Μια ουσιαστική συζήτηση γύρω από την εκπαίδευση, τις κοινωνικές επιστήμες, τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέοι και τη σημασία της ανθρώπινης επικοινωνίας είχε ο φιλόλογος, συγγραφέας και διδάκτωρ Ηλίας Τουμασάτος, μιλώντας στον Inkefalonia 89,2 και στην εκπομπή «Μέρα Μεσημέρι» με τη δημοσιογράφο Ελευθερία Κουλουριώτου.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, αναφέρθηκε στην προσωπική και επαγγελματική του διαδρομή, στη σημασία της Κοινωνιολογίας στο σχολείο, στη σχέση των νέων με την τεχνολογία, αλλά και στη συγγραφή ως τρόπο καταγραφής των μικρών στιγμών που, όπως είπε, δίνουν τελικά νόημα στη ζωή.
Από τη Νομική στην εκπαίδευση
Ο Ηλίας Τουμασάτος εξήγησε ότι, μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του στη Νομική και τη στρατιωτική του θητεία, επέλεξε έναν διαφορετικό δρόμο, συνεχίζοντας τις σπουδές του στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, χωρίς ποτέ να ασκήσει το επάγγελμα του δικηγόρου.
Σε ηλικία μόλις 26 ετών ανέλαβε τη διεύθυνση της Κοργιαλενείου Βιβλιοθήκης, θέση στην οποία παρέμεινε για περίπου εννέαμισι χρόνια, ενώ παράλληλα εκπονούσε το διδακτορικό του στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Αργότερα διορίστηκε μέσω ΑΣΕΠ στη δημόσια εκπαίδευση και σήμερα συμπληρώνει 17 χρόνια στο Λύκειο Κεραμειών.
Η απουσία της Κοινωνιολογίας από το σχολείο
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κατάργηση βασικών μαθημάτων κοινωνικών επιστημών από το πρόγραμμα σπουδών.
Όπως τόνισε, το 2020 αφαιρέθηκαν η Κοινωνιολογία, η Πολιτική Παιδεία, το μάθημα «Πολίτης και Δημοκρατία» και οι Βασικές Αρχές Κοινωνικών Επιστημών, με αποτέλεσμα να περιοριστεί σημαντικά η παρουσία τους στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Παράλληλα υπενθύμισε ότι υπάρχει σχετική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για την επαναφορά τουλάχιστον ενός από τα μαθήματα, χωρίς ωστόσο αυτή να έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα.
«Η ζωή αποτελείται από τις μικρές στιγμές»
Ο συγγραφέας μίλησε και για τη σχέση του με τη γραφή, εξηγώντας ότι καταγράφει μικρές καθημερινές στιγμές γιατί θεωρεί πως αυτές συνθέτουν την ουσία της ανθρώπινης εμπειρίας.
«Περιμένοντας τα μεγάλα γεγονότα, πολλές φορές χάνουμε τα μικρά, που ίσως είναι και τα πιο σημαντικά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τι του διδάσκουν οι μαθητές του
Με αφορμή τη μακρόχρονη παρουσία του στις σχολικές αίθουσες, ο Ηλίας Τουμασάτος υποστήριξε ότι έχει μάθει από τους μαθητές του περισσότερα απ’ όσα θεωρεί πως τους έχει διδάξει ο ίδιος.
Σημείωσε ότι οι σημερινοί νέοι μεγαλώνουν μέσα σε ένα περιβάλλον υπερπληροφόρησης και συνεχούς έκθεσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, γεγονός που συχνά δημιουργεί συγκρίσεις, ανασφάλειες και πίεση.
Τόνισε, ωστόσο, πως οι νέοι έχουν πολλά να εκφράσουν, αρκεί να τους δοθεί ο κατάλληλος χώρος για να ακουστεί η φωνή τους.
Η γλώσσα, η ανάγνωση και η τεχνητή νοημοσύνη
Ο φιλόλογος εξέφρασε την ανησυχία του για τη σταδιακή υποχώρηση της ανάγνωσης και του γραπτού λόγου απέναντι στην κυριαρχία της εικόνας.
Όπως είπε, η γλώσσα αποτελεί βασικό εργαλείο ανάπτυξης της σκέψης, ενώ ανέφερε ότι ακόμη και χώρες όπως η Σουηδία και η Φινλανδία επανέρχονται στη χρήση χαρτιού και μολυβιού, επιδιώκοντας πιο ουσιαστική μαθησιακή διαδικασία.
Παράλληλα υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη και οι νέες τεχνολογίες δεν μπορούν να αποκλειστούν από την καθημερινότητα των παιδιών. Το ζητούμενο, όπως είπε, είναι να χρησιμοποιούνται με ασφάλεια, υπευθυνότητα και κριτική σκέψη, χωρίς να υποκαθιστούν τη λογική και την ανθρώπινη κρίση.
«Πρέπει να μάθουμε να ακούμε»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σχέση γονέων και παιδιών, επισημαίνοντας ότι πολλές φορές οι άνθρωποι μιλούν χωρίς να ακούν πραγματικά ο ένας τον άλλο.
Υποστήριξε ότι οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να δημιουργούν ένα ασφαλές περιβάλλον, μέσα στο οποίο τα παιδιά θα μπορούν να εκφράζονται χωρίς φόβο.
«Δεν υπάρχει μαγική συνταγή. Υπάρχει όμως η καθημερινή προσπάθεια για μια ουσιαστική, αμφίδρομη επικοινωνία», σημείωσε.
Η συγγραφή και η αγάπη ως οδηγός
Ο Ηλίας Τουμασάτος αναφέρθηκε ακόμη στο πρόσφατο κείμενό του για το «ταξίδι της ζωής», το οποίο γεννήθηκε μέσα από τις εμπειρίες των αποφοίτων του σχολείου, αλλά και στα ηλεκτρονικά βιβλία που έχει εκδώσει τα τελευταία χρόνια, τα οποία περιλαμβάνουν επιστημονικές μελέτες, θεατρικά έργα και εκπαιδευτικά κείμενα.
Κλείνοντας τη συνέντευξη, τόνισε ότι το σημαντικότερο στοιχείο στην εκπαιδευτική διαδικασία είναι η αγάπη.
«Η αγάπη για τα παιδιά και η αγάπη για το αντικείμενο που υπηρετεί κάθε εκπαιδευτικός είναι ο βασικός οδηγός της διδασκαλίας και της ουσιαστικής παιδαγωγικής σχέσης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
