Μεταβίβαση επιχείρησης και ευθύνη του αποκτώντος για τα χρέη της. Πότε ευθύνεται ο νέος επιχειρηματίας για τις οφειλές μιας επιχείρησης;

Μπορεί μια επιχείρηση να σταματήσει να λειτουργεί, να ιδρυθεί μια νέα εταιρεία με διαφορετική επωνυμία και οι παλαιές οφειλές να παραμείνουν αποκλειστικά στην πρώτη; Η απάντηση δεν είναι πάντοτε καταφατική. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο νόμος προβλέπει ότι η νέα εταιρεία ευθύνεται και αυτή για τα χρέη της προηγούμενηςμέχρι την αξία των μεταβιβαζόμενων περιουσιακών στοιχείων, κατά τον χρόνο της μεταβίβασης, εφόσον στην πραγματικότητα έχει αποκτήσει και συνεχίζει την ίδια επιχείρηση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η υπ’ αριθ. 30/2024 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία ερμήνευσε τη διάταξη του άρθρου 479 του Αστικού Κώδικα, σχετικά με την ευθύνη εκείνου που αποκτά περιουσία ή επιχείρηση για τις οφειλές που τη βαρύνουν.

Τι προβλέπει το άρθρο 479 ΑΚ

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 479 ΑΚ, όταν με σύμβαση μεταβιβάζεται περιουσία ή επιχείρηση, ο αποκτών ευθύνεται απέναντι στους δανειστές για τα χρέη που συνδέονται με αυτήν, μέχρι την αξία των περιουσιακών στοιχείων που μεταβιβάστηκαν. Η ευθύνη του αρχικού οφειλέτη εξακολουθεί να υπάρχει και δεν καταργείται λόγω της μεταβίβασης.Πρόκειται, επομένως, για σωρευτική αναδοχή χρεών, η οποία δημιουργεί ευθύνη εις ολόκληρον μεταξύ του παλαιού και του νέου επιχειρηματικού φορέα. Ο αρχικός οφειλέτης εξακολουθεί να ευθύνεται απεριόριστα, ενώ ο αποκτών ευθύνεται μέχρι την αξία των μεταβιβαζόμενων στοιχείων κατά τον χρόνο της μεταβίβασης.Σημαντικό είναι ότι η διάταξη αποσκοπεί στην προστασία των δανειστών, ώστε να μην καθίσταται δυνατή η απομάκρυνση της επιχειρηματικής περιουσίας από τον αρχικό οφειλέτη με ταυτόχρονη αποφυγή των υποχρεώσεών του.

Πότε θεωρείται ότι μεταβιβάστηκε μια επιχείρηση;

Το κρίσιμο στοιχείο, σύμφωνα με τη δικαστική κρίση, είναι η διατήρηση της ταυτότητας της επιχείρησης. Δεν απαιτείται να μεταβιβαστούν όλα τα επιμέρους περιουσιακά στοιχεία ούτε να χρησιμοποιηθεί η ίδια επωνυμία ή εταιρική μορφή.Αρκεί να μεταφέρεται στον νέο φορέα ο ουσιώδης επιχειρηματικός πυρήνας, ώστε να μπορεί να συνεχιστεί η ίδια οικονομική δραστηριότητα ως ενιαία μονάδα.Μάλιστα, η μεταβίβαση μπορεί να πραγματοποιηθεί άτυπα, χωρίς ειδικό συστατικό ή αποδεικτικό τύπο, ακόμη και μέσω περισσότερων επιμέρους πράξεων, εφόσον αυτές συνδέονται στενά μεταξύ τους χρονικά και οικονομικά.

Η συγκεκριμένη υπόθεση

Στην υπόθεση που εξέτασε το Δικαστήριο, μια αλλοδαπή εταιρεία διεκδικούσε από ελληνική ανώνυμη εταιρεία οφειλή ύψους 37.667,71 ευρώ, προερχόμενη από εμπορικές συναλλαγές. Υποστήριξε ότι η αρχική οφειλέτρια εταιρεία είχε ουσιαστικά μεταβιβάσει την επιχείρησή της σε δεύτερη εταιρεία, η οποία συνέχισε την ίδια δραστηριότητα χωρίς να αναλάβει τις παλαιές οφειλές.Το Δικαστήριο διαπίστωσε σειρά σημαντικών ομοιοτήτων μεταξύ των δύο εταιρειών και ειδικότερα ότι είχαν ουσιαστικά ταυτόσημο αντικείμενο δραστηριότητας, κοινό τόπο επαγγελματικής παρουσίας, ενώ σημαντικά διοικητικά στελέχη και εργαζόμενοι της πρώτης εμφανίζονταν να δραστηριοποιούνται και στη δεύτερη. Επιπλέον, διαπιστώθηκε κοινός αριθμός τηλεφώνου επικοινωνίας και συνέχιση της εμπορικής εκπροσώπησης του ίδιου επιχειρηματικού ομίλου.Ιδιαίτερη σημασία είχε το γεγονός ότι η δεύτερη εταιρεία ιδρύθηκε σε χρονικό σημείο κατά το οποίο η πρώτη είχε ήδη ουσιαστικά παύσει τη λειτουργία της και αντιμετώπιζε σοβαρή οικονομική δυσχέρεια.Από τη συνολική αξιολόγηση των περιστάσεων, το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν επρόκειτο για δύο ανεξάρτητες επιχειρήσεις, αλλά για συνέχιση της ίδιας επιχείρησης από νέο εταιρικό φορέα.

Τι σημαίνει η απόφαση για τους επιχειρηματίες και τους δανειστές

Η απόφαση 30/2024 υπενθυμίζει ότι η ίδρυση νέας εταιρείας ή η αλλαγή επωνυμίας δεν αρκεί από μόνη της για να αποκλειστεί η ευθύνη έναντι των παλαιών πιστωτών.Για την εφαρμογή του άρθρου 479 ΑΚ απαιτείται, μεταξύ άλλων, ο αποκτών να γνωρίζει ότι αποκτά το σύνολο ή σημαντικό μέρος της επιχείρησης. Η γνώση αυτή μπορεί να προκύπτει από τις ίδιες τις συνθήκες της μεταβίβασης. Δεν απαιτείται, όμως, να γνωρίζει ειδικά κάθε επιμέρους οφειλή ούτε αυτή να έχει ήδη αναγνωριστεί δικαστικά, αρκεί η γενεσιουργός αιτία της να υπήρχε κατά τον χρόνο της μεταβίβασης.

Το πρακτικό μήνυμα είναι σαφές. Η πραγματική οικονομική συνέχεια μιας επιχείρησης μπορεί να έχει έννομες συνέπειες ανεξάρτητα από την τυπική εταιρική της μορφή. Οι δανειστές διαθέτουν, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, τη δυνατότητα να στραφούν και κατά του νέου φορέα, ενώ οι επιχειρηματίες οφείλουν να γνωρίζουν ότι η μεταφορά της δραστηριότητας σε νέα εταιρεία δεν συνεπάγεται αυτομάτως απαλλαγή από τις υποχρεώσεις που συνδέονται με την προηγούμενη επιχείρηση.

Ναταλία (Ευθαλία) Κ. Νεραντζάκη, Δικηγόρος

Νομική Σχολή, Δημοκρίτειο Παν/μιο Θράκης

Μεταπτυχιακές Σπουδές, Φορολογικό Δίκαιο, ΕΚΠΑ

Email:natalianeratzakh@outlook.com

natalianeratzakilawoffice.gr

 

 

 

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ