Μια φωτογραφία από τον Καραβάδο με ογκώδη αντικείμενα πεταμένα δίπλα στους κάδους ήταν αρκετή για να ανοίξει για ακόμη μία φορά η γνωστή συζήτηση: ποιος φταίει για τέτοιες εικόνες; Ο Δήμος ή οι πολίτες;
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, η απάντηση είναι πολύ πιο απλή απ’ όσο ενδεχομένως θέλουμε να πιστεύουμε.
Η ευθύνη είναι πρωτίστως ατομική.
Και υπάρχει ένας πολύ συγκεκριμένος λόγος: ο Δήμος Αργοστολίου έχει προβλέψει υπηρεσία για την απομάκρυνση ογκωδών αντικειμένων.
Ο δημότης δεν χρειάζεται να πάρει το παλιό του έπιπλο, το στρώμα ή οποιοδήποτε άλλο ογκώδες αντικείμενο και να ψάχνει πού θα το πετάξει. Μπορεί να επικοινωνήσει με την αρμόδια υπηρεσία ώστε να γίνει η παραλαβή του.
Άρα, όταν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, η εγκατάλειψη ογκωδών δίπλα στους κάδους δεν αποτελεί έλλειψη λύσης από τον Δήμο. Αποτελεί επιλογή εκείνου που τα εγκατέλειψε.
Η συζήτηση που άνοιξε στον Καραβάδο
Το θέμα ανέδειξε ο Γιώργος Μεσσάρης με ανάρτησή του από τον Καραβάδο, ενώ τέθηκε το ερώτημα:
«Αλήθεια ποιος φταίει;;;; Αυτός που τα αφήνει ή αυτός που δεν τα παίρνει;;;; Ή και η Δημοτική αρχή που δεν δίνει λύσεις;;;»
Μόνο που στα σχόλια της ίδιας ανάρτησης δόθηκε ουσιαστικά και η απάντηση.
Όπως επισημάνθηκε:
«Η Δημοτική Αρχή έχει πολλές ελλείψεις αλλά στο συγκεκριμένο θέμα έχει δώσει λύση που δεν χρησιμοποιείται: να τηλεφωνούν σε συγκεκριμένο αριθμό όσοι έχουν ογκώδη αντικείμενα που θέλουν να πετάξουν.»
Και ακολούθησε η κρίσιμη διευκρίνιση:
«Όταν τηλεφωνήσεις σε αυτή την υπηρεσία, έρχονται από το σπίτι σου και παίρνουν τα ογκώδη αντικείμενα.»
Αυτό αλλάζει πλήρως τη συζήτηση.
Δεν μπορεί για όλα να φταίει ο Δήμος
Η Δημοτική Αρχή ασφαλώς έχει την ευθύνη της καθαριότητας. Οφείλει να διατηρεί τους κοινόχρηστους χώρους καθαρούς, να οργανώνει σωστά την αποκομιδή και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των δημοτών.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο Δήμος μπορεί να βρίσκεται πίσω από κάθε πολίτη που αποφασίζει να εγκαταλείψει ένα στρώμα, ένα έπιπλο ή οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο δίπλα σε έναν κάδο.
Υπάρχει ένα σημείο στο οποίο αρχίζει η προσωπική ευθύνη.
Και η συγκεκριμένη περίπτωση είναι χαρακτηριστική.
Εφόσον ο Δήμος παρέχει οργανωμένη δυνατότητα απομάκρυνσης των ογκωδών, ο πολίτης έχει δύο επιλογές: είτε ακολουθεί τη διαδικασία είτε αγνοεί τη διαδικασία και τα εγκαταλείπει όπου τον βολεύει.
Στη δεύτερη περίπτωση δεν μπορεί στη συνέχεια η εικόνα που δημιουργείται να χρεώνεται αυτομάτως στη Δημοτική Αρχή.
«Να υπάρχει ειδικός χώρος» – Αλλά γιατί να χρειάζεται;
Στη συζήτηση τέθηκε και το επιχείρημα ότι ο Δήμος θα μπορούσε να έχει καθορίσει ειδικό χώρο στον οποίο οι δημότες θα μεταφέρουν τα ογκώδη αντικείμενά τους.
Είναι μια πρόταση που μπορεί ασφαλώς να συζητηθεί.
Δεν αναιρεί όμως το βασικό γεγονός:
Γιατί να μεταφέρει ο πολίτης μόνος του ένα ογκώδες αντικείμενο σε κάποιον ειδικό χώρο, όταν υπάρχει δυνατότητα να ζητήσει την παραλαβή του;
Το πραγματικό πρόβλημα επομένως δεν είναι ότι «ο Δήμος δεν έχει δώσει λύση».
Λύση υπάρχει.
Το πρόβλημα είναι ότι κάποιοι επιλέγουν να μην τη χρησιμοποιούν.
Δήμος και πολίτης έχουν υποχρεώσεις – αλλά όχι τις ίδιες
Δεν χρειάζεται να αθωώνεται ένας Δήμος για κάθε πρόβλημα καθαριότητας. Ούτε όμως είναι δίκαιο να του αποδίδεται κάθε εικόνα που προκαλείται από αντικοινωνική συμπεριφορά.
Η καθαριότητα μιας περιοχής είναι αποτέλεσμα οργανωμένης δημοτικής υπηρεσίας, αλλά προϋποθέτει και στοιχειώδη συνεργασία από τους κατοίκους.
Ο Δήμος έχει υποχρέωση να προσφέρει τη δυνατότητα σωστής αποκομιδής.
Ο πολίτης έχει υποχρέωση να τη χρησιμοποιήσει.
Εάν τηλεφωνήσει και η υπηρεσία δεν ανταποκριθεί, τότε πράγματι υπάρχει ευθύνη του Δήμου και πρέπει να ασκηθεί κριτική.
Εάν όμως δεν τηλεφωνήσει ποτέ και απλώς εγκαταλείψει τα αντικείμενα δίπλα στους κάδους, η ευθύνη δεν μπορεί να μεταφέρεται εκ των υστέρων στον Δήμο.
Το αυτονόητο που συχνά ξεχνάμε
Η εύκολη λύση είναι να βλέπουμε μια άσχημη εικόνα και να λέμε «πού είναι ο Δήμος;».
Υπάρχει όμως και μια άλλη ερώτηση που πρέπει κάποτε να αρχίσουμε να κάνουμε:
Ποιος δημιούργησε αυτή την εικόνα;
Τα ογκώδη αντικείμενα δεν εμφανίστηκαν μόνα τους δίπλα στους κάδους.
Κάποιος τα μετέφερε εκεί.
Και εφόσον υπήρχε οργανωμένος τρόπος για να απομακρυνθούν, επέλεξε να μην τον χρησιμοποιήσει.
Η κριτική στη Δημοτική Αρχή είναι απαραίτητη εκεί όπου πραγματικά υπάρχουν ευθύνες. Αλλά η κριτική χάνει την αξία της όταν μετατρέπεται σε άλλοθι για τη δική μας συμπεριφορά.
Στην περίπτωση του Καραβάδου, λοιπόν, τα πράγματα είναι αρκετά καθαρά:
ο Δήμος έχει δώσει λύση. Αυτό που απομένει είναι να την αξιοποιούν οι πολίτες.
Γιατί καθαρός Δήμος δεν γίνεται μόνο με περισσότερα απορριμματοφόρα και περισσότερους εργαζόμενους.
Γίνεται και όταν ο καθένας αναλαμβάνει την ευθύνη που του αναλογεί.
