Κυρανάκης: Επιστρατεύει τον φόβο των επεισοδίων για να υπερασπιστεί τον Μητσοτάκη – Η κινδυνολογία και το αφήγημα της «σταθερότητας»

Με εικόνες βίας από τη Γαλλία και την Ιταλία, προειδοποιήσεις για επιστροφή στις «σκοτεινές εποχές» και αναφορές σε όσους επιχειρούν να μεταφέρουν την αναταραχή στην Ελλάδα, ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης επιχειρεί να αναδείξει τη Νέα Δημοκρατία ως εγγυητή της κοινωνικής ειρήνης. Μόνο που δεν κατονομάζει ποιοι οργανώνουν αυτή την υποτιθέμενη μεταφορά της βίας, ούτε παρουσιάζει στοιχεία που να στηρίζουν την προειδοποίησή του.

Υπάρχει μια πολιτική τακτική που επανέρχεται κάθε φορά που η κοινωνική δυσαρέσκεια μεγαλώνει και η κυβερνητική φθορά γίνεται δυσκολότερο να αντιμετωπιστεί μόνο με εξαγγελίες και επικοινωνιακές ανασκοπήσεις.

Είναι η επίκληση του φόβου.

Ο φόβος της αστάθειας, ο φόβος των επεισοδίων, ο φόβος μιας χώρας που κινδυνεύει να επιστρέψει σε προηγούμενες ταραγμένες περιόδους.

Αυτή τη φορά, τον συγκεκριμένο προβληματισμό έφερε στο προσκήνιο ο γραμματέας της Πολιτικής Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, σε συνέντευξή του στο ΕΡΤnews.

Με αφορμή επεισόδια σε ευρωπαϊκές χώρες, προειδοποίησε ότι κάποιοι επιχειρούν να μεταφέρουν αντίστοιχες εικόνες βίας και καταστροφών στην Ελλάδα.

Μόνο που από τη συγκεκριμένη τοποθέτηση απουσιάζει μια κρίσιμη πληροφορία.

Ποιοι είναι αυτοί οι «κάποιοι»;

Και κυρίως, ποια στοιχεία διαθέτει ο κυβερνητικός αξιωματούχος για να υποστηρίζει ότι υπάρχει προσπάθεια μεταφοράς της βίας στη χώρα μας;

Γιατί άλλο πράγμα είναι η γενική ανησυχία για τη δημόσια ασφάλεια και εντελώς διαφορετικό η διατύπωση υπαινιγμών περί οργανωμένης αποσταθεροποίησης.

«Κάποιοι επιχειρούν» – Ποιοι ακριβώς;

Ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης δήλωσε:

«Κάποιοι επιχειρούν να μεταφέρουν και στη χώρα μας εικόνες βίας και καταστροφών που βλέπουμε σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία και η Ιταλία».

Η συγκεκριμένη φράση δεν αποτελεί απλώς μια έκκληση για προσοχή.

Περιέχει έναν ισχυρισμό περί ενεργής προσπάθειας μεταφοράς βίαιων πρακτικών στην Ελλάδα.

Η διαφορά έχει σημασία.

Αν ο κ. Κυρανάκης διαθέτει συγκεκριμένες πληροφορίες, οφείλει να διευκρινίσει τι ακριβώς εννοεί, στον βαθμό που αυτό είναι θεσμικά και επιχειρησιακά επιτρεπτό.

Αν αναφέρεται σε γενικό κίνδυνο, τότε χρειάζεται να το διατυπώσει ως εκτίμηση και όχι ως δεδομένη προσπάθεια κάποιων άγνωστων προσώπων.

Δεν μπορεί να καλλιεργείται μια αόριστη αίσθηση απειλής, χωρίς να προσδιορίζεται η πραγματική της βάση.

Γιατί όταν δεν κατονομάζονται οι υποτιθέμενοι υπεύθυνοι, ο υπαινιγμός μπορεί να απλωθεί πάνω από κάθε μορφή κοινωνικής διαμαρτυρίας.

Και εκεί αρχίζει το πρόβλημα.

Η κοινωνική διαμαρτυρία δεν είναι προθάλαμος της βίας

Η τοποθέτηση του κ. Κυρανάκη έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία αναπτύσσονται κινητοποιήσεις στην εκπαίδευση.

Ο ίδιος τάχθηκε υπέρ του διαλόγου με μαθητές και φοιτητές, αναγνωρίζοντας ότι η πολιτεία οφείλει να ακούει τα αιτήματά τους.

Αυτή είναι μια θετική θέση.

Ωστόσο, η παράλληλη συζήτηση για ενδεχόμενη μεταφορά επεισοδίων από το εξωτερικό δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το πολιτικό μήνυμα που τελικά εκπέμπεται.

Οι μαθητικές και φοιτητικές κινητοποιήσεις δεν αποτελούν από μόνες τους απειλή για τη δημόσια τάξη.

Η διαμαρτυρία για την εκπαίδευση, την ακρίβεια ή την κυβερνητική πολιτική είναι δημοκρατικό δικαίωμα.

Οι βίαιες ενέργειες αποτελούν διαφορετική υπόθεση και αντιμετωπίζονται με βάση τον νόμο.

Η διάκριση αυτή πρέπει να είναι απολύτως σαφής.

Δεν μπορεί η κυβέρνηση να καλεί τους νέους σε διάλογο και ταυτόχρονα να αφήνει αδιευκρίνιστους υπαινιγμούς για όσους δήθεν επιδιώκουν να μεταφέρουν εικόνες καταστροφής στην Ελλάδα.

Ειδικά όταν δεν παρουσιάζονται συγκεκριμένα περιστατικά που να δικαιολογούν μια τέτοια σύνδεση.

Η Γαλλία και η Ιταλία ως πολιτικά σκιάχτρα

Η επίκληση εικόνων βίας από άλλες ευρωπαϊκές χώρες αποτελεί έναν εύκολο τρόπο δημιουργίας εντυπώσεων.

Η αναφορά στη Γαλλία και στην Ιταλία μπορεί να προκαλεί ανησυχία.

Δεν αποτελεί, όμως, απόδειξη ότι η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ανάλογη εξέλιξη.

Για να γίνει μια τέτοια σύγκριση, χρειάζονται συγκεκριμένα δεδομένα.

Ποια επεισόδια εξετάζονται;

Ποιες ήταν οι αιτίες τους;

Ποιοι συμμετείχαν;

Και ποια πραγματικά στοιχεία δείχνουν ότι παρόμοιες συνθήκες διαμορφώνονται στην Ελλάδα;

Η απλή αναφορά σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δεν αρκεί.

Διαφορετικά, κάθε κοινωνική αναταραχή στο εξωτερικό μπορεί να χρησιμοποιείται ως επιχείρημα για να καλλιεργείται φόβος στο εσωτερικό.

Και η πολιτική συζήτηση μετατρέπεται από συζήτηση για πραγματικά προβλήματα σε συζήτηση για υποθετικές απειλές.

Οι «σκοτεινές εποχές» και η βολική ανάγνωση του παρελθόντος

Ο γραμματέας της Νέας Δημοκρατίας υποστήριξε επίσης ότι η Ελλάδα έχει αφήσει πίσω της τις περιόδους κατά τις οποίες το κέντρο της Αθήνας και το Σύνταγμα γίνονταν συχνά πεδίο επεισοδίων.

Η προστασία της δημόσιας ασφάλειας αποτελεί αυτονόητη υποχρέωση κάθε κυβέρνησης.

Κανείς δεν έχει λόγο να επιθυμεί καταστροφές δημόσιας ή ιδιωτικής περιουσίας.

Αλλά η ιστορική αναφορά στις ταραγμένες περιόδους του παρελθόντος δεν μπορεί να λειτουργεί ως γενικό επιχείρημα εναντίον της σημερινής κοινωνικής διαμαρτυρίας.

Ούτε αποδεικνύει ότι κάθε πολιτική ένταση οδηγεί αναπόφευκτα σε βία.

Η κοινωνική ειρήνη δεν διασφαλίζεται μόνο με την αποτροπή επεισοδίων.

Συνδέεται και με την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, την κοινωνική δικαιοσύνη, τη δυνατότητα αξιοπρεπούς διαβίωσης και την ουσιαστική αντιμετώπιση των προβλημάτων των πολιτών.

Αν η κυβέρνηση θέλει να ενισχύσει την κοινωνική συνοχή, οφείλει να απαντήσει και σε αυτά.

Όχι μόνο να θυμίζει τι συνέβαινε σε προηγούμενες περιόδους.

Από τον φόβο των επεισοδίων στον φόβο της ακυβερνησίας

Η συνέντευξη του Κωνσταντίνου Κυρανάκη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για έναν δεύτερο λόγο.

Η συζήτηση για την κοινωνική ειρήνη συνδυάζεται με αναφορές στην εκλογική στρατηγική της Νέας Δημοκρατίας και στην ανάγκη να μπορεί η χώρα να κυβερνηθεί.

Ο κ. Κυρανάκης επανέλαβε ότι στόχος παραμένει η αυτοδυναμία, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικών συνεργασιών.

«Η χώρα πρέπει να κυβερνηθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ασφαλώς και πρέπει.

Αλλά η ανάγκη διακυβέρνησης δεν αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο ενός κόμματος.

Η Ελλάδα είναι κοινοβουλευτική δημοκρατία.

Η κυβέρνηση προκύπτει από τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς και τις συνταγματικές διαδικασίες.

Μια ενδεχόμενη απώλεια της αυτοδυναμίας της Νέας Δημοκρατίας δεν σημαίνει αυτομάτως πολιτικό χάος.

Ούτε η εκλογική αποδυνάμωση του Κυριάκου Μητσοτάκη αποτελεί από μόνη της απειλή για τη σταθερότητα της χώρας.

Η ταύτιση της κυβερνητικής συνέχειας με την εθνική ομαλότητα είναι πολιτικό επιχείρημα.

Δεν είναι θεσμική πραγματικότητα.

Το 25% που δεν βλέπει ο Κυρανάκης

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναφορά του κ. Κυρανάκη στο ενδεχόμενο η Νέα Δημοκρατία να καταγράψει εκλογικό αποτέλεσμα της τάξης του 25%.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι το κλίμα που εισπράττει από τις περιοδείες του δεν παραπέμπει σε τέτοια ποσοστά.

Εδώ, όμως, χρειάζεται να ξεχωρίσουμε την πολιτική εκτίμηση από τα δημοσκοπικά δεδομένα.

Στις πρόσφατες μετρήσεις της πρόθεσης ψήφου, η Νέα Δημοκρατία καταγράφεται στο 25,5% από την Opinion Poll και στο 27% από τις Interview και Marc.

Πρόκειται για ποσοστά πρόθεσης ψήφου, όχι για εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος.

Και φυσικά δεν αποτελούν πρόβλεψη για το τελικό αποτέλεσμα των εκλογών.

Ωστόσο, δείχνουν ότι τα επίπεδα που ο κ. Κυρανάκης θεωρεί ασύμβατα με το κλίμα που συναντά στις περιοδείες του δεν απέχουν ιδιαίτερα από συγκεκριμένες πρόσφατες δημοσκοπικές καταγραφές.

Οι προσωπικές εντυπώσεις ενός κομματικού στελέχους έχουν πολιτική αξία.

Δεν μπορούν, όμως, να υποκαταστήσουν τις μετρήσεις.

Και κυρίως, δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται για να εμφανίζεται ως απίθανο ένα εκλογικό ενδεχόμενο μόνο και μόνο επειδή δεν εξυπηρετεί το κυβερνητικό αφήγημα.

Η ακρίβεια και η μόνιμη επίκληση του χειρότερου σεναρίου

Στο οικονομικό σκέλος της συνέντευξης, ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης υπερασπίστηκε τις κυβερνητικές παρεμβάσεις για το ενεργειακό κόστος.

Υποστήριξε ότι χωρίς αυτές η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης θα ήταν πολύ υψηλότερη.

Πρόκειται για ένα επιχείρημα που επαναλαμβάνεται συστηματικά από κυβερνητικά στελέχη.

Χωρίς την παρέμβασή μας, τα πράγματα θα ήταν χειρότερα.

Αυτό μπορεί να είναι αληθές ως προς το άμεσο αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης επιδότησης.

Δεν αρκεί, όμως, ως συνολική αξιολόγηση της οικονομικής πολιτικής.

Ο πολίτης δεν ενδιαφέρεται μόνο για το πόσο ακριβότερα θα μπορούσε να πληρώνει.

Ενδιαφέρεται για το πόσο πληρώνει πραγματικά.

Για το αν το εισόδημά του επαρκεί.

Για το αν μπορεί να καλύψει τη θέρμανση, το ηλεκτρικό ρεύμα, τα τρόφιμα και τις καθημερινές του υποχρεώσεις.

Η σύγκριση με ένα υποθετικά δυσμενέστερο σενάριο δεν εξαφανίζει την πραγματική επιβάρυνση.

Και η κυβέρνηση, έπειτα από επτά χρόνια στην εξουσία, οφείλει να αξιολογείται για το τελικό αποτέλεσμα των επιλογών της.

«Κόκκινα» δάνεια: Η συνέπεια δεν μπορεί να γίνει άλλοθι

Ο κ. Κυρανάκης αναφέρθηκε επίσης στα «κόκκινα» δάνεια, τονίζοντας την ανάγκη προστασίας των συνεπών δανειοληπτών και διατήρησης της κουλτούρας πληρωμών.

Η ανάγκη ισορροπίας είναι πραγματική.

Όμως το πρόβλημα των υπερχρεωμένων νοικοκυριών δεν μπορεί να περιορίζεται στη διάκριση μεταξύ συνεπών και ασυνεπών.

Υπάρχουν πολίτες που αντιμετωπίζουν πραγματική αδυναμία πληρωμής εξαιτίας απώλειας εισοδήματος, ανεργίας, ασθένειας ή αυξημένων οικονομικών υποχρεώσεων.

Η αντιμετώπισή τους απαιτεί συγκεκριμένες πολιτικές προστασίας και βιώσιμων ρυθμίσεων.

Η επίκληση της κουλτούρας πληρωμών δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα αν οι διαθέσιμοι μηχανισμοί προσφέρουν αποτελεσματικές λύσεις στους πραγματικά ευάλωτους.

Η κοινωνική ειρήνη δεν είναι επικοινωνιακό σύνθημα

Ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης έχει κάθε δικαίωμα να ανησυχεί για την πιθανότητα επεισοδίων.

Και η πολιτεία έχει υποχρέωση να προλαμβάνει πραγματικές απειλές για τη δημόσια ασφάλεια.

Όμως οι δημόσιες προειδοποιήσεις ενός κορυφαίου κομματικού στελέχους έχουν ιδιαίτερο βάρος.

Όταν γίνεται λόγος για ανθρώπους που επιχειρούν να μεταφέρουν βία στην Ελλάδα, απαιτείται σαφήνεια.

Ποιοι είναι;

Ποια στοιχεία υπάρχουν;

Πρόκειται για επιβεβαιωμένη πληροφορία ή για πολιτική εκτίμηση;

Χωρίς αυτές τις διευκρινίσεις, η προειδοποίηση κινδυνεύει να λειτουργήσει ως μηχανισμός γενικευμένης καχυποψίας.

Και αυτό δεν βοηθά την κοινωνική ειρήνη.

Αντίθετα, μπορεί να οξύνει την πόλωση.

Η δημοκρατία δεν κινδυνεύει από το δικαίωμα των πολιτών να διαφωνούν με την κυβέρνηση. Κινδυνεύει όταν η πολιτική διαφωνία αρχίζει να αντιμετωπίζεται συλλήβδην ως πιθανή απειλή για τη δημόσια τάξη.

Η κυβέρνηση χρειάζεται απαντήσεις, όχι σενάρια φόβου

Η παρέμβαση Κυρανάκη εντάσσεται σε μια πολιτική συζήτηση όπου η σταθερότητα, η ασφάλεια και η ανάγκη κυβερνητικής συνέχειας αποκτούν κεντρική θέση.

Αυτό είναι θεμιτό αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης.

Δεν μπορεί, όμως, να υποκαθιστά τη συζήτηση για την ακρίβεια, την οικονομική πίεση, τα προβλήματα της εκπαίδευσης και τις δυσκολίες των νοικοκυριών.

Η κυβέρνηση δεν αξιολογείται μόνο από την ικανότητά της να αποτρέπει επεισόδια.

Αξιολογείται και από την ικανότητά της να αντιμετωπίζει τις αιτίες της κοινωνικής δυσαρέσκειας.

Και η πολιτική σταθερότητα δεν εξασφαλίζεται με την παρουσίαση κάθε πιθανής αλλαγής ως κινδύνου.

Εξασφαλίζεται με θεσμική αξιοπιστία, αποτελεσματική διακυβέρνηση και σεβασμό στη δημοκρατική διαδικασία.

Ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης προειδοποιεί ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να επιστρέψει σε εποχές βίας και καταστροφών. Συμφωνούμε στην ανάγκη αποτροπής της βίας.

Αλλά η κυβέρνηση οφείλει να θυμάται και κάτι ακόμη.

Η χώρα δεν χρειάζεται μόνο προστασία από πραγματικά επεισόδια.

Χρειάζεται και προστασία της δημόσιας συζήτησης από την ατεκμηρίωτη κινδυνολογία.

Γιατί η κοινωνική ειρήνη δεν οικοδομείται με αόριστους εχθρούς.

Οικοδομείται με συγκεκριμένες λύσεις στα πραγματικά προβλήματα.