Η κυριακάτικη ανασκόπηση του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι επικοινωνιακά προσεκτικά δομημένη. Ξεκινά από τη διεθνή παρουσία της χώρας, περνά στις επενδύσεις, φτάνει στα μέτρα για ενοίκια και χρέη, στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, στον τουρισμό και στο μεταναστευτικό και καταλήγει στην επιστροφή ελληνικών αρχαιοτήτων.
Το ενδιαφέρον όμως δεν βρίσκεται μόνο σε όσα είπε ο Πρωθυπουργός.
Βρίσκεται και σε όσα δεν είπε.
Γιατί αρκετοί από τους αριθμούς που επικαλείται είναι πραγματικοί. Το ζήτημα είναι ότι ένας πραγματικός αριθμός μπορεί να δώσει μια ελλιπή εικόνα όταν απομονώνεται από τους υπόλοιπους δείκτες που περιγράφουν την καθημερινότητα των πολιτών.
Η ακρίβεια αναγνωρίζεται ως πρόβλημα – αλλά πόσο μεγάλο είναι;
Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός χαρακτηρίζει ως σημαντικότερη άμεση κυβερνητική προτεραιότητα την αντιμετώπιση του κόστους ζωής, αναφέροντας ειδικά την ενέργεια και το πετρέλαιο θέρμανσης και υποσχόμενος μεσοπρόθεσμα αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Αυτή η παραδοχή έχει σημασία.
Διότι έρχεται ύστερα από χρόνια κατά τα οποία η ακρίβεια έχει ήδη ενσωματωθεί στις τιμές.
Και εδώ υπάρχει μια βασική παρανόηση που συχνά δημιουργείται στη δημόσια συζήτηση: ακόμη κι αν ο πληθωρισμός μειώνεται, οι τιμές δεν επιστρέφουν εκεί που βρίσκονταν πριν από το πληθωριστικό κύμα. Απλώς αυξάνονται με χαμηλότερο ρυθμό.
Μάλιστα, τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δεν δείχνουν καν αποκλιμάκωση του συνολικού πληθωρισμού: τον Αύγουστο του 2026 ο ΔΤΚ ήταν αυξημένος κατά 3,8% σε ετήσια βάση, έναντι 2,9% τον Αύγουστο του 2025. Ακόμη εντονότερη ήταν η πίεση στην κατηγορία «στέγαση, νερό, ηλεκτρισμός, φυσικό αέριο και άλλα καύσιμα»: +9,7%.
Επομένως το ερώτημα δεν είναι αν η κυβέρνηση αναγνωρίζει πλέον το πρόβλημα.
Είναι γιατί, ύστερα από επτά χρόνια διακυβέρνησης, το κόστος ζωής εξακολουθεί να παρουσιάζεται ως η «επόμενη μεγάλη μάχη».
Το μεγάλο κενό: άλλο ΑΕΠ και άλλο διαθέσιμο εισόδημα
Η κυβέρνηση επανέρχεται συστηματικά στη δημοσιονομική εικόνα και στην ανάπτυξη.
Υπάρχει όμως ένας αριθμός που αλλάζει σημαντικά την οπτική.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας σε μονάδες αγοραστικής δύναμης ήταν μόλις στο 68% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ελλάδα και Βουλγαρία βρίσκονταν στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ με βάση τον συγκεκριμένο δείκτη.
Αυτό δεν ακυρώνει την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
Ακυρώνει όμως την προσπάθεια να παρουσιάζεται η ανάπτυξη σαν να έχει ήδη μετατραπεί σε ευρωπαϊκού επιπέδου ευημερία για τα νοικοκυριά.
Η οικονομία μπορεί να μεγαλώνει και ταυτόχρονα ο πολίτης να δυσκολεύεται να πληρώσει ενοίκιο, ρεύμα και σούπερ μάρκετ.
Και αυτή ακριβώς είναι η συζήτηση που λείπει από την κυβερνητική ανασκόπηση.
Το στεγαστικό αποκαλύπτει το μέγεθος του προβλήματος
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προβάλλει την επιστροφή ενοικίου σε εκπαιδευτικούς και υγειονομικούς της περιφέρειας ως ένα από τα πρώτα μέτρα της ΔΕΘ που υλοποιούνται.
Το μέτρο πράγματι υλοποιείται και, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, αφορά περίπου 50.000 εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές.
Αλλά γιατί χρειάζεται;
Διότι η στεγαστική πίεση στην Ελλάδα έχει πάρει πολύ μεγάλες διαστάσεις.
Η Eurostat καταγράφει ότι το 2025 το 26,4% των Ελλήνων ζούσε σε νοικοκυριά όπου οι δαπάνες στέγασης ξεπερνούσαν το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν μόλις 7,7%.
Άρα η επιστροφή ενός ή δύο ενοικίων αποτελεί ανακούφιση για τους δικαιούχους.
Δεν αποτελεί όμως λύση στο διαρθρωτικό στεγαστικό πρόβλημα.
Και αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη.
Εξωδικαστικός: δεύτερη ευκαιρία ή παραδοχή του προβλήματος;
Ιδιαίτερη θέση στην ανασκόπηση έχει και η νέα δυνατότητα στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ώστε να αντιμετωπίζεται χωριστά η κύρια κατοικία από την υπόλοιπη περιουσία του οφειλέτη. Ο Πρωθυπουργός παρουσιάζει παράδειγμα χρέους 300.000 ευρώ και εξηγεί ότι μπορεί να προκύψουν χαμηλότερη δόση, μεγαλύτερη διαγραφή και διάρκεια ρύθμισης έως 35 χρόνια.
Είναι μια ευνοϊκότερη δυνατότητα για συγκεκριμένους οφειλέτες.
Αλλά χρειάζεται προσοχή στη διατύπωση.
Η δυνατότητα ρύθμισης δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με πλήρη προστασία κάθε κύριας κατοικίας. Εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά της οφειλής, την περιουσία, το εισόδημα και την τελική ρύθμιση.
Και κυρίως υπάρχει ένα πολιτικό ερώτημα:
Γιατί τόσα χρόνια μετά την έξοδο από τα μνημόνια χρειάζονται συνεχώς νέες παρεμβάσεις για να καταστούν βιώσιμα τα ιδιωτικά χρέη;
Η ύπαρξη καλύτερου μηχανισμού ρύθμισης είναι θετική εξέλιξη.
Δεν σημαίνει ότι εξαφανίστηκε το πρόβλημα που καθιστά τον μηχανισμό αναγκαίο.
Ψηφιακή Κάρτα: σημαντικό εργαλείο, όχι απόδειξη ότι λύθηκαν τα εργασιακά προβλήματα
Ο Πρωθυπουργός αναφέρει ότι με την επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας θα καλύπτονται περίπου 500.000 επιπλέον εργαζόμενοι και συνολικά περίπου 2,5 εκατομμύρια.
Η Ψηφιακή Κάρτα είναι πράγματι σημαντικό εργαλείο καταγραφής του πραγματικού χρόνου εργασίας.
Αλλά δεν πρέπει να συγχέουμε το εργαλείο ελέγχου με το αποτέλεσμα.
Η ίδια η εργατική νομοθεσία προβλέπει ακόμη διαδικασίες δήλωσης υπερωριών και κυρώσεις για παράνομη υπερωριακή απασχόληση.
Άρα το πραγματικό ερώτημα είναι πόση αδήλωτη ή υποδηλωμένη εργασία περιορίστηκε, πόσες πρόσθετες ώρες πληρώθηκαν και πόσο αποτελεσματικοί είναι οι έλεγχοι.
Ο αριθμός των εργαζομένων που «μπήκαν στην κάρτα» δεν απαντά μόνος του σε αυτά.
Τουρισμός: εδώ ο Μητσοτάκης έχει τους αριθμούς με το μέρος του
Στον τουρισμό, αντίθετα, τα στοιχεία που χρησιμοποιεί η ανασκόπηση επιβεβαιώνονται.
Η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει για το επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2026 ταξιδιωτικές εισπράξεις 13,518 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 12%, και εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση αυξημένη κατά 8,6%.
Εδώ λοιπόν δεν χρειάζεται να «αποδομήσουμε» έναν σωστό αριθμό.
Χρειάζεται να θέσουμε το επόμενο ερώτημα:
Πόσο από αυτή την τουριστική επιτυχία περνά πραγματικά στους μισθούς και στο διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων;
Γιατί άλλο πράγμα τα τουριστικά έσοδα μιας χώρας και άλλο η κατανομή τους.
Και ειδικά για τουριστικές περιοχές όπως η Κεφαλονιά, αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο ερώτημα.
Και υπάρχει ένας αριθμός που ο Πρωθυπουργός δεν ανέφερε
Η ίδια ανακοίνωση της Τράπεζας της Ελλάδος που επιβεβαιώνει τα 13,5 δισ. του τουρισμού περιλαμβάνει και κάτι ακόμη.
Οι καθαρές ταξιδιωτικές εισπράξεις κάλυψαν το 62,1% του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών.
Με απλά λόγια, η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει σημαντικό έλλειμμα στο εμπόριο αγαθών, το οποίο καλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από υπηρεσίες όπως ο τουρισμός.
Αυτό δείχνει ένα διαρθρωτικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας: την παραγωγική της βάση.
Και είναι πολύ διαφορετική συζήτηση από το «κάναμε νέο τουριστικό ρεκόρ».
Δημόσιο χρέος: πραγματική πρόοδος, αλλά χρειάζεται ακρίβεια
Η αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους αποτελεί πράγματι σημαντική θετική εξέλιξη.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει ότι το χρέος μειώθηκε από 154,2% του ΑΕΠ το 2024 σε 146,1% το 2025 και προβλέπει περαιτέρω υποχώρηση στο 140,7% το 2026.
Επομένως εδώ δεν χωρά αμφισβήτηση της κατεύθυνσης.
Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια: η μείωση του λόγου χρέους/ΑΕΠ δεν προέρχεται αποκλειστικά από αποπληρωμή χρέους. Η ίδια η Κομισιόν επισημαίνει ως βασικούς παράγοντες την ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και το δημοσιονομικό πλεόνασμα.
Η δημοσιονομική επίδοση είναι σημαντική.
Δεν σημαίνει όμως από μόνη της ότι αυξήθηκε αντίστοιχα το βιοτικό επίπεδο.
Μεταναστευτικό: οι αριθμοί δεν αρκούν για το «είμαστε παράδειγμα στην Ευρώπη»
Ο Πρωθυπουργός επικαλείται μείωση των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών κατά περίπου 34%, αύξηση αναγκαστικών επιστροφών και απελάσεων και πτώση του ποσοστού αναγνώρισης ασύλου. Και καταλήγει ότι η Ελλάδα αποτελεί «παράδειγμα στην Ευρώπη».
Τα πρώτα είναι μετρήσιμα μεγέθη.
Το τελευταίο είναι πολιτική αξιολόγηση της κυβέρνησης για την ίδια της την πολιτική, όχι στατιστικό εύρημα.
Και χρειάζεται μια ακόμη επισήμανση: από τις 12 Ιουνίου 2026 εφαρμόζεται πλήρως σε όλα τα κράτη-μέλη το νέο ευρωπαϊκό Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου. Άρα οι μεταβολές στο μεταναστευτικό περιβάλλον δεν μπορούν να αποδίδονται αυτομάτως και αποκλειστικά στην ελληνική κυβέρνηση.
Η τεχνητή νοημοσύνη και η μεγάλη εικόνα
Σημαντικό τμήμα της ανασκόπησης αφιερώνεται στην τεχνητή νοημοσύνη. Ο Πρωθυπουργός μιλά για ανάγκη κανόνων, εποπτείας και ενός κράτους που θα κατανοεί την τεχνολογία χωρίς να γίνεται «όμηρος» εκείνων που την αναπτύσσουν.
Είναι μια συζήτηση απολύτως πραγματική και απαραίτητη.
Όμως η τεχνολογική Ελλάδα του αύριο θα κριθεί τελικά από πολύ πεζότερα πράγματα:
πόσο παραγωγική είναι η οικονομία, πόσο καλά αμείβεται η εργασία, αν οι νέοι μπορούν να πληρώσουν κατοικία και αν η ανάπτυξη δημιουργεί πραγματική σύγκλιση με την Ευρώπη.
Εκεί βρίσκεται τελικά η μεγάλη αντίφαση
Η κυριακάτικη ανασκόπηση δεν είναι μια συλλογή ψευδών αριθμών.
Και ακριβώς γι’ αυτό χρειάζεται πιο σοβαρή κριτική.
Είναι μια επιλεκτική φωτογραφία της πραγματικότητας.
Δείχνει τα 13,5 δισ. του τουρισμού, αλλά όχι στον ίδιο βαθμό την αγοραστική δύναμη.
Δείχνει την επιστροφή ενοικίου, αλλά όχι ότι το 26,4% των πολιτών επιβαρύνεται υπέρμετρα από τη στέγαση.
Δείχνει την αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, αλλά όχι ότι η Ελλάδα παραμένει στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε όρους αγοραστικής δύναμης.
Δείχνει τα νέα μέτρα για την ακρίβεια, αλλά όχι ότι τον Αύγουστο ο πληθωρισμός βρισκόταν ξανά στο 3,8% και το κόστος στέγασης, νερού, ενέργειας και καυσίμων ήταν αυξημένο κατά 9,7% σε έναν χρόνο.
Και κάπου εκεί βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό ερώτημα ενόψει του 2027.
Όχι αν έγιναν πράγματα από το 2019.
Έγιναν.
Ούτε αν υπάρχουν οικονομικοί δείκτες που έχουν βελτιωθεί.
Υπάρχουν.
Το ερώτημα είναι πολύ πιο απλό:
Μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης, πόσο από αυτή τη βελτίωση έχει φτάσει πραγματικά στο πορτοφόλι, στο σπίτι και στην καθημερινότητα του μέσου πολίτη;
Γιατί στο τέλος οι πολίτες δεν ζουν μέσα στους δείκτες.
Ζουν με τον μισθό τους, πληρώνουν το ενοίκιό τους, ανοίγουν τον λογαριασμό του ρεύματος και πηγαίνουν στο σούπερ μάρκετ.
Και εκεί ακριβώς θα κριθεί αν η «Ελλάδα που προχωρά» της κυριακάτικης ανασκόπησης είναι η ίδια Ελλάδα που βιώνουν καθημερινά οι πολίτες.
