«Όσο περισσότερο παραμένεις στην εξουσία, τόσο μεγαλώνει η ανάγκη για αλλαγή» είπε ο πρωθυπουργός – Η παραδοχή της φθοράς, το 67% της ALCO και η μεγάλη μάχη που έχει μπροστά της η ΝΔ μέχρι την άνοιξη
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης πήγε στη Νέα Υόρκη και, μιλώντας στους ομογενείς, έκανε ίσως μία από τις πιο ενδιαφέρουσες πολιτικές τοποθετήσεις του τελευταίου διαστήματος.
Όχι επειδή επιβεβαίωσε ότι οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027. Αυτό το έχει ήδη δηλώσει δημόσια.
Ούτε επειδή μίλησε για την οικονομία, την Τουρκία ή τις ενεργειακές προοπτικές της χώρας.
Αλλά επειδή περιέγραψε με ασυνήθιστη καθαρότητα το μεγαλύτερο πολιτικό πρόβλημα που έχει μπροστά του:
τη φθορά της εξουσίας.
Ο πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι όσο περισσότερο παραμένει μια κυβέρνηση στην εξουσία, τόσο ενισχύεται σε μέρος της κοινωνίας η αίσθηση ότι χρειάζεται αλλαγή.
Και αμέσως μετά έθεσε τον πραγματικό στόχο:
η κυβέρνηση πρέπει να δουλέψει πολύ περισσότερο για να πείσει ξανά τους Έλληνες ότι αξίζει την εμπιστοσύνη τους. Η συγκεκριμένη τοποθέτηση καταγράφηκε στη σημερινή ομιλία του στη Νέα Υόρκη.
Αυτό είναι ίσως το πραγματικό πολιτικό μήνυμα της Νέας Υόρκης.
Γιατί για πρώτη φορά η συζήτηση δεν αφορά μόνο το τι έκανε η κυβέρνηση από το 2019.
Αφορά το εάν όσα έκανε αρκούν για να της δώσουν οι πολίτες μία ακόμη εκλογική νίκη το 2027.
Ο αριθμός που βρίσκεται πίσω από τη φράση Μητσοτάκη
Η χρονική συγκυρία έχει σημασία.
Μόλις δύο ημέρες πριν, η ALCO κατέγραψε τη Νέα Δημοκρατία στο 24,3% στην πρόθεση ψήφου, από 24% στην προηγούμενη μέτρηση.
Άρα η ΝΔ εξακολουθεί να προηγείται καθαρά.
Η ΕΛΑΣ βρίσκεται στο 14,4% και το ΠΑΣΟΚ στο 11,1%.
Υπάρχει όμως ένα δεύτερο εύρημα.
Και πιθανότατα αυτό εξηγεί πολύ καλύτερα τη φράση του πρωθυπουργού περί «ανάγκης για αλλαγή».
Στην ίδια δημοσκόπηση, 67% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι επιθυμεί αλλαγή διακυβέρνησης, ενώ 25% τάσσεται υπέρ μιας νέας κυβερνητικής ευκαιρίας στον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Εδώ βρίσκεται το παράδοξο της σημερινής πολιτικής κατάστασης.
Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να είναι πρώτη.
Κανένας αντίπαλός της δεν την έχει προσπεράσει.
Κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης δεν έχει μέχρι στιγμής συγκροτήσει πλειοψηφικό ρεύμα.
Κι όμως, ένα πολύ μεγάλο τμήμα των πολιτών δηλώνει ότι θέλει αλλαγή.
Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα του Μητσοτάκη.
Δεν αρκεί πλέον το «πού ήμασταν το 2019»
Ο πρωθυπουργός χρησιμοποίησε και στη Νέα Υόρκη ένα από τα βασικά επιχειρήματα της κυβέρνησης:
η Ελλάδα του 2026 δεν συγκρίνεται με την Ελλάδα του 2019.
Σε αρκετούς τομείς αυτό στηρίζεται σε πραγματικές αλλαγές.
Η ανεργία έχει υποχωρήσει σημαντικά.
Η οικονομία έχει αναπτυχθεί.
Η χώρα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα.
Η διεθνής εικόνα της Ελλάδας είναι διαφορετική από εκείνη της περιόδου της οικονομικής κρίσης.
Όλα αυτά αποτελούν απολογισμό που η κυβέρνηση δικαιούται να παρουσιάζει στους ψηφοφόρους.
Μόνο που το 2027 δεν θα γίνουν εκλογές με αντίπαλο την Ελλάδα του 2019.
Θα γίνουν εκλογές με κριτήριο τη ζωή του πολίτη το 2027.
Και αυτή είναι μια πολύ διαφορετική συζήτηση.
Ο ψηφοφόρος δεν θα συγκρίνει μόνο στατιστικές
Για τον πολίτη το ερώτημα είναι πολύ πιο απλό.
Τι έγινε με τον μισθό μου;
Τι έγινε με το σούπερ μάρκετ;
Τι πληρώνω για ενοίκιο;
Τι πληρώνω για καύσιμα;
Μπορώ να βρω γιατρό στο δημόσιο νοσοκομείο;
Μπορεί το παιδί μου να βρει σπίτι;
Έχω μεγαλύτερη ασφάλεια για το αύριο;
Εκεί θα κριθεί η επόμενη εκλογική αναμέτρηση.
Και αυτό εξηγεί γιατί μπορεί ταυτόχρονα να ισχύουν δύο πράγματα:
η οικονομία να έχει βελτιωθεί σε βασικούς μακροοικονομικούς δείκτες και ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας να εξακολουθεί να είναι δυσαρεστημένο.
Δεν υπάρχει αντίφαση.
Άλλο το ΑΕΠ.
Άλλο το διαθέσιμο εισόδημα.
Άλλο η ανεργία.
Άλλο η ποιότητα και η αμοιβή της εργασίας.
Και άλλο το πώς βιώνει τελικά ο πολίτης την καθημερινότητά του.
«Εκπληρώσαμε τις περισσότερες, αν όχι όλες»
Υπάρχει όμως ακόμη μία φράση του πρωθυπουργού που θα συζητηθεί.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι, κοιτάζοντας τις δεσμεύσεις του 2023, η κυβέρνηση μπορεί να πει ότι εκπλήρωσε τις περισσότερες, «αν όχι όλες».
Εδώ η πολιτική συζήτηση γίνεται δυσκολότερη.
Διότι άλλο είναι να πεις:
«υλοποιήσαμε μεγάλο μέρος του προγράμματός μας»
και άλλο:
«εκπληρώσαμε σχεδόν όλες τις δεσμεύσεις μας».
Το δεύτερο είναι πολύ ευρύτερος ισχυρισμός και, όσο πλησιάζουν οι εκλογές, θα δοκιμαστεί μία προς μία απέναντι στο πρόγραμμα του 2023 και στα αποτελέσματα κάθε κυβερνητικής πολιτικής.
Υγεία.
Παιδεία.
Ακρίβεια.
Στέγαση.
Μισθοί.
Δικαιοσύνη.
Υποδομές.
Κράτος.
Καθημερινότητα.
Εκεί θα γίνει ο πραγματικός απολογισμός.
Η κυβέρνηση έχει και ένα πραγματικό πλεονέκτημα
Η εικόνα όμως δεν είναι μονοδιάστατη.
Το 67% που ζητά αλλαγή είναι εξαιρετικά σημαντικό πολιτικό εύρημα.
Αλλά δεν σημαίνει ότι το 67% έχει συμφωνήσει ποια πρέπει να είναι αυτή η αλλαγή.
Και αυτό φαίνεται επίσης στις δημοσκοπήσεις.
Στην τελευταία ALCO, η ΝΔ εξακολουθεί να προηγείται με σχεδόν δέκα μονάδες από το δεύτερο κόμμα.
Αυτό δημιουργεί μια ιδιόμορφη κατάσταση:
υπάρχει ισχυρή κοινωνική διάθεση για αλλαγή, αλλά αυτή δεν έχει μέχρι στιγμής μετατραπεί σε ενιαία κομματική επιλογή.
Αυτό είναι ένα από τα βασικά δεδομένα του σημερινού πολιτικού σκηνικού.
Και υπάρχει η αυτοδυναμία
Εδώ όμως αρχίζει η επόμενη δυσκολία για τη Νέα Δημοκρατία.
Άλλο να είσαι πρώτο κόμμα.
Άλλο να κερδίσεις τις εκλογές.
Και άλλο να σχηματίσεις αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Με τα σημερινά δημοσκοπικά δεδομένα, η συζήτηση για αυτοδυναμία δεν μπορεί να θεωρείται λήξασα υπέρ της ΝΔ.
Το 24,3% της πρόθεσης ψήφου της ALCO δείχνει καθαρή πρωτιά, αλλά ταυτόχρονα καταγράφει σημαντική απόσταση από το εκλογικό ποσοστό της ΝΔ το 2023.
Επομένως ο πραγματικός στόχος μέχρι την άνοιξη δεν είναι απλώς να παραμείνει η ΝΔ πρώτη.
Είναι να επαναφέρει ψηφοφόρους που απομακρύνθηκαν.
Και αυτό είναι πολύ δυσκολότερο.
Η Exxon είναι σημαντική – αλλά δεν ψηφίζει
Στη Νέα Υόρκη υπήρξε και μια σημαντική ενεργειακή είδηση.
Ο πρωθυπουργός μίλησε για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση της ExxonMobil.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει ήδη ανακοινώσει ότι η κοινοπραξία ExxonMobil–Energean–HELLENiQ Energy προγραμματίζει την πρώτη ερευνητική υπεράκτια γεώτρηση στο Βορειοδυτικό Ιόνιο τον Φεβρουάριο του 2027, την πρώτη τέτοια γεώτρηση στη χώρα ύστερα από σχεδόν μισό αιώνα.
Είναι αναμφίβολα σημαντική εξέλιξη.
Όπως σημαντική είναι η ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας και η ενεργειακή συνεργασία με τις ΗΠΑ.
Αλλά οι εκλογές συνήθως κρίνονται πολύ πιο κοντά στο σπίτι του ψηφοφόρου.
Στον λογαριασμό.
Στο ενοίκιο.
Στον μισθό.
Στο νοσοκομείο.
Στο σχολείο.
Στην καθημερινότητα.
Η δυσκολότερη μάχη του Μητσοτάκη δεν είναι με την αντιπολίτευση
Και ίσως εδώ βρίσκεται το βαθύτερο νόημα όσων είπε ο ίδιος.
Μετά από τόσα χρόνια στην εξουσία, η Νέα Δημοκρατία δεν έχει απέναντί της μόνο την ΕΛΑΣ, το ΠΑΣΟΚ ή τα υπόλοιπα κόμματα.
Έχει απέναντί της και κάτι πολύ δυσκολότερο:
τη φυσιολογική πολιτική φθορά μιας μακράς διακυβέρνησης.
Ο ίδιος ο Μητσοτάκης ουσιαστικά το αναγνώρισε.
Όσο περισσότερο κυβερνάς, τόσο περισσότεροι πολίτες σκέφτονται την αλλαγή.
Και γι’ αυτό χρειάζεται, όπως είπε, διπλάσια προσπάθεια.
Ίσως αυτή να ήταν τελικά η σημαντικότερη φράση της Νέας Υόρκης.
Γιατί πίσω από την αυτοπεποίθηση μιας κυβέρνησης που εξακολουθεί να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, υπάρχει πλέον και η πλήρης επίγνωση ότι η πρωτιά δεν αρκεί από μόνη της.
Η κάλπη του 2027 δεν θα ρωτήσει αν η Ελλάδα είναι καλύτερα από το 2019.
Θα ρωτήσει τους πολίτες κάτι πολύ πιο δύσκολο:
θέλετε να συνεχίσει η ίδια κυβέρνηση ή θεωρείτε ότι ήρθε η ώρα της αλλαγής;
Και η τελευταία ALCO δείχνει ότι πάνω σε αυτό ακριβώς το ερώτημα βρίσκεται η μεγάλη πολιτική μάχη των επόμενων μηνών.
