.

Τα κυκλώματα δρούσαν επί δεκαετίες – Ποιος τα άφηνε να λειτουργούν;

Ο υπουργός υποστήριξε ότι η αναδιοργάνωση της Ελληνικής Αστυνομίας και η δημιουργία της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος επέτρεψαν την εις βάθος διερεύνηση σύνθετων υποθέσεων.

Αναφέρθηκε μάλιστα σε εγκληματικά δίκτυα που είχαν αναπτύξει δραστηριότητα επί δεκαετίες.

Αυτή η επισήμανση παρουσιάστηκε ως απόδειξη της αποτελεσματικότητας των νέων μηχανισμών.

Αναδεικνύει, ωστόσο, και ένα δεύτερο ζήτημα.

Εάν εγκληματικές οργανώσεις κατάφεραν να λειτουργούν για τόσο μεγάλα χρονικά διαστήματα, είναι εύλογο να εξεταστεί πώς απέφευγαν τον εντοπισμό και ποια εμπόδια αντιμετώπιζαν οι προηγούμενες έρευνες.

Υπήρχαν ελλείψεις σε προσωπικό, τεχνολογία ή συντονισμό;

Υπήρχαν αδυναμίες στην εποπτεία συγκεκριμένων δραστηριοτήτων;

Είχαν προηγηθεί καταγγελίες ή ενδείξεις που δεν αξιοποιήθηκαν;

Οι απαντήσεις δεν μπορούν να θεωρούνται δεδομένες χωρίς στοιχεία.

Το γεγονός, όμως, ότι μια υπόθεση εξιχνιάζεται σήμερα δεν σημαίνει ότι παύει να υπάρχει ανάγκη απολογισμού για τις προηγούμενες αδυναμίες.

Και επειδή η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται στην κυβέρνηση από το 2019, ο απολογισμός αυτός αφορά και τη δική της περίοδο διακυβέρνησης, όχι αποκλειστικά τις προηγούμενες κυβερνήσεις.

Το ελληνικό FBI και η ανάγκη για μετρήσιμα αποτελέσματα

Ο Γιώργος Φλωρίδης απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών μέσων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, διαδικασίες διασταύρωσης στοιχείων που παλαιότερα απαιτούσαν ένα ή δύο χρόνια μπορούν πλέον να ολοκληρώνονται πολύ ταχύτερα.

Η τεχνολογική αναβάθμιση των διωκτικών υπηρεσιών αποτελεί σημαντικό εργαλείο.

Ωστόσο, ο χαρακτηρισμός «θεαματικά αποτελέσματα» χρειάζεται να συνοδεύεται από συγκεκριμένους δείκτες.

Πόσες υποθέσεις εξιχνιάστηκαν;

Πόσο μειώθηκε ο μέσος χρόνος διερεύνησης;

Πόσες υποθέσεις οδήγησαν σε δικαστική παραπομπή και ποια είναι η μετέπειτα δικαστική τους πορεία;

Ποια ήταν η αποτελεσματικότητα των αντίστοιχων υπηρεσιών πριν από την αναδιοργάνωση;

Οι συλλήψεις και οι σχηματισμοί δικογραφιών αποτελούν σημαντικά στάδια της ποινικής διαδικασίας, αλλά δεν ταυτίζονται με τελεσίδικες καταδίκες.

Η αξιολόγηση μιας νέας υπηρεσίας απαιτεί επομένως περισσότερα από την απαρίθμηση εντυπωσιακών υποθέσεων.

Δικαιοσύνη: Οι ισχυρές εγγυήσεις ανεξαρτησίας δεν αποκλείουν την ανάγκη ελέγχου

Ο υπουργός Δικαιοσύνης υποστήριξε ότι οι Έλληνες δικαστές διαθέτουν από τις ισχυρότερες εγγυήσεις ανεξαρτησίας.

Παράλληλα, σημείωσε ότι όταν προκύπτουν συγκεκριμένες υποθέσεις διαφθοράς, ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενοι θεσμικοί μηχανισμοί.

Οι συνταγματικές εγγυήσεις αποτελούν θεμελιώδη προϋπόθεση της δικαστικής ανεξαρτησίας.

Δεν αρκούν, όμως, από μόνες τους για να αποδείξουν ότι ένα σύστημα λειτουργεί χωρίς προβλήματα.

Η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης κρίνεται και από την πρακτική λειτουργία των θεσμών, τη διαφάνεια, την αποτελεσματικότητα των εσωτερικών ελέγχων και την εμπιστοσύνη που εμπνέουν οι διαδικασίες.

Η ύπαρξη ισχυρού νομικού πλαισίου δεν σημαίνει ότι κάθε πιθανή δυσλειτουργία αποκλείεται εκ των προτέρων.

Ούτε, βέβαια, μια γενική καταγγελία αρκεί για να στοιχειοθετήσει διαφθορά σε βάρος δικαστικών λειτουργών.

Η σωστή θεσμική προσέγγιση απαιτεί συγκεκριμένα στοιχεία, εξατομικευμένη διερεύνηση και σεβασμό στην ανεξαρτησία των δικαστών.

Αυτό που δεν μπορεί να γίνει είναι να χρησιμοποιούνται οι θεσμικές εγγυήσεις ως γενική απάντηση σε κάθε ερώτημα για την πραγματική λειτουργία της Δικαιοσύνης.

Από το ελληνικό FBI στον ΟΗΕ – Η πολιτική υπεράσπιση του πρωθυπουργού

Ένα σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στην παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Ο Γιώργος Φλωρίδης χαρακτήρισε την εικόνα ιστορική και υπογράμμισε τη σημασία της ελληνικής παρέμβασης απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Αναφέρθηκε επίσης στην ενίσχυση της αμυντικής ισχύος και στη διεύρυνση των διεθνών συμμαχιών, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν είχε ποτέ μεγαλύτερη αμυντική ισχύ κατά τη διάρκεια της νεότερης ιστορίας της.

Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ευρεία ιστορική αξιολόγηση, η οποία δεν τεκμηριώνεται στη συγκεκριμένη συνέντευξη με συγκριτικά στοιχεία.

Η αποτρεπτική ισχύς μιας χώρας δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό ή την ποιότητα των οπλικών συστημάτων.

Συνδέεται επίσης με την επιχειρησιακή ετοιμότητα, την επάρκεια προσωπικού, την υποστήριξη των συστημάτων, τις συμμαχίες και το γεωπολιτικό περιβάλλον κάθε εποχής.

Η παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού στο Συμβούλιο Ασφαλείας αποτελεί σημαντικό διπλωματικό γεγονός.

Η αξιολόγηση, όμως, των αποτελεσμάτων της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής χρειάζεται να στηρίζεται και σε συγκεκριμένες εξελίξεις.

Ο χαρακτηρισμός μιας στιγμής ως ιστορικής δεν αποτελεί από μόνος του απόδειξη διπλωματικής επιτυχίας σε όλα τα ανοιχτά ζητήματα.

Κασιδιάρης και συγκεντρώσεις: Η προστασία της δημοκρατίας απαιτεί νομική ακρίβεια

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στα επεισόδια στη Θεσσαλονίκη, με αφορμή εκδήλωση σε κλειστό χώρο που συνδέθηκε με τον Ηλία Κασιδιάρη.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, οι δικαστικές αρχές απάντησαν σε σχετικό ερώτημα της Αστυνομίας ότι δεν ήταν δυνατή η απαγόρευση της συγκεκριμένης συγκέντρωσης λόγω του χαρακτήρα της ως εκδήλωσης σε κλειστό χώρο.

Ο Γιώργος Φλωρίδης τόνισε ότι η δημοκρατία οφείλει να προστατεύει το δικαίωμα της συνάθροισης, αλλά και να αντιμετωπίζει τη βία.

Η διάκριση αυτή είναι ουσιαστική.

Η προστασία των δημοκρατικών θεσμών δεν επιτυγχάνεται με αυθαίρετες απαγορεύσεις, ούτε όμως με ανοχή σε επιθέσεις κατά προσώπων ή αστυνομικών δυνάμεων.

Κάθε περιορισμός θεμελιωδών δικαιωμάτων πρέπει να διαθέτει σαφή νομική βάση και να εξετάζεται με βάση τις συγκεκριμένες περιστάσεις.

Ο υπουργός αναγνώρισε ότι οποιαδήποτε πρόσθετη νομοθετική παρέμβαση απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση.

Πρόκειται για μια θέση που αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν η δημόσια συζήτηση αφορά τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της δημοκρατίας και στον σεβασμό των συνταγματικών ελευθεριών.

Η επιτυχία των διωκτικών αρχών δεν καταργεί την πολιτική λογοδοσία

Η συνέντευξη του Γιώργου Φλωρίδη αναδεικνύει μια βασική κυβερνητική επιδίωξη: να παρουσιαστούν οι πρόσφατες αποκαλύψεις εγκληματικών κυκλωμάτων ως απόδειξη ότι το κράτος λειτουργεί πλέον αποτελεσματικότερα.

Η ενίσχυση των ελεγκτικών και διωκτικών υπηρεσιών είναι θετική εξέλιξη, εφόσον αποδίδει πραγματικά αποτελέσματα.

Όμως η πολιτική λογοδοσία δεν περιορίζεται στην αναγνώριση των επιτυχιών.

Περιλαμβάνει και την εξέταση των αδυναμιών που επέτρεψαν τη δράση των κυκλωμάτων, των καθυστερήσεων στη διερεύνηση υποθέσεων και της πραγματικής αποτελεσματικότητας των νέων μηχανισμών.

Ούτε η κριτική για την πολιτική αξιοποίηση των αστυνομικών επιχειρήσεων σημαίνει ότι κάποιος επιθυμεί να σταματήσουν οι έρευνες.

Ούτε η ύπαρξη ισχυρών συνταγματικών εγγυήσεων σημαίνει ότι δεν πρέπει να ελέγχεται η λειτουργία της Δικαιοσύνης.

Το ουσιαστικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν το ελληνικό FBI πρέπει να συνεχίσει να εξαρθρώνει εγκληματικές οργανώσεις. Αυτό είναι αυτονόητο.

Το ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση μπορεί να αποδείξει, με συγκεκριμένα στοιχεία και όχι μόνο με πολιτικούς χαρακτηρισμούς, ότι η παρανομία εντοπίζεται γρηγορότερα, αντιμετωπίζεται αποτελεσματικότερα και, κυρίως, προλαμβάνεται καλύτερα από ό,τι στο παρελθόν.