Η νέα ανακοίνωση της «Ισχυρής Κεφαλονιάς» για το ΚΕΦΙΑΠ, πρώην ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ, επιχειρεί να εμφανίσει την απόφαση του δημάρχου Αργοστολίου Θεόφιλου Μιχαλάτου να διεκδικήσει την επιστροφή του ακινήτου στον Δήμο περίπου ως ένα «άλμα στο κενό».
Μόνο που όσο περισσότερο διαβάζει κανείς την επιχειρηματολογία της ανακοίνωσης τόσο περισσότερο προκύπτει ένα απλό ερώτημα:
Πού ακριβώς βρίσκεται το μεμπτό στο να επιχειρεί ένας Δήμος να ανακτήσει περιουσία που είχε παραχωρήσει για συγκεκριμένο σκοπό, όταν υποστηρίζει ότι ο σκοπός αυτός έχει πλέον αλλοιωθεί;
Γιατί άλλο πράγμα είναι να αμφισβητεί κάποιος τη νομική δυνατότητα ανάκλησης της δωρεάς και άλλο να δημιουργεί πολιτική καχυποψία γύρω από την ίδια τη διεκδίκηση.
Και η ανακοίνωση της «Ισχυρής Κεφαλονιάς» κάνει και τα δύο.
«Δεν μπορεί να γίνει» – Με ποια νομική γνωμοδότηση;
Η πρώτη κατηγορηματική θέση της ανακοίνωσης είναι ότι η επιστροφή του κτιρίου στον Δήμο «δεν φαίνεται πως μπορεί να υλοποιηθεί», επειδή το ενιαίο κτίριο βρίσκεται σε δύο οικόπεδα, ένα του Δήμου και ένα του Νοσοκομείου.
Στη συνέχεια μάλιστα υποστηρίζεται ότι ενδεχόμενος ιδιοκτησιακός διαχωρισμός θα προκαλούσε σοβαρά πολεοδομικά προβλήματα και θα καθιστούσε το κτίριο αυθαίρετο.
Πρόκειται για πολύ σοβαρούς ισχυρισμούς.
Ακριβώς γι’ αυτό χρειάζονται και πολύ σοβαρή τεκμηρίωση.
Υπάρχει σχετική γνωμοδότηση μηχανικού;
Υπάρχει νομική γνωμοδότηση;
Έχει εξεταστεί ο τίτλος της αρχικής δωρεάς και οι όροι της;
Έχει κριθεί από αρμόδια υπηρεσία ότι η ανάκληση της δωρεάς συνεπάγεται υποχρεωτικά φυσικό ή πολεοδομικό διαχωρισμό του κτιρίου;
Γιατί διαφορετικά περνάμε πολύ εύκολα από το «υπάρχει ένα σύνθετο νομικό και πολεοδομικό πρόβλημα» στο απόλυτο συμπέρασμα ότι «δεν γίνεται».
Και αυτά είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα.
Αν υπάρχουν έγγραφα που αποδεικνύουν ότι η πρωτοβουλία του Δήμου είναι νομικά αδιέξοδη, πρέπει να παρουσιαστούν.
Αν δεν υπάρχουν, τότε έχουμε πολιτική εκτίμηση και όχι αποδεδειγμένο γεγονός.
Το παράδοξο: Κατηγορούν τον Μιχαλάτο επειδή διεκδικεί το ακίνητο
Υπάρχει όμως μια βαθύτερη αντίφαση.
Η ίδια ανακοίνωση παραδέχεται ότι το ακίνητο παραχωρήθηκε για έναν συγκεκριμένο κοινωνικό σκοπό: για υπηρεσίες προς τα άτομα με αναπηρία.
Υποστηρίζει επίσης ότι στην πορεία ο αρχικός αυτός χαρακτήρας αλλοιώθηκε, καθώς στο κτίριο εγκαταστάθηκαν άλλες υπηρεσίες.
Αν λοιπόν πράγματι ο αρχικός σκοπός έχει αλλοιωθεί, γιατί είναι παράλογο ο Δήμος που είχε κάνει την παραχώρηση να εξετάσει την ανάκλησή της;
Αυτό ακριβώς δεν θα περίμενε κανείς από έναν ιδιοκτήτη που είχε διαθέσει περιουσία του υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις;
Η «Ισχυρή Κεφαλονιά» μπορεί απολύτως θεμιτά να πει:
«Δεν πιστεύουμε ότι η ανάκληση είναι νομικά εφικτή».
Μπορεί να πει:
«Υπάρχει καλύτερη λύση».
Μπορεί να καταθέσει τη δική της πρόταση.
Αλλά το να εμφανίζεται σχεδόν ως προβληματική από μόνη της η προσπάθεια ενός Δήμου να επαναφέρει στην περιουσία του ένα ακίνητο που είχε παραχωρήσει είναι δύσκολο να στηριχθεί πολιτικά.
Ναι, και ο Δήμος χρησιμοποίησε το κτίριο
Η ανακοίνωση έχει ένα βάσιμο πολιτικό σημείο που δεν πρέπει να κρυφτεί.
Υπενθυμίζει ότι και ο ίδιος ο Δήμος είχε ζητήσει χώρο στο κτίριο για το αρχείο της Πολεοδομίας.
Αυτό ασφαλώς πρέπει να απαντηθεί.
Εάν η Δημοτική Αρχή υποστηρίζει σήμερα ότι η εγκατάσταση υπηρεσιών άσχετων με τον αρχικό σκοπό αποτελεί επιχείρημα για την ανάκληση, οφείλει να εξηγήσει και τη δική της συμμετοχή σε διαφορετική χρήση του κτιρίου.
Αυτό όμως δεν ακυρώνει αυτομάτως την ανάκληση.
Δημιουργεί ένα πολιτικό ερώτημα συνέπειας.
Και προφανώς, εάν ο στόχος είναι η αποκατάσταση της αρχικής κοινωνικής λειτουργίας του χώρου, το αρχείο της Πολεοδομίας θα πρέπει επίσης να απομακρυνθεί.
Μέχρι εδώ η κριτική είναι απολύτως θεμιτή.
Και μετά εμφανίζονται οι «δεύτερες σκέψεις»
Το πιο ενδιαφέρον όμως βρίσκεται προς το τέλος της ανακοίνωσης:
«Εκτός και αν πίσω από την απόφαση του δημάρχου κρύβονται δεύτερες σκέψεις».
Εδώ πλέον εγκαταλείπεται η τεχνική και νομική επιχειρηματολογία και μπαίνει ο υπαινιγμός.
Ποιες είναι αυτές οι δεύτερες σκέψεις;
Η ανακοίνωση δεν τις κατονομάζει.
Και αυτό είναι βολικό πολιτικά: αφήνεις τον αναγνώστη να υποψιαστεί κάτι χωρίς να αναλαμβάνεις το βάρος να αποδείξεις τι ακριβώς καταγγέλλεις.
Ας κάνουμε όμως ακόμη και την πιο δύσκολη υπόθεση για τη Δημοτική Αρχή.
Ας υποθέσουμε ότι ο Θεόφιλος Μιχαλάτος δεν σκέφτεται μόνο την επιστροφή του συγκεκριμένου ακινήτου στον Δήμο.
Ας υποθέσουμε ότι υπάρχει στο μυαλό του ένας ευρύτερος σχεδιασμός αξιοποίησης της δημοτικής περιουσίας.
Ακόμη και η πιθανότητα μιας μελλοντικής ανταλλαγής ή διαπραγμάτευσης με άλλο δημόσιο ακίνητο —για παράδειγμα το παλιό Παιδικό Νοσοκομείο, το οποίο έχει απασχολήσει τον δημόσιο διάλογο— γιατί θα ήταν από μόνη της καταδικαστέα;
Εδώ βρίσκεται το ουσιαστικό ερώτημα.
Ένας δήμαρχος δεν πρέπει να σκέφτεται και ως διαχειριστής της περιουσίας του Δήμου;
Ο Δήμαρχος δεν είναι μόνο διαχειριστής της καθημερινότητας.
Έχει υποχρέωση να σκέφτεται και στρατηγικά για την περιουσία του Δήμου.
Εάν μπορούσε, υποθετικά, μέσω μιας νόμιμης συμφωνίας να αποκτήσει ο Δήμος ένα ακίνητο μεγάλης σημασίας για το Αργοστόλι και να το αξιοποιήσει για μια πραγματική ανάγκη της πόλης —όπως για παράδειγμα για κοινόχρηστη χρήση ή στάθμευση— θα ήταν αυτό εξ ορισμού κακό;
Όχι.
Θα έπρεπε να εξεταστούν:
η αξία των δύο ακινήτων, η νομιμότητα της διαδικασίας, οι ανάγκες του Νοσοκομείου, η προστασία των υπηρεσιών για τα ΑμεΑ και, πάνω απ’ όλα, το συνολικό δημόσιο όφελος.
Αυτό είναι πολιτική.
Το να σκέφτεται ένας δήμαρχος πώς μπορεί να αξιοποιήσει καλύτερα τη δημοτική περιουσία δεν αποτελεί κατηγορία.
Κατηγορία θα υπήρχε εάν αποδεικνυόταν ζημία για τον Δήμο, αδιαφανής διαδικασία ή εγκατάλειψη του κοινωνικού σκοπού.
Μέχρι τότε υπάρχουν ερωτήματα — όχι ενοχές.
Και τα ΑμεΑ δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως πολιτική ασπίδα
Η ανακοίνωση κλείνει με επανειλημμένες αναφορές στις ανάγκες των ανθρώπων με αναπηρία.
Σωστά.
Μόνο που ακριβώς γι’ αυτό πρέπει να ξεκαθαριστεί κάτι.
Η προστασία των ΑμεΑ δεν ταυτίζεται υποχρεωτικά με την ιδιοκτησιακή ακινησία ενός συγκεκριμένου κτιρίου.
Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιες υπηρεσίες παρέχονται, πού παρέχονται, σε ποιες εγκαταστάσεις και με ποια ποιότητα.
Εάν το ΚΕΦΙΑΠ πρέπει να επανέλθει αποκλειστικά στην αρχική του λειτουργία, ας παρουσιαστεί συγκεκριμένο σχέδιο.
Εάν υπάρχει καλύτερος τρόπος συγκέντρωσης όλων των σχετικών δομών, να συζητηθεί.
Εάν ο Δήμος έχει διαφορετικό σχεδιασμό, οφείλει και αυτός να τον παρουσιάσει καθαρά.
Αλλά δεν βοηθά κανέναν να χρησιμοποιείται η ευαισθησία μιας κοινωνίας απέναντι στα ΑμεΑ για να φορτίζεται πολιτικά μια ιδιοκτησιακή διαφορά.
Η κριτική χρειάζεται κάτι περισσότερο από υποψίες
Η «Ισχυρή Κεφαλονιά» έχει κάθε δικαίωμα να ελέγχει τη Δημοτική Αρχή.
Και ο Θεόφιλος Μιχαλάτος έχει υποχρέωση να απαντήσει καθαρά:
Τι ακριβώς θέλει να κάνει με το ακίνητο εάν επιστρέψει στον Δήμο;
Ποια είναι η νομική βάση της ανάκλησης;
Πώς αντιμετωπίζεται το γεγονός ότι το κτίριο είναι ενιαίο;
Τι θα γίνει με τις σημερινές υπηρεσίες;
Υπάρχει ή όχι ευρύτερος σχεδιασμός για τη δημοτική περιουσία και το παλιό Παιδικό Νοσοκομείο;
Αυτά είναι πραγματικά ερωτήματα.
Το «κάτι άλλο κρύβεται» όμως δεν είναι απάντηση.
Και ακόμη περισσότερο: ακόμη και αν πράγματι υπάρχει δεύτερος σχεδιασμός, αυτό δεν τον καθιστά αυτομάτως κακό.
Μπορεί να είναι κακός.
Μπορεί όμως να είναι και εξαιρετικά επωφελής για τον Δήμο.
Αυτό θα κριθεί όταν παρουσιαστεί.
Γιατί στο τέλος η τοπική πολιτική δεν κρίνεται από το ποιος δημιουργεί τη μεγαλύτερη καχυποψία.
Κρίνεται από το ποιος παρουσιάζει την καλύτερη εφαρμόσιμη λύση.
Και εάν η λύση του Μιχαλάτου είναι λανθασμένη, χρειάζεται να αποδειχθεί.
Όχι να υπονοηθεί.
