Υπάρχει ένας πολύ απλός τρόπος να καταλάβει κανείς τι πραγματικά συνέβη με το έργο αναβάθμισης του λιμανιού της Αγίας Ευφημίας.
Να αφήσει για λίγο στην άκρη τις πολιτικές δηλώσεις και να κοιτάξει τις ημερομηνίες.
Γιατί οι ημερομηνίες αποκαλύπτουν μια διαδρομή που χρειάζεται εξηγήσεις.
Το έργο εξασφάλισε χρηματοδότηση 2,8 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης το 2022.
Στην επίσημη καρτέλα του προβλεπόταν ολοκλήρωση στις 30 Νοεμβρίου 2024.
Τον Απρίλιο του 2024, όμως, η μελέτη που ήταν απαραίτητη για να δημοπρατηθεί το έργο βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη και έπαιρνε παράταση.
Οι διαδικασίες ωρίμανσης συνεχίστηκαν και αργότερα.
Και τελικά, στις 4 Ιουνίου 2026, ήρθε η ανάκληση της ένταξης με μια φράση που ουσιαστικά συνοψίζει όλη την υπόθεση:
«Μη υλοποίηση εντός χρονοδιαγράμματος ΤΑΑ».
Από εδώ πρέπει να ξεκινήσει η πραγματική συζήτηση.
Όχι από το αν η λέξη «απένταξη» ακούγεται άσχημα.
Αλλά από το γιατί ένα χρηματοδοτημένο έργο δεν κατάφερε να φτάσει εγκαίρως στην υλοποίηση.
Το έργο υπήρχε. Τα 2,8 εκατομμύρια επίσης
Το έργο «Έργα Αναβάθμισης Λιμένα Αγίας Ευφημίας» εντάχθηκε στη Δράση 16975 του Ταμείου Ανάκαμψης για την αναβάθμιση περιφερειακών λιμένων.
Δεν επρόκειτο για μια αόριστη εξαγγελία.
Υπήρχε συγκεκριμένο φυσικό αντικείμενο και συγκεκριμένη χρηματοδότηση.
Προβλέπονταν μεταξύ άλλων νέος κυματοθραύστης, επέκταση κρηπιδωμάτων, παρεμβάσεις στο παραλιακό μέτωπο και πλωτή προβλήτα.
Το συνολικό ύψος του έργου έφτανε τα 2.800.000 ευρώ.
Και υπάρχει μία λεπτομέρεια που έχει ιδιαίτερη σημασία για όσα ακολούθησαν:
Φορέας Υλοποίησης ήταν ο Δήμος Σάμης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε καθυστέρηση που σημειώθηκε μπορεί αυτομάτως να χρεωθεί στον Δήμο. Ένα λιμενικό έργο απαιτεί σειρά εγκρίσεων και εμπλέκει περισσότερες υπηρεσίες και φορείς.
Σημαίνει όμως ότι ο Δήμος δεν ήταν ένας απλός θεατής της διαδικασίας.
Και επομένως έχει ιδιαίτερη αξία να εξηγήσει τι ακριβώς συνέβη σε κάθε στάδιο.
Το deadline που δημιουργεί το πρώτο μεγάλο ερώτημα
Στην επίσημη καρτέλα του έργου καταγράφεται ως ημερομηνία έναρξης η 30ή Ιουνίου 2023 και ως ημερομηνία ολοκλήρωσης η 30ή Νοεμβρίου 2024.
Δηλαδή υπήρχε ένα εξαιρετικά στενό χρονικό περιθώριο.
Μέχρι εδώ, τίποτε παράξενο. Το Ταμείο Ανάκαμψης λειτουργεί ακριβώς με αυστηρά ορόσημα και deadlines.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν συγκρίνουμε αυτή την ημερομηνία με την πραγματική ωριμότητα του έργου.
Απρίλιος 2024: Το έργο έπρεπε να τελειώσει σε επτά μήνες – αλλά δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί η μελέτη
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο αποκαλυπτικό σημείο ολόκληρου του χρονικού.
Τον Απρίλιο του 2024 εγκρίθηκε από τη Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Σάμης τετράμηνη παράταση της σύμβασης της μελέτης για το λιμάνι.
Και η τότε ενημέρωση είχε ιδιαίτερη σημασία:
Μετά την ολοκλήρωση της μελέτης θα προχωρούσε η δημοπράτηση του έργου.
Ας βάλουμε λοιπόν μόνο δύο δεδομένα δίπλα δίπλα:
Απρίλιος 2024: η μελέτη παίρνει παράταση και η δημοπράτηση της κατασκευής θα γίνει αφού ολοκληρωθεί.
30 Νοεμβρίου 2024: το κατασκευαστικό έργο, σύμφωνα με την επίσημη καρτέλα, πρέπει να έχει ολοκληρωθεί.
Εδώ δεν χρειάζεται καν πολιτικό σχόλιο.
Χρειάζεται μια απάντηση:
Πώς ήταν δυνατόν να θεωρείται ρεαλιστική η ολοκλήρωση ενός λιμενικού έργου 2,8 εκατ. ευρώ έως τον Νοέμβριο, όταν τον Απρίλιο δεν είχε ολοκληρωθεί ακόμη η μελέτη που προηγούνταν της δημοπράτησής του;
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο ερώτημα ολόκληρης της υπόθεσης.
Η μελέτη και το έργο δεν είναι το ίδιο πράγμα
Υπάρχει εδώ μια διάκριση που πρέπει να γίνει απολύτως καθαρή.
Για το λιμάνι υπήρχαν ουσιαστικά δύο διαφορετικές χρηματοδοτικές πράξεις.
Η μία αφορούσε τη μελέτη και την ωρίμανση του έργου, ύψους περίπου 469.000 ευρώ.
Η άλλη αφορούσε το κατασκευαστικό έργο, συνολικού προϋπολογισμού 2,8 εκατ. ευρώ, το οποίο είχε ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης.
Δεν πρέπει να συγχέονται.
Διότι διαφορετικά μπορεί εύκολα να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η χρηματοδότηση των περίπου 469.000 ευρώ αποτελεί τη συνέχεια ή την αντικατάσταση των 2,8 εκατ. ευρώ.
Δεν είναι αυτό.
Τα περίπου 469.000 ευρώ αφορούν τη μελετητική διαδικασία.
Τα 2,8 εκατ. ευρώ αφορούσαν την κατασκευή.
Και είναι η δεύτερη χρηματοδότηση που απεντάχθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Το 2025 και το χαμένο deadline
Υπάρχει όμως ένα ακόμη πρόβλημα.
Η 30ή Νοεμβρίου 2024 πέρασε.
Το έργο δεν είχε ολοκληρωθεί.
Και οι διαδικασίες που συνδέονταν με την ωρίμανσή του εξακολουθούσαν να απασχολούν τον διοικητικό μηχανισμό και αργότερα.
Αυτό σημαίνει ότι κάποια στιγμή —και αυτό το «πότε» έχει μεγάλη σημασία— πρέπει να είχε καταστεί σαφές πως το αρχικό χρονοδιάγραμμα είχε πλέον εκτροχιαστεί.
Εδώ ακριβώς θα είχε ενδιαφέρον να ανοίξει ο διοικητικός φάκελος.
Πότε διαπιστώθηκε ότι το έργο δεν προλάβαινε;
Ποιος ενημέρωσε ποιον;
Ποιες ενέργειες έγιναν;
Ζητήθηκε αλλαγή χρονοδιαγράμματος;
Υπήρχε δυνατότητα διάσωσης της χρηματοδότησης;
Ποια συγκεκριμένα εμπόδια καθυστέρησαν την ωρίμανση;
Και ποιο από αυτά βρισκόταν στην αρμοδιότητα του Δήμου και ποιο σε άλλες υπηρεσίες;
Αυτές είναι οι ερωτήσεις που μπορούν να μετατρέψουν μια πολιτική αντιπαράθεση σε πραγματική ενημέρωση.
Ιανουάριος 2026: Παράταση για τη μελέτη
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα στις αρχές του 2026.
Μετά από αίτημα του Δήμου Σάμης τον Δεκέμβριο του 2025, εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2026 δεύτερη τροποποίηση της πράξης που αφορά τη μελετητική ωρίμανση.
Η χρονική διάρκεια της συγκεκριμένης πράξης παρατάθηκε.
Προσέξτε όμως τι σημαίνει αυτό:
Τον Ιανουάριο του 2026 εξακολουθούμε να συζητάμε για την πράξη της μελέτης, ενώ το κατασκευαστικό έργο των 2,8 εκατ. ευρώ είχε αρχικό deadline τον Νοέμβριο του 2024.
Η χρονική απόσταση είναι πλέον τεράστια.
Και κάνει ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη να εξηγηθεί τι συνέβη.
Και μετά ήρθε η 4η Ιουνίου 2026
Στις 4 Ιουνίου 2026 εκδόθηκε η απόφαση ανάκλησης της ένταξης.
Και η αιτιολογία δεν αφήνει πολλά περιθώρια ως προς το τυπικό σκέλος:
«Μη υλοποίηση εντός χρονοδιαγράμματος ΤΑΑ».
Το Ταμείο Ανάκαμψης είχε συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο.
Το έργο δεν μπορούσε πλέον να υλοποιηθεί μέσα σε αυτό.
Και βγήκε από το πρόγραμμα.
Αυτό είναι το διοικητικό αποτέλεσμα.
Αλλά για την τοπική κοινωνία δεν είναι αρκετό.
Γιατί το «δεν πρόλαβε» δεν απαντά στο σημαντικότερο ερώτημα:
Γιατί δεν πρόλαβε;
Δεν είναι δίκαιο να φορτωθεί αυτομάτως όλη η ευθύνη στον Δήμο – αλλά ούτε μπορεί να βγει από το κάδρο
Εδώ χρειάζεται προσοχή.
Θα ήταν εύκολο να πάρει κανείς την απόφαση της απένταξης και να γράψει:
«Ο Δήμος Σάμης έχασε 2,8 εκατομμύρια ευρώ».
Δεν προκύπτει κάτι τέτοιο αυτομάτως από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Τα λιμενικά έργα απαιτούν περιβαλλοντικές, διοικητικές και τεχνικές εγκρίσεις και μπορούν να καθυστερήσουν για λόγους που δεν ελέγχει αποκλειστικά ένας Δήμος.
Υπάρχει όμως και το αντίθετο άκρο:
Να παρουσιαστεί η απένταξη σαν μια σχεδόν φυσιολογική μετακίνηση ενός έργου από έναν χρηματοδοτικό κουμπαρά σε κάποιον άλλον.
Ούτε αυτό προκύπτει.
Το αδιαμφισβήτητο δεδομένο είναι ότι ο Δήμος Σάμης ήταν Φορέας Υλοποίησης.
Επομένως δικαιούται —και κατά τη γνώμη μας οφείλει— να παρουσιάσει ο ίδιος ολόκληρη την αλληλουχία των γεγονότων.
Όχι για να «απολογηθεί».
Για να γνωρίζει η κοινωνία τι συνέβη.
Υπάρχει όμως τώρα ένα ακόμη μεγαλύτερο ζήτημα
Ακόμη κι αν αύριο έχουμε πλήρη απάντηση για το παρελθόν, παραμένει ένα ερώτημα για το μέλλον:
Ποιος θα πληρώσει την κατασκευή;
Τα 2,8 εκατ. ευρώ ήταν η χρηματοδότηση του κατασκευαστικού έργου από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Η συγκεκριμένη ένταξη ανακλήθηκε.
Η χρηματοδότηση των περίπου 469.000 ευρώ που εξακολουθεί να αφορά τη μελετητική πράξη δεν είναι χρηματοδότηση της κατασκευής.
Άρα χρειάζεται να γνωρίζουμε εάν υπάρχει πλέον άλλη πηγή χρηματοδότησης για το κυρίως έργο.
Και εδώ πρέπει να είμαστε ακριβείς:
Αν υπάρχει ήδη νέα απόφαση χρηματοδότησης, πρέπει απλώς να δημοσιοποιηθεί.
Τότε ένα μεγάλο μέρος της ανησυχίας τελειώνει αμέσως.
Αν όμως η χρηματοδότηση αναζητείται ή προετοιμάζεται, πρέπει επίσης να ειπωθεί καθαρά.
Γιατί υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ του:
«Το έργο θα χρηματοδοτηθεί»
και του:
«Το έργο έχει ήδη εξασφαλισμένη χρηματοδότηση με συγκεκριμένη απόφαση και συγκεκριμένο ποσό».
Ο φάκελος που πρέπει να ανοίξει
Στην πραγματικότητα, δεν χρειάζεται καμία μεγάλη πολιτική σύγκρουση για να ξεκαθαρίσει η υπόθεση.
Χρειάζεται ο πλήρης φάκελος.
Από αυτόν μπορούν να απαντηθούν με ακρίβεια έξι πράγματα:
- Πότε ολοκληρώθηκε πραγματικά η μελέτη.
- Γιατί χρειάστηκαν οι παρατάσεις και ποιες υπηρεσίες ευθύνονταν για κάθε καθυστέρηση.
- Πότε ολοκληρώθηκαν οι αναγκαίες εγκρίσεις και αδειοδοτήσεις.
- Πότε έγινε σαφές ότι το έργο δεν μπορούσε να τηρήσει το χρονοδιάγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης.
- Τι έκανε ο Δήμος Σάμης, ως Φορέας Υλοποίησης, όταν έγινε γνωστό το πρόβλημα.
- Και ποια είναι σήμερα η εξασφαλισμένη χρηματοδότηση για την κατασκευή.
Αν δημοσιοποιηθούν αυτά, θα γνωρίζουμε και αν υπήρξαν ευθύνες — και σε ποιον πραγματικά ανήκουν.
Το πραγματικό θέμα δεν είναι η «απένταξη»
Κάπου εδώ αλλάζει και ολόκληρη η συζήτηση.
Η είδηση δεν είναι απλώς:
«Απεντάχθηκε το λιμάνι της Αγίας Ευφημίας από το Ταμείο Ανάκαμψης».
Η πραγματική ιστορία είναι μεγαλύτερη.
Ένα έργο εξασφάλισε 2,8 εκατ. ευρώ το 2022.
Είχε συγκεκριμένο deadline.
Λίγους μήνες πριν από αυτό το deadline, η μελέτη του εξακολουθούσε να μην έχει ολοκληρωθεί.
Οι διαδικασίες ωρίμανσης παρατάθηκαν.
Το χρονικό όριο πέρασε.
Και τελικά η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης ανακλήθηκε λόγω μη υλοποίησης εντός χρονοδιαγράμματος.
Αυτό είναι το νήμα που πρέπει να ακολουθήσουμε.
Και οδηγεί σε δύο ερωτήματα, ένα για το χθες και ένα για το αύριο:
Γιατί ένα έργο που είχε εξασφαλίσει 2,8 εκατ. ευρώ δεν ωρίμασε εγκαίρως ώστε να κατασκευαστεί;
Και:
Από πού είναι εξασφαλισμένα σήμερα τα χρήματα για να γίνει;
Αν υπάρχουν οι απαντήσεις, πρέπει να δοθούν.
Αν υπάρχουν τα έγγραφα, πρέπει να παρουσιαστούν.
Και αν υπάρχει ήδη νέα χρηματοδότηση, ακόμη καλύτερα: αριθμός απόφασης, πρόγραμμα, ποσό και νέο χρονοδιάγραμμα.
Γιατί τελικά η Αγία Ευφημία δεν ενδιαφέρεται για το ποιος θα κερδίσει την πολιτική αντιπαράθεση γύρω από τη λέξη «απένταξη».
Ενδιαφέρεται για κάτι πολύ πιο χειροπιαστό:
να δει τα 2,8 εκατομμύρια που κάποτε υπήρχαν σε μια απόφαση χρηματοδότησης να μετατρέπονται επιτέλους σε πραγματικό λιμενικό έργο.
