Μητσοτάκης: Από τα Χριστούγεννα και τις φρεγάτες στα επιδόματα – Η κυριακάτικη ανασκόπηση και όσα μένουν αναπάντητα

Καύσιμα, ανακαινίσεις, αγροτικό πετρέλαιο, θαλάσσια πάρκα και εξοπλιστικά προγράμματα περιλαμβάνει η νέα κυριακάτικη ανασκόπηση του πρωθυπουργού. Πίσω, όμως, από τον κατάλογο των κυβερνητικών πρωτοβουλιών υπάρχουν ουσιαστικά ερωτήματα για την ακρίβεια, τη στέγαση, τις καθυστερήσεις και τη διαφορά ανάμεσα στις εξαγγελίες και τα πραγματικά αποτελέσματα.

Με ευχές για καλό μήνα, αναφορές στα Χριστούγεννα και έναν εκτενή κατάλογο κυβερνητικών πρωτοβουλιών υποδέχθηκε τον Νοέμβριο ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δημοσιεύοντας τη νέα κυριακάτικη ανασκόπησή του.

Ο πρωθυπουργός επέλεξε να συνδυάσει την εξωτερική πολιτική και την εθνική ασφάλεια με μέτρα για την ακρίβεια, τη στέγαση, τους αγρότες, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η παρουσίαση ακολουθεί τη γνώριμη λογική της κυβερνητικής επικοινωνίας: πολλές διαφορετικές δράσεις, συγκεκριμένα ποσά, αναφορές σε έργα και θετικές εξελίξεις, σε μια προσπάθεια να αναδειχθεί η εικόνα μιας κυβέρνησης που παράγει διαρκώς αποτελέσματα.

Ωστόσο, η πολιτική αξιολόγηση δεν μπορεί να σταματά στην απαρίθμηση των μέτρων.

Το ουσιαστικό ερώτημα είναι πόσα από αυτά έχουν ήδη αποδώσει, πόσα βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της προετοιμασίας και ποια πραγματικά προβλήματα αντιμετωπίζουν.

Καύσιμα: Παράταση επιδότησης ή παραδοχή ότι η ακρίβεια παραμένει;

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε παράταση έως τις 15 Νοεμβρίου της επιδότησης στα καύσιμα, με 20 λεπτά ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης, 15 λεπτά στο diesel και 10 λεπτά στη βενζίνη.

Η παρέμβαση προσφέρει προσωρινή ανακούφιση στους καταναλωτές.

Ταυτόχρονα, όμως, αναδεικνύει το γεγονός ότι το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να απαιτεί έκτακτα μέτρα στήριξης.

Μια επιδότηση μειώνει προσωρινά την τελική τιμή που πληρώνει ο πολίτης. Δεν σημαίνει ότι έχει αντιμετωπιστεί η αιτία της ακρίβειας.

Επιπλέον, η διάρκεια της συγκεκριμένης παράτασης είναι περιορισμένη.

Τι θα συμβεί μετά τις 15 Νοεμβρίου; Πώς θα εξελιχθούν οι τιμές κατά τη διάρκεια του χειμώνα; Και ποιο θα είναι το πραγματικό κόστος θέρμανσης για τα νοικοκυριά;

Σε αυτά τα ερωτήματα η κυριακάτικη ανασκόπηση δεν δίνει απάντηση.

Τα 323 εκατομμύρια ευρώ: Επιτυχία των ελέγχων, αλλά και ένα σοβαρό ερώτημα

Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι επιστρέφονται περισσότερα από 323 εκατομμύρια ευρώ κρατικών ενισχύσεων, έπειτα από την απένταξη 141 επενδυτικών σχεδίων του Αναπτυξιακού Νόμου του 2016 που δεν ολοκληρώθηκαν.

Σύμφωνα με την ανάρτησή του, οι έλεγχοι αφορούσαν συνολικά 572 επενδυτικά σχέδια.

Η ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθεισών ενισχύσεων αποτελεί αυτονόητη υποχρέωση του κράτους.

Αλλά η ανακοίνωση γεννά και ένα άλλο ερώτημα: πώς έφτασαν τόσα επενδυτικά σχέδια να παραμένουν ανολοκλήρωτα;

Ακόμη σημαντικότερη είναι η διάκριση ανάμεσα στην απόφαση ανάκτησης χρημάτων και στην πραγματική επιστροφή τους στα δημόσια ταμεία.

Ο πρωθυπουργός αναφέρει ότι «επιστρέφονται» 323 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς να αποσαφηνίζει στην ανασκόπηση πόσα έχουν ήδη εισπραχθεί, πόσα έχουν καταλογιστεί και ποια διαδικασία απομένει.

Επομένως, ο έλεγχος είναι θετική εξέλιξη, αλλά ο πλήρης απολογισμός απαιτεί και στοιχεία για την πραγματική ανάκτηση των χρημάτων.

Ανακαίνιση κατοικίας: Επιδότηση έως 36.000 ευρώ, αλλά πόσα σπίτια θα ανοίξουν;

Στο στεγαστικό μέτωπο, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε την έναρξη αιτήσεων για το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας».

Το πρόγραμμα, σύμφωνα με την ανάρτησή του, προβλέπει επιδότηση από 70% έως 95%, με ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ και πρόσθετη ενίσχυση έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες.

Σε πρώτη φάση αφορά κλειστές κατοικίες, με στόχο να επανέλθουν σε χρήση.

Η κατεύθυνση είναι σημαντική, καθώς η αξιοποίηση ακινήτων που παραμένουν κλειστά μπορεί να ενισχύσει την προσφορά κατοικίας.

Όμως η ανακοίνωση ενός προγράμματος δεν ισοδυναμεί με αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών.

Πόσες αιτήσεις θα εγκριθούν; Πόσα ακίνητα θα ανακαινιστούν; Πόσα θα διατεθούν τελικά προς ενοικίαση και με ποιο μίσθωμα;

Και κυρίως, πώς θα εξασφαλιστεί ότι η δημόσια επιδότηση θα συμβάλει στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και όχι απλώς στην αναβάθμιση ιδιωτικής περιουσίας χωρίς αντίστοιχο κοινωνικό όφελος;

Αυτά είναι τα αποτελέσματα που θα κρίνουν την επιτυχία του προγράμματος.

Αγροτικό πετρέλαιο: Η ελάφρυνση και τα χρόνια προβλήματα της παραγωγής

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι οι αγρότες θα μπορούν πλέον να αγοράζουν πετρέλαιο με το φορολογικό όφελος απευθείας στην αντλία, μέσω ψηφιακού κουπονιού της ΑΑΔΕ.

Το όφελος, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, φτάνει τα 50,84 λεπτά ανά λίτρο, ενώ οι επιλέξιμες ποσότητες αυξάνονται κατά 50%.

Η αλλαγή στον τρόπο χορήγησης της ενίσχυσης μπορεί να βελτιώσει τη ρευστότητα των παραγωγών, καθώς δεν θα χρειάζεται να περιμένουν τη μεταγενέστερη επιστροφή του φόρου.

Ωστόσο, το κόστος του πετρελαίου είναι μόνο ένα μέρος των οικονομικών πιέσεων που αντιμετωπίζει ο αγροτικός κόσμος.

Το κόστος παραγωγής επηρεάζεται επίσης από την ηλεκτρική ενέργεια, τα λιπάσματα, τις ζωοτροφές, τις μεταφορές και τις τιμές διάθεσης των προϊόντων.

Παράλληλα, ο ίδιος ο πρωθυπουργός αναγνωρίζει ότι η διαπραγμάτευση για τα κονδύλια της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής συνεχίζεται.

Επομένως, η ανακοίνωση για το αγροτικό πετρέλαιο αποτελεί συγκεκριμένη παρέμβαση, όχι συνολική λύση των προβλημάτων του πρωτογενούς τομέα.

Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου: Η Κεφαλονιά και η Ιθάκη περιμένουν τους συγκεκριμένους κανόνες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα Ιόνια Νησιά παρουσιάζει η ανακοίνωση σχετικά με το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου.

Ο πρωθυπουργός αναφέρει ότι εγκρίθηκε η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για 22 περιοχές Natura 2000, από τους Οθωνούς και την Κέρκυρα έως τη Ζάκυνθο και τις Στροφάδες.

Το επόμενο βήμα είναι η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο θα καθορίζει τους κανόνες προστασίας.

Για την Κεφαλονιά και την Ιθάκη, το ζήτημα δεν περιορίζεται στην περιβαλλοντική διάσταση.

Η εφαρμογή νέων καθεστώτων προστασίας μπορεί να επηρεάζει δραστηριότητες όπως η επαγγελματική και ερασιτεχνική αλιεία, η ναυσιπλοΐα, ο θαλάσσιος τουρισμός και άλλες χρήσεις του θαλάσσιου χώρου, ανάλογα με τις τελικές ρυθμίσεις.

Γι’ αυτό είναι κρίσιμο να παρουσιαστούν αναλυτικά οι περιοχές που καλύπτονται, οι επιτρεπόμενες δραστηριότητες, οι περιορισμοί και οι διαδικασίες διαβούλευσης.

Η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος αποτελεί σημαντικό στόχο.

Αλλά οι τοπικές κοινωνίες χρειάζονται σαφή ενημέρωση για το τι ακριβώς θα αλλάξει στην καθημερινότητα και στην οικονομική τους δραστηριότητα.

Ελικοδρόμια: Η ασφάλεια των μικρών νησιών δεν μπορεί να περιμένει

Ο πρωθυπουργός αναφέρεται στην επαναλειτουργία των ελικοδρομίων της Ερεικούσσας και των Οθωνών.

Στην ίδια ανάρτηση, ωστόσο, διευκρινίζει ότι στην Ερεικούσσα έχει ολοκληρωθεί το 80% των εργασιών, ενώ στους Οθωνούς οι παρεμβάσεις συνεχίζονται.

Επομένως, με βάση τα ίδια τα στοιχεία της ανασκόπησης, οι εργασίες δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.

Η διαφορά ανάμεσα στην προγραμματισμένη επαναλειτουργία και σε ένα πλήρως λειτουργικό ελικοδρόμιο είναι ουσιαστική.

Ιδίως όταν πρόκειται για αεροδιακομιδές ασθενών, το κρίσιμο δεν είναι η ανακοίνωση αλλά η επιχειρησιακή διαθεσιμότητα.

Οι κάτοικοι των μικρών νησιών χρειάζονται υποδομές που μπορούν πραγματικά να χρησιμοποιηθούν όταν προκύψει έκτακτη ανάγκη.

Εργασιακή προστασία: Η ευρωπαϊκή οδηγία και οι έλεγχοι

Στην ανασκόπηση περιλαμβάνεται επίσης νέο Προεδρικό Διάταγμα για την προστασία των εργαζομένων από επικίνδυνες χημικές ουσίες.

Προβλέπεται μείωση των επιτρεπόμενων ορίων έκθεσης στον μόλυβδο και θέσπιση ορίων για τις διισοκυανικές ενώσεις.

Η ενίσχυση της προστασίας της υγείας στους χώρους εργασίας είναι αναγκαία.

Ωστόσο, πρόκειται για ενσωμάτωση ευρωπαϊκής οδηγίας και η πραγματική αποτελεσματικότητα των μέτρων θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή τους.

Χρειάζονται επαρκείς επιθεωρήσεις, αξιόπιστες μετρήσεις και ουσιαστική συμμόρφωση των επιχειρήσεων.

Η νομοθέτηση είναι το πρώτο βήμα. Η προστασία των εργαζομένων κρίνεται καθημερινά στον χώρο εργασίας.

Φρεγάτες και εθνική ασφάλεια: Η ενίσχυση της άμυνας δεν υποκαθιστά την κοινωνική πολιτική

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρεται με υπερηφάνεια στην ύψωση της ελληνικής σημαίας στη φρεγάτα «Νέαρχος» στη Γαλλία, αλλά και στα επόμενα πλοία του προγράμματος.

Η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων αποτελεί σημαντική πτυχή της εθνικής ασφάλειας.

Ωστόσο, η παρουσίαση των εξοπλιστικών προγραμμάτων στο ίδιο επικοινωνιακό πλαίσιο με τα μέτρα για τα καύσιμα, τη στέγαση και την καθημερινότητα δεν καταργεί την ανάγκη αυτοτελούς αξιολόγησης κάθε πολιτικής.

Η εθνική ασφάλεια και η κοινωνική ευημερία δεν είναι ανταγωνιστικοί στόχοι.

Απαιτούν όμως διαφορετικούς δείκτες αποτελεσματικότητας.

Η παραλαβή νέων οπλικών συστημάτων δεν απαντά στο κόστος ζωής, όπως και μια επιδότηση καυσίμων δεν αποτελεί απάντηση στις γεωπολιτικές προκλήσεις.

Από τον ΟΗΕ στον Λευκό Πύργο: Η εικόνα μιας κυβέρνησης που θέλει να δείχνει διαρκώς παρούσα

Η ανασκόπηση ξεκινά με την παρέμβαση του πρωθυπουργού στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη θαλάσσια ασφάλεια και ολοκληρώνεται με τον νέο φωτισμό του Λευκού Πύργου και τις πολιτιστικές δράσεις στη Θεσσαλονίκη.

Η επιλογή των θεμάτων δημιουργεί ένα ευρύ αφήγημα κυβερνητικής δραστηριότητας: διεθνής διπλωματία, οικονομικές ενισχύσεις, έργα, περιβάλλον, άμυνα και πολιτισμός.

Πρόκειται για μια πολιτικά κατανοητή επικοινωνιακή στρατηγική.

Όμως η συσσώρευση διαφορετικών ειδήσεων σε μια ανασκόπηση δεν αποτελεί από μόνη της συνολικό απολογισμό διακυβέρνησης.

Για έναν πραγματικό απολογισμό χρειάζονται στοιχεία για την πρόοδο των έργων, το κόστος τους, τα χρονοδιαγράμματα, τους δικαιούχους των μέτρων και τα αποτελέσματα που έχουν ήδη επιτευχθεί.

Το βασικό ερώτημα που μένει μετά την κυριακάτικη ανασκόπηση

Η κυβέρνηση έχει το δικαίωμα να παρουσιάζει τις πρωτοβουλίες της και να αναδεικνύει τις επιτυχίες της.

Οι πολίτες, όμως, έχουν το ίδιο δικαίωμα να ζητούν συγκεκριμένες απαντήσεις.

Οι επιδοτήσεις καυσίμων είναι προσωρινές. Το στεγαστικό πρόγραμμα βρίσκεται στην αρχή της εφαρμογής του. Οι επιστροφές κρατικών ενισχύσεων χρειάζονται απολογισμό πραγματικών εισπράξεων. Τα ελικοδρόμια δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, σύμφωνα με την ίδια την ανάρτηση. Και το Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου περιμένει το Προεδρικό Διάταγμα που θα καθορίσει τους πραγματικούς κανόνες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι πρωτοβουλίες στερούνται αξίας.

Σημαίνει ότι δεν πρέπει να συγχέονται οι εξαγγελίες, οι διαδικασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη και τα ολοκληρωμένα αποτελέσματα.

Γιατί η καθημερινότητα των πολιτών δεν αλλάζει με την έκταση μιας κυριακάτικης ανασκόπησης, αλλά με το αν τα μέτρα που ανακοινώνονται λειτουργούν πραγματικά και αποδίδουν εκεί όπου υπάρχει ανάγκη.