Υπάρχουν πολιτικές μετακινήσεις που μπορεί κανείς να εξηγήσει. Υπάρχουν συνεργασίες που επιβάλλονται από τις συνθήκες. Υπάρχουν ακόμη και ιδεολογικές μετατοπίσεις που, όταν συνοδεύονται από καθαρές εξηγήσεις, μπορούν να γίνουν σεβαστές.
Και υπάρχει και η περίπτωση του Ανδρέα Λοβέρδου.
Ενός πολιτικού που συνέδεσε σχεδόν ολόκληρη την πολιτική του διαδρομή με το ΠΑΣΟΚ, υπηρέτησε ως υπουργός κυβερνήσεών του, διεκδίκησε την ηγεσία του και σήμερα ετοιμάζεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, να βγει στα τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά παράθυρα για να υπερασπιστεί τη… Νέα Δημοκρατία.
Και μάλιστα όχι απλώς ως ένα ακόμη στέλεχος.
Το ρεπορτάζ περιγράφει έναν Λοβέρδο που «βγαίνει μπροστά», που θέλει να μπει στην πολιτική μάχη, να παρουσιάσει τα δυνατά σημεία της κυβέρνησης και να βοηθήσει τη ΝΔ ενόψει των εκλογών.
Αν μη τι άλλο, η εικόνα έχει πολιτικό ενδιαφέρον.
Γιατί την ίδια στιγμή που η ηγεσία της ΝΔ συγκρούεται με τον Αντώνη Σαμαρά για το ποιος εκφράζει την παράταξη, ετοιμάζεται να στείλει στην πρώτη γραμμή έναν άνθρωπο που για δεκαετίες ήταν απέναντι από αυτήν.
Ο Σαμαράς δεν χωράει, ο Λοβέρδος χωράει μια χαρά;
Τις τελευταίες ημέρες ακούμε μια ολόκληρη συζήτηση για τον Αντώνη Σαμαρά.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έφτασε να του υπενθυμίσει το 18,8% του Μαΐου του 2012.
Του καταλόγισε ότι διαθέτει «τεχνογνωσία» στο να κάνει κακό στην παράταξη.
Η κυβέρνηση δηλώνει ότι, με τις σημερινές θέσεις του, δεν βλέπει περιθώρια πολιτικής συνεννόησης μαζί του.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης μιλά για «γινάτι» και περίπου εξομοιώνει την κριτική του με εκείνη της Ζωής Κωνσταντοπούλου.
Και την ίδια στιγμή διαβάζουμε ότι η ΝΔ θεωρεί πως ο Ανδρέας Λοβέρδος μπορεί να αποτελέσει σημαντικό επικοινωνιακό όπλο της κυβέρνησης.
Ας το βάλουμε λοιπόν σε μία πρόταση:
Ο πρώην πρόεδρος της ΝΔ και πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς αντιμετωπίζεται περίπου ως ξένο σώμα, ενώ ένας πρώην υπουργός και επί δεκαετίες κορυφαίο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ επιστρατεύεται για να δώσει τη μάχη υπέρ της Νέας Δημοκρατίας.
Αυτό δεν χρειάζεται καν ιδιαίτερη αποδόμηση.
Η αντίφαση μιλά από μόνη της.
Ποια Νέα Δημοκρατία ακριβώς;
Και εδώ επιστρέφει το ερώτημα που βρίσκεται πλέον στο κέντρο της σύγκρουσης Μητσοτάκη – Σαμαρά.
Τι είναι σήμερα η Νέα Δημοκρατία;
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι παραμένει η μεγάλη κεντροδεξιά παράταξη.
Η πλευρά Σαμαρά αντιτείνει ότι έχει μετατραπεί σε ένα κόμμα όπου το «σημιτικό ΠΑΣΟΚ» έχει αποκτήσει κυρίαρχο ρόλο.
Και αμέσως μετά έρχεται ένα δημοσίευμα που μας πληροφορεί ότι ένας άνθρωπος ο οποίος υπηρέτησε επί δεκαετίες το ΠΑΣΟΚ ετοιμάζεται να αποτελέσει πρόσωπο πρώτης γραμμής στην προεκλογική προσπάθεια της ΝΔ.
Δεν αποδεικνύει αυτό από μόνο του ότι ο Σαμαράς έχει δίκιο σε όλα.
Κάνει όμως πολύ δυσκολότερη την προσπάθεια της σημερινής ηγεσίας να παρουσιάσει την κριτική περί μετάλλαξης της ΝΔ ως κάποια παράλογη εμμονή ενός πικραμένου πρώην πρωθυπουργού.
Γιατί τα πρόσωπα έχουν πολιτικές διαδρομές.
Και οι πολιτικές διαδρομές έχουν σημασία.
Και φυσικά ο Λοβέρδος έχει κάθε δικαίωμα να αλλάξει πολιτικό χώρο
Ας είμαστε απολύτως καθαροί.
Ο Ανδρέας Λοβέρδος έχει κάθε δικαίωμα να θεωρεί ότι σήμερα βρίσκεται πολιτικά πιο κοντά στη ΝΔ από ό,τι στο ΠΑΣΟΚ.
Έχει κάθε δικαίωμα να ενταχθεί στη Νέα Δημοκρατία.
Έχει κάθε δικαίωμα να είναι υποψήφιος.
Και οι ψηφοφόροι έχουν κάθε δικαίωμα να τον ψηφίσουν ή να τον απορρίψουν.
Το ζήτημα δεν είναι ο Λοβέρδος.
Το ζήτημα είναι η πολιτική φυσιογνωμία της σημερινής Νέας Δημοκρατίας.
Γιατί όταν ενσωματώνεις συνεχώς στελέχη που προέρχονται από τον πολιτικό χώρο που επί δεκαετίες αποτελούσε τον βασικό αντίπαλο της παράταξης, δεν μπορείς ταυτόχρονα να αντιμετωπίζεις ως περίπου παράλογους όσους μέσα από την ιστορική ΝΔ αναρωτιούνται:
«Προς τα πού πηγαίνει τελικά αυτό το κόμμα;»
Από αντίπαλος, επικοινωνιακό όπλο
Υπάρχει μάλιστα μια λεπτομέρεια του δημοσιεύματος που είναι εξαιρετικά αποκαλυπτική.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, στη ΝΔ θεωρούν ότι ο Λοβέρδος μπορεί να βοηθήσει την κυβέρνηση να παρουσιάσει τα δυνατά της σημεία, να αναδείξει τα πλεονεκτήματά της και να προσελκύσει ψηφοφόρους από το Κέντρο.
Αυτό δείχνει ότι η επιλογή δεν είναι απλώς προσωπική.
Είναι στρατηγική.
Η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη εξακολουθεί να επενδύει στην επέκτασή της προς το Κέντρο και στον χώρο του πρώην εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ.
Απολύτως θεμιτή πολιτική στρατηγική.
Μόνο που κάθε στρατηγική έχει και κόστος.
Και το κόστος εδώ μπορεί να βρίσκεται στη δεξιά πλευρά της ΝΔ, όπου ένα τμήμα των παραδοσιακών ψηφοφόρων της βλέπει συνεχώς πρόσωπα άλλων πολιτικών καταβολών να αποκτούν χώρο και επιρροή.
Και τώρα, με την πιθανότητα δημιουργίας κόμματος Σαμαρά να βρίσκεται στο τραπέζι, αυτή η αντίφαση αποκτά εκλογική διάσταση.
Το παράδοξο γίνεται ακόμη μεγαλύτερο
Πριν από λίγες ημέρες ο ίδιος ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε ουσιαστικά ότι μια πολιτική κίνηση του Αντώνη Σαμαρά μπορεί να προκαλέσει ζημιά στη Νέα Δημοκρατία.
Αυτή είναι σημαντική παραδοχή.
Γιατί εάν ο Σαμαράς δεν εξέφραζε κανέναν, εάν δεν είχε πολιτικό ακροατήριο και εάν η κριτική του δεν άγγιζε κανένα κομμάτι της εκλογικής βάσης της ΝΔ, δεν θα μπορούσε να της κάνει κακό.
Και ενώ λοιπόν υπάρχει ανησυχία για πιθανές διαρροές προς τα δεξιά, η απάντηση φαίνεται να είναι ακόμη μεγαλύτερη επένδυση σε πολιτικά πρόσωπα που προέρχονται από το ΠΑΣΟΚ.
Μπορεί να αποδειχθεί επιτυχημένη στρατηγική.
Μπορεί όμως και να ενισχύσει ακριβώς το επιχείρημα εκείνων που λένε ότι δεν αναγνωρίζουν πλέον στη σημερινή ΝΔ την παράταξη που γνώριζαν.
Αυτό θα το κρίνει τελικά η κάλπη.
Ο Λοβέρδος θα υπερασπιστεί τώρα όσα κάποτε πολεμούσε ο πολιτικός του χώρος
Υπάρχει και μια ακόμη ενδιαφέρουσα πολιτική διάσταση.
Για δεκαετίες ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία συγκρούονταν για την οικονομία, το κράτος, την Υγεία, την Παιδεία, την εξωτερική πολιτική.
Ο Ανδρέας Λοβέρδος ήταν ένας από τους αναγνωρίσιμους πρωταγωνιστές της μιας πλευράς.
Σήμερα καλείται να γίνει υπερασπιστής της άλλης.
Δεν είναι παράνομο.
Δεν είναι καν πρωτοφανές.
Είναι όμως πολιτικά αξιολογήσιμο.
Και κυρίως δημιουργεί ένα εύλογο ερώτημα:
Άλλαξε τόσο πολύ ο Ανδρέας Λοβέρδος ή άλλαξε τόσο πολύ η Νέα Δημοκρατία ώστε τελικά να συναντηθούν;
Ίσως η απάντηση να είναι: και τα δύο.
Από τη «ναφθαλίνη» στην πρώτη γραμμή
Το ίδιο το δημοσίευμα χρησιμοποιεί μια χαρακτηριστική έκφραση:
Ο Λοβέρδος «βγαίνει από τη ναφθαλίνη».
Και ίσως χωρίς να το επιδιώκει περιγράφει μια πολύ ενδιαφέρουσα εικόνα της σημερινής πολιτικής συγκυρίας.
Η ΝΔ βρίσκεται μπροστά σε μια εκλογική μάχη όπου πρέπει ταυτόχρονα να κρατήσει το Κέντρο και να σταματήσει τις απώλειες προς τα δεξιά.
Και ψάχνει πρόσωπα που μπορούν να της προσφέρουν πρόσβαση σε διαφορετικά ακροατήρια.
Ο Ανδρέας Λοβέρδος θεωρείται χρήσιμος για το Κέντρο.
Ο Αντώνης Σαμαράς όμως αποτελεί δυνητική απειλή από τα δεξιά.
Και κάπως έτσι φτάνουμε στην πολιτική εικόνα που πριν από μερικά χρόνια θα φαινόταν σχεδόν σουρεαλιστική:
Ο Αντώνης Σαμαράς απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.
Ο Ανδρέας Λοβέρδος στην πρώτη γραμμή για τη Νέα Δημοκρατία.
Δεν χρειάζεται κανείς να αποφασίσει ποιος έχει δίκιο για να αντιληφθεί ότι κάτι πολύ βαθύτερο έχει αλλάξει στον πολιτικό χάρτη.
Και τώρα αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον μέρος
Ο Λοβέρδος λοιπόν βγαίνει μπροστά.
Και αυτό είναι θεμιτό.
Αλλά από τη στιγμή που αποφασίζει να μπει στην πρώτη γραμμή της κυβερνητικής υπεράσπισης, παύει να είναι απλώς ένας πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ που μετακινήθηκε στη ΝΔ.
Θα πρέπει πλέον να απαντά πολιτικά για τη Νέα Δημοκρατία που επέλεξε να υπηρετήσει.
Για την ακρίβεια.
Για τα Τέμπη.
Για τις απευθείας αναθέσεις.
Για όσα καταλογίζει ο Σαμαράς στην κυβέρνηση.
Για όσα καταλογίζει συνολικά η αντιπολίτευση.
Και κυρίως για ένα ερώτημα που δύσκολα θα αποφύγει:
Τι ακριβώς βρήκε στη Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη που τον έκανε, μετά από δεκαετίες στο ΠΑΣΟΚ, να θεωρήσει ότι αυτό είναι πλέον το πολιτικό του σπίτι;
Η απάντηση θα έχει ενδιαφέρον.
Γιατί ίσως μας πει πολλά όχι μόνο για τον Ανδρέα Λοβέρδο.
Ίσως μας πει ακόμη περισσότερα για το τι έχει γίνει η Νέα Δημοκρατία.
