Νέα σοβαρά νομικά ζητήματα γύρω από τις άδειες των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ) Keele και York θέτει με δημόσια παρέμβασή του ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου Πάνος Λαζαράτος, μετά την εκ νέου χορήγηση των αδειών τους από το Υπουργείο Παιδείας.
Ο κ. Λαζαράτος υποστηρίζει ότι το Υπουργείο κινήθηκε με ασυνήθιστη ταχύτητα, πριν ακόμη καθαρογραφούν οι σχετικές ακυρωτικές αποφάσεις, και εκτιμά ότι ο τρόπος με τον οποίο επιχειρήθηκε να αντιμετωπιστεί το ζήτημα δημιουργεί νέα νομικά και συνταγματικά ερωτήματα.
Προαναγγέλλει μάλιστα ότι, κατά την εκτίμησή του, οι νέες πράξεις θα προσβληθούν εκ νέου, τόσο αυτοτελώς όσο και ενώπιον της Επιτροπής Συμμόρφωσης του Συμβουλίου της Επικρατείας.
«Το Υπουργείο ενήργησε με περισσή σπουδή»
Ο Πάνος Λαζαράτος ξεκινά την παρέμβασή του επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες του, το Υπουργείο Παιδείας προχώρησε στην εκ νέου χορήγηση των αδειών των ΝΠΠΕ Keele και York, αφού ακολούθησε νέα διοικητική διαδικασία.
Στέκεται όμως ιδιαίτερα στον χρόνο κατά τον οποίο έγινε η κίνηση.
Όπως υποστηρίζει, το Υπουργείο ενήργησε πριν ακόμη καθαρογραφούν οι σχετικές ακυρωτικές αποφάσεις, κάτι που χαρακτηρίζει «άκρως ασυνήθιστο» αλλά και επικίνδυνο από νομικής πλευράς.
Κατά τον ίδιο, η βιασύνη αυτή βρίσκεται στη ρίζα των προβλημάτων που εντοπίζει στις νέες διοικητικές πράξεις.
Το κρίσιμο ερώτημα: Νέες άδειες ή επαναχορήγηση των παλιών;
Αυτό είναι και το σημαντικότερο σημείο της παρέμβασής του.
Ο κ. Λαζαράτος υποστηρίζει ότι το Υπουργείο, αντί να ανακαλέσει την προηγούμενη άδεια και να εκδώσει νέα εξ υπαρχής, φαίνεται να προχώρησε σε εκ νέου χορήγηση της ήδη ακυρωθείσας άδειας, χωρίς προηγούμενη ρητή ανάκλησή της.
Κατά τη νομική του εκτίμηση, εφόσον αυτό πράγματι έχει συμβεί, δημιουργείται ζήτημα νομιμότητας και συνταγματικότητας.
Επικαλείται ειδικότερα τη λειτουργία των ακυρωτικών αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας ex tunc, δηλαδή αναδρομικά, εκτός εάν το ίδιο το δικαστήριο περιορίσει τα αποτελέσματα της ακύρωσης υπό τις προβλεπόμενες νόμιμες προϋποθέσεις.
Για τον λόγο αυτό ζητά από το Υπουργείο Παιδείας να απαντήσει ξεκάθαρα:
Πρόκειται για επαναχορήγηση των παλαιών αδειών ή για νέες άδειες;
Προαναγγέλλει νέες προσφυγές
Ο καθηγητής προχωρά ακόμη περισσότερο, εκτιμώντας ότι οι νέες άδειες θα βρεθούν και πάλι ενώπιον της Δικαιοσύνης.
Όπως αναφέρει, αναμένει ότι θα υπάρξει νέα αυτοτελής προσβολή των πράξεων, αλλά και προσφυγή στην Επιτροπή Συμμόρφωσης του ΣτΕ.
Κεντρικό ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, θα είναι ακριβώς να διευκρινιστεί εάν οι νέες διοικητικές πράξεις εμπεριέχουν ανάκληση των προηγούμενων αδειών ή εάν επιχειρείται ουσιαστικά η επαναχορήγησή τους.
Πρόκειται βεβαίως για τη νομική θέση και πρόβλεψη του Πάνου Λαζαράτου και όχι για ήδη εκδοθείσα νέα δικαστική κρίση.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για το προηγούμενο ακαδημαϊκό έτος;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο κρίσιμο πρακτικό ζήτημα για φοιτητές και γονείς.
Ο κ. Λαζαράτος υποστηρίζει ότι εάν το Υπουργείο χορηγεί πράγματι νέες άδειες, με σιωπηρή ανάκληση των προηγούμενων, τότε δημιουργείται –κατά τη δική του νομική ερμηνεία– σοβαρό ερώτημα για το προηγούμενο ακαδημαϊκό έτος.
Ο ίδιος το θέτει ακόμη πιο κατηγορηματικά, υποστηρίζοντας ότι έτσι πιστοποιείται η απώλεια του προηγούμενου έτους, το οποίο, κατά την άποψή του, πραγματοποιήθηκε χωρίς έγκυρο πρόγραμμα σπουδών.
Ακριβώς γι’ αυτό ζητά άμεση και σαφή τοποθέτηση του Υπουργείου Παιδείας, ώστε να μην παραμένουν οι σπουδαστές και οι οικογένειές τους σε καθεστώς αβεβαιότητας.
Δεύτερη ένσταση για την ΕΘΑΑΕ
Η παρέμβαση Λαζαράτου δεν περιορίζεται στον χαρακτήρα των νέων αδειών.
Θέτει και δεύτερο, ανεξάρτητο ζήτημα σχετικά με τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και ειδικότερα με την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ).
Κατά τον ίδιο, η αναγκαία προηγούμενη γνώμη της ΕΘΑΑΕ για τα κατατεθειμένα προγράμματα σπουδών, στο πλαίσιο της απόφασης 47680/2024, είναι πλέον «ανεπίκαιρη», καθώς –όπως υποστηρίζει– στηρίζεται στα ακυρωμένα γενικά και αφηρημένα κριτήρια της απόφασης 46136/2024.
Η θέση του είναι ότι έπρεπε πρώτα να διαμορφωθούν εκ νέου τα κριτήρια και στη συνέχεια να χορηγηθούν οι άδειες.
Κατά την εκτίμησή του, συνέβη το αντίστροφο λόγω της βιασύνης με την οποία κινήθηκε η διοίκηση.
«Προβληματική η αναδρομική επικαιροποίηση»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίζεται και απέναντι στην έννοια της αναδρομικής «επικαιροποίησης» των φακέλων.
Ο Πάνος Λαζαράτος τη χαρακτηρίζει νομικά εξαιρετικά προβληματική διαδικασία, υποστηρίζοντας ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να υπάρξει αναδρομική «εγκυροποίηση» αδειών που έχουν ήδη ακυρωθεί.
Και αυτό συνδέεται ξανά με το κεντρικό ερώτημα που διατρέχει ολόκληρη την παρέμβασή του: ποια ακριβώς είναι η νομική φύση των πράξεων που εξέδωσε τώρα το Υπουργείο;
«Το Υπουργείο πρέπει να απαντήσει άμεσα»
Ο καθηγητής καταλήγει ζητώντας από το Υπουργείο Παιδείας να τοποθετηθεί χωρίς ασάφειες.
Θέτει ουσιαστικά δύο ενδεχόμενα.
Εάν θεωρεί ότι η νέα πράξη αποτελεί επαναχορήγηση της προηγούμενης άδειας και ότι με αυτόν τον τρόπο διασώζεται το προηγούμενο ακαδημαϊκό έτος, τότε –σύμφωνα με τον ίδιο– ακολουθείται μια παράνομη νομική οδός.
Εάν, αντίθετα, πρόκειται για πραγματικά νέα άδεια, με σιωπηρή ανάκληση της προηγούμενης, τότε ζητά να εξηγηθεί με ποιον ακριβώς νομικό τρόπο προστατεύεται το προηγούμενο έτος των σπουδαστών.
«Η σχετική διευκρίνιση του Υπουργείου Παιδείας είναι αναγκαία και έχει μείζονα σημασία», τονίζει.
Και καταλήγει ότι η διατήρηση της αβεβαιότητας δεν θα ήταν θεσμικά ορθή, καθώς η Διοίκηση οφείλει, κατά την άποψή του, να εξηγήσει με σαφήνεια τι ακριβώς έκανε με τις άδειες που είχαν ακυρωθεί.
