Ας ξεκινήσουμε από τα πραγματικά δεδομένα, γιατί στην υπόθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Αργοστολίου υπάρχει πράγματι μια διαφωνία και δεν υπάρχει κανένας λόγος να την κρύψουμε.
Ο Αντιδήμαρχος Αργοστολίου Σπύρος Σαμούρης και ο Βουλευτής Κεφαλονιάς και Ιθάκης Παναγής Καπάτος δεν έχουν την ίδια άποψη για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να χρηματοδοτηθεί η συνέχεια του έργου.
Μέχρι εδώ σωστά.
Αλλά ας προσθέσουμε αμέσως και το σημαντικότερο:
Και οι δύο θέλουν να συνεχιστεί και να ολοκληρωθεί το Αρχαιολογικό Μουσείο.
Δεν διαφωνούν λοιπόν για το έργο.
Δεν λέει ο ένας «να γίνει» και ο άλλος «να μη γίνει».
Δεν αμφισβητεί ο ένας την ανάγκη ολοκλήρωσής του.
Διαφωνούν για την πηγή χρηματοδότησης.
Και από αυτή τη συγκεκριμένη διαφορά μέχρι την προσπάθεια να ανακαλυφθεί «ρήγμα» στις σχέσεις του Δημάρχου Αργοστολίου Θεόφιλου Μιχαλάτου με τον Βουλευτή υπάρχει πολύ μεγάλη απόσταση.
Τι λέει πραγματικά ο Σπύρος Σαμούρης
Η θέση που εξέφρασε ο Σπύρος Σαμούρης στη συνέντευξή του είναι συγκεκριμένη.
Μετά την απένταξη του Αρχαιολογικού Μουσείου από το Ταμείο Ανάκαμψης, δεν θεωρεί σωστό η χρηματοδοτική συνέχεια του έργου να εξασφαλιστεί με χρήματα του ΕΣΠΑ που αφορούν την Περιφέρεια.
Γιατί;
Διότι, κατά την άποψή του, οι πόροι που θα χρησιμοποιηθούν για το Μουσείο θα λείψουν από το χρηματοδοτικό απόθεμα της Περιφέρειας και επομένως από άλλα έργα που θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν στα Ιόνια Νησιά.
Η προτίμησή του είναι ξεκάθαρη:
Αφού το Αρχαιολογικό Μουσείο είναι έργο αρμοδιότητας του Υπουργείου Πολιτισμού, το ίδιο το Υπουργείο Πολιτισμού πρέπει να βρει τα χρήματα για να το ολοκληρώσει.
Μπορεί κάποιος να συμφωνήσει.
Μπορεί να διαφωνήσει.
Αλλά αυτή είναι μια απολύτως συγκεκριμένη πολιτική θέση.
Και κυρίως δεν είναι θέση εναντίον της ολοκλήρωσης του Μουσείου.
Είναι θέση για το ποιος πρέπει να πληρώσει την ολοκλήρωσή του.
Και τι λέει ο Βουλευτής;
Ο Παναγής Καπάτος από την πλευρά του εμφανίζεται καθησυχαστικός ως προς τη συνέχιση του έργου, υποστηρίζοντας ότι η απένταξη από το Ταμείο Ανάκαμψης δεν σημαίνει εγκατάλειψη του Μουσείου και ότι θα εξασφαλιστεί χρηματοδοτική συνέχεια από άλλη πηγή.
Άρα πού ακριβώς βρίσκεται η διαφωνία;
Εδώ:
Καπάτος: Το σημαντικό είναι ότι το έργο θα συνεχιστεί μέσω άλλης χρηματοδότησης.
Σαμούρης: Ναι στη συνέχιση, αλλά όχι εις βάρος των πόρων του Περιφερειακού ΕΣΠΑ. Το Υπουργείο Πολιτισμού πρέπει να αναλάβει τη χρηματοδότηση.
Αυτό είναι.
Υπαρκτή διαφωνία;
Βεβαίως.
Πολιτική διαφωνία;
Ασφαλώς.
Διαφωνία για το αν πρέπει να ολοκληρωθεί το Μουσείο;
Όχι.
Απόδειξη ότι Μιχαλάτος και Καπάτος βρίσκονται πλέον σε ρήξη;
Αυτό από πού ακριβώς προκύπτει;
Από τον Σαμούρη φτάσαμε ξαφνικά στον… Μιχαλάτο
Εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον μέρος της επιχειρηματολογίας.
Από μια συγκεκριμένη τοποθέτηση ενός Αντιδημάρχου για την πηγή χρηματοδότησης του Μουσείου, το άρθρο περνά στο ερώτημα:
«Μήπως η πολιτική συνεργασία της Δημοτικής Αρχής με τον Βουλευτή περνά την πρώτη σοβαρή δοκιμασία της;»
Και στη συνέχεια αφήνεται να αιωρείται ότι ίσως η Δημοτική Αρχή αποφάσισε πλέον να διαχωρίσει τη θέση της από τον Βουλευτή και την κυβέρνηση.
Μόνο που εδώ λείπει κάτι βασικό:
Τα στοιχεία που αποδεικνύουν το υποτιθέμενο ρήγμα.
Πού υπάρχει δήλωση του Θεόφιλου Μιχαλάτου εναντίον του Παναγή Καπάτου;
Πού υπάρχει απάντηση Καπάτου προς τον Δήμαρχο;
Πού υπάρχει δημόσια αντιπαράθεση των δύο;
Πού υπάρχει ανακοίνωση ότι αλλάζει η μεταξύ τους συνεργασία;
Πού υπάρχει καταγγελία κάποιας συμφωνίας;
Πού υπάρχει έστω ένα πραγματικό γεγονός που να αποδεικνύει ότι η σχέση τους μεταβάλλεται συνολικά;
Αν υπάρχει, να παρουσιαστεί.
Αλλά από το:
«Ο Σαμούρης διαφωνεί με τη χρησιμοποίηση πόρων του ΕΣΠΑ»
μέχρι το:
«Μήπως χαλάει η σχέση Μιχαλάτου–Καπάτου;»
λείπει ολόκληρη η αλυσίδα που θα συνέδεε το ένα με το άλλο.
Η σχέση Θεόφιλου–Καπάτου δεν είναι κομματική
Και εδώ χρειάζεται μια βασική διευκρίνιση.
Η πολύ καλή συνεργασία που έχει αναπτυχθεί μεταξύ του Δημάρχου Αργοστολίου Θεόφιλου Μιχαλάτου και του Βουλευτή Κεφαλονιάς και Ιθάκης Παναγή Καπάτου δεν είναι μια κομματική σχέση.
Ούτε χρειάζεται να είναι.
Είναι συνεργασία δύο θεσμικών παραγόντων του ίδιου τόπου.
Ο Δήμαρχος διοικεί τον μεγαλύτερο Δήμο της Κεφαλονιάς και έχει συνεχώς αιτήματα που δεν μπορούν να επιλυθούν αποκλειστικά σε δημοτικό επίπεδο.
Χρηματοδοτήσεις.
Υπουργικές αποφάσεις.
Παρεμβάσεις της κεντρικής διοίκησης.
Θεσμικές αλλαγές.
Μεγάλα έργα.
Ζητήματα που απαιτούν πρόσβαση και συνεννόηση με τα Υπουργεία.
Και ο Βουλευτής Κεφαλονιάς και Ιθάκης έχει ακριβώς έναν κρίσιμο ρόλο σε αυτή τη διαδικασία: να μεταφέρει στην κεντρική κυβέρνηση τα αιτήματα του τόπου και των εκλεγμένων Δημάρχων, να τα προωθεί στα αρμόδια Υπουργεία, να πιέζει για λύσεις και να συμβάλλει πολιτικά στην υλοποίησή τους.
Αυτό δεν αποτελεί «χάρη» ενός Βουλευτή προς έναν Δήμαρχο.
Αποτελεί μέρος του θεσμικού και πολιτικού του ρόλου ως εκπροσώπου της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης.
Και ένας Δήμαρχος από την άλλη πλευρά έχει κάθε λόγο να αξιοποιεί αυτή τη δυνατότητα συνεργασίας προς όφελος του Δήμου του.
Αυτό είναι συνεργασία για τον τόπο. Δεν είναι κομματικό σύμφωνο συμβίωσης.
Καλή συνεργασία δεν σημαίνει «συμφωνούμε σε όλα»
Εδώ βρίσκεται ίσως και η μεγαλύτερη παρεξήγηση.
Γιατί άραγε θεωρούμε ότι, επειδή Μιχαλάτος και Καπάτος έχουν πολύ καλή συνεργασία, η Δημοτική Αρχή πρέπει να συμφωνεί με τον Βουλευτή σε κάθε κυβερνητική απόφαση;
Αυτό θα ήταν μάλλον προβληματικό.
Η συνεργασία δεν σημαίνει πολιτική ταύτιση.
Δεν σημαίνει ότι ένας Αντιδήμαρχος πρέπει πρώτα να ακούσει τι είπε ο Βουλευτής και μετά να προσαρμόσει την άποψή του.
Δεν σημαίνει ότι ο Δήμος δεν μπορεί να απαιτήσει περισσότερα από ένα Υπουργείο.
Και ασφαλώς δεν σημαίνει ότι κάθε φορά που υπάρχει διαφορετική άποψη πρέπει να γράφεται το επόμενο κεφάλαιο ενός πολιτικού διαζυγίου.
Αντιθέτως:
Μια πραγματικά καλή συνεργασία είναι ακριβώς εκείνη που μπορεί να αντέξει και μια διαφωνία.
Διαφορετικά δεν μιλάμε για συνεργασία.
Μιλάμε για εξάρτηση.
Η πολιτική δεν λειτουργεί με autocue
Ας κάνουμε μάλιστα την αντίστροφη σκέψη.
Αν ο Σαμούρης είχε επαναλάβει λέξη προς λέξη τη θέση του Βουλευτή, τι θα μπορούσε να γραφτεί;
Ότι:
«Δήμος και Βουλευτής βρίσκονται σε απόλυτη συνεννόηση».
Ίσως ακόμη ότι:
«η Δημοτική Αρχή ακολουθεί την κυβερνητική γραμμή».
Τώρα που ο Αντιδήμαρχος λέει κάτι διαφορετικό, αυτό παρουσιάζεται ως πιθανή «πρώτη σοβαρή δοκιμασία» της σχέσης.
Δηλαδή ό,τι κι αν συμβεί, πρέπει να παράγει πολιτικό παρασκήνιο;
Αν συμφωνούν, υπάρχει «συμφωνία».
Αν διαφωνούν, υπάρχει «ρήγμα».
Κάπου πρέπει να αφήσουμε χώρο και για κάτι πολύ πιο απλό:
δύο άνθρωποι που συνεργάζονται μπορούν να έχουν διαφορετική άποψη για ένα συγκεκριμένο θέμα.
Ακόμη και στελέχη του ίδιου κόμματος διαφωνούν μεταξύ τους για χρηματοδοτήσεις, προτεραιότητες και έργα χωρίς αυτό να σημαίνει ότι την επόμενη ημέρα επήλθε πολιτική ρήξη.
Πόσο μάλλον όταν εδώ δεν μιλάμε καν για κομματική σχέση.
Και, για να είμαστε δίκαιοι, ο Σαμούρης βάζει ένα σοβαρό θέμα
Δεν πρέπει η προσπάθεια δημιουργίας πολιτικού παρασκηνίου να εξαφανίσει την ουσία της δήλωσης Σαμούρη.
Γιατί το ερώτημά του αξίζει απάντηση:
Εάν το Μουσείο είναι έργο του Υπουργείου Πολιτισμού, γιατί να χρηματοδοτηθεί η ολοκλήρωσή του από πόρους που διαφορετικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για άλλα έργα της Περιφέρειας;
Αυτό είναι το πραγματικό θέμα.
Και χρειάζεται πραγματικά στοιχεία.
Πόσα χρήματα απομένουν για την ολοκλήρωση;
Ποια είναι η νέα πηγή χρηματοδότησης;
Εάν είναι το Περιφερειακό Πρόγραμμα, από ποιον άξονα θα προέλθουν;
Πρόκειται για επιπλέον χρηματοδοτικό χώρο ή για ήδη διαθέσιμους πόρους;
Υπάρχει κίνδυνος να μη χρηματοδοτηθούν άλλα έργα;
Θα μπορούσε το Υπουργείο Πολιτισμού να καλύψει τη δαπάνη από άλλη πηγή;
Εδώ πρέπει να γίνει η συζήτηση.
Και η ευθύνη για την απένταξη δεν αλλάζει διεύθυνση
Υπάρχει επίσης ένα σημείο που δεν πρέπει να χαθεί.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου δεν είναι έργο του Δήμου Αργοστολίου.
Ο Δήμος δεν αποφάσισε την ένταξή του στο Ταμείο Ανάκαμψης.
Δεν διαχειριζόταν το χρονοδιάγραμμα του έργου.
Δεν καθόριζε τα ορόσημα.
Δεν αποφάσισε την απένταξή του.
Και δεν αποφασίζει μόνος του από ποιο χρηματοδοτικό εργαλείο θα συνεχιστεί.
Άρα είναι απολύτως θεμιτό να ζητάμε από τον Δήμο να ενδιαφέρεται, να παρεμβαίνει και να διεκδικεί.
Και αυτό ακριβώς κάνει ο Σαμούρης όταν λέει:
«Δεν θέλω να χρησιμοποιηθούν χρήματα της Περιφέρειας. Θεωρώ ότι πρέπει να πληρώσει το Υπουργείο».
Αλλά δεν μπορούμε ταυτόχρονα να μεταφέρουμε στον Δήμο την ευθύνη ενός έργου που ανήκει θεσμικά αλλού.
Ο Παντελειός και η τεχνητή ταύτιση
Το άρθρο επιχειρεί παράλληλα να συνδέσει τη θέση του Σπύρου Σαμούρη με προηγούμενες αιτιάσεις του Αλέξανδρου Παντελειού.
Όμως εδώ υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά.
Ο Παντελειός είχε ασκήσει κριτική και στη Δημοτική Αρχή για τη στάση της στην υπόθεση.
Ο Σαμούρης, αντίθετα, λέει ότι την ευθύνη έχει το Υπουργείο Πολιτισμού και πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα:
θεωρεί ότι και η χρηματοδότηση της ολοκλήρωσης πρέπει να προέλθει από εκεί, αντί να χρησιμοποιηθούν πόροι της Περιφέρειας.
Πού βρίσκεται λοιπόν η ταύτιση;
Το ότι δύο πολιτικά πρόσωπα ασκούν κριτική για διαφορετικές πλευρές της ίδιας υπόθεσης δεν σημαίνει ότι εκφράζουν την ίδια θέση.
Για να αποδειχθεί ότι ο Σαμούρης σήμερα λέει όσα έλεγε χθες ο Παντελειός, πρέπει να μπουν οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις δίπλα δίπλα.
Διαφορετικά έχουμε μια βολική πολιτική γενίκευση.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι ήδη αρκετά μεγάλο
Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο.
Δεν χρειάζεται να εφεύρουμε πολιτικό ρήγμα για να γίνει η υπόθεση ενδιαφέρουσα.
Έχουμε ήδη ένα πολύ σοβαρό ζήτημα:
ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά έργα της Κεφαλονιάς απεντάχθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης πριν ολοκληρωθεί.
Αυτό από μόνο του απαιτεί απαντήσεις.
Γιατί δεν ολοκληρώθηκε;
Τι ακριβώς καθυστέρησε;
Πόσα χρήματα απαιτούνται ακόμη;
Ποιος θα τα διαθέσει;
Πότε θα ολοκληρωθεί το Μουσείο;
Και τώρα, μετά τη θέση Σαμούρη, προστίθεται ένα ακόμη απολύτως θεμιτό ερώτημα:
Εάν η νέα χρηματοδότηση προέλθει από το Περιφερειακό ΕΣΠΑ, τι σημαίνει αυτό για τα υπόλοιπα έργα της Περιφέρειας;
Αυτά είναι αρκετά σοβαρά ερωτήματα.
Δεν χρειάζεται να προσθέσουμε και ένα μη αποδεδειγμένο «ρήγμα» Μιχαλάτου–Καπάτου για να αποκτήσει ενδιαφέρον η ιστορία.
Ναι, υπάρχει διαφωνία – Αλλά όχι αυτή που κάποιοι θα ήθελαν να υπάρχει
Ας καταλήξουμε λοιπόν εκεί όπου πραγματικά βρίσκονται τα πράγματα.
Σαμούρης και Καπάτος διαφωνούν.
Καθαρά.
Συγκεκριμένα.
Πολιτικά.
Αλλά διαφωνούν για την πηγή χρηματοδότησης.
Στο βασικό συμφωνούν:
Το Αρχαιολογικό Μουσείο πρέπει να συνεχιστεί και να ολοκληρωθεί.
Ο Καπάτος εμφανίζεται καθησυχαστικός ότι η χρηματοδοτική συνέχεια θα εξασφαλιστεί.
Ο Σαμούρης απαντά ουσιαστικά:
«Ναι, αλλά όχι από πόρους της Περιφέρειας. Να το χρηματοδοτήσει το Υπουργείο Πολιτισμού».
Αυτή είναι η διαφωνία.
Και από αυτή μέχρι την εξαγωγή συμπεράσματος ότι δοκιμάζεται η σχέση Μιχαλάτου–Καπάτου υπάρχει μεγάλη απόσταση.
Η πολύ καλή συνεργασία Δημάρχου και Βουλευτή δεν είναι συμβόλαιο πολιτικής ομοφωνίας.
Είναι συνεργασία δύο θεσμικών παραγόντων για τον ίδιο τόπο.
Ο Δήμαρχος μεταφέρει αιτήματα και διεκδικεί.
Ο Βουλευτής οφείλει να τα μεταφέρει προς την κεντρική κυβέρνηση, να τα προωθεί στα αρμόδια Υπουργεία και να συμβάλλει στην εξεύρεση λύσεων.
Αυτό είναι προς όφελος των πολιτών.
Και δεν καταργείται επειδή σε ένα συγκεκριμένο ζήτημα υπάρχει διαφορετική άποψη για το ποιος πρέπει να βάλει τα χρήματα.
Στο τέλος, τους Κεφαλονίτες ενδιαφέρει ένα πράγμα: να τελειώσει το Μουσείο
Και μέσα σε όλη αυτή τη συζήτηση για το αν τα χρήματα θα προέλθουν από το Υπουργείο Πολιτισμού, το ΕΣΠΑ ή άλλο χρηματοδοτικό εργαλείο, υπάρχει κάτι που κινδυνεύουμε να ξεχάσουμε.
Τον πολίτη του Αργοστολίου και τον Κεφαλονίτη δεν τον ενδιαφέρει η λογιστική διαδρομή που θα ακολουθήσει κάθε ευρώ μέχρι να φτάσει στο έργο. Τον ενδιαφέρει να ολοκληρωθεί επιτέλους το Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου και να ανοίξει τις πόρτες του.
Προφανώς έχει σημασία για τη διοίκηση και τους θεσμικούς φορείς από ποιο πρόγραμμα θα προέλθουν οι πόροι, ιδιαίτερα εάν η επιλογή μιας χρηματοδοτικής πηγής επηρεάζει τη δυνατότητα υλοποίησης άλλων έργων. Αυτή είναι μια απολύτως θεμιτή συζήτηση και γι’ αυτό η ένσταση του Σπύρου Σαμούρη πρέπει να απαντηθεί επί της ουσίας.
Αλλά για την κοινωνία το τελικό ζητούμενο είναι πολύ απλούστερο:
Να μη χαθεί άλλος χρόνος και να τελειώσει το έργο.
Είτε τα χρήματα βρεθούν από το Υπουργείο Πολιτισμού είτε από το ΕΣΠΑ είτε από οποιοδήποτε άλλο νόμιμο και διαθέσιμο χρηματοδοτικό εργαλείο, το αποτέλεσμα είναι αυτό που θα κριθεί από τους πολίτες.
Γι’ αυτό και σε ένα έργο τέτοιας σημασίας δεν χωρούν ούτε μικροπολιτικά παιχνίδια ούτε εύκολοι λαϊκισμοί ούτε προσπάθειες να μετατραπεί η συζήτηση για τη χρηματοδότησή του σε πεδίο κατασκευής πολιτικών «ρηγμάτων».
Το Μουσείο δεν είναι του Μιχαλάτου, του Καπάτου, του Σαμούρη, της κυβέρνησης ή της αντιπολίτευσης. Είναι της Κεφαλονιάς.
Και αυτό που δικαιούνται να απαιτούν οι Κεφαλονίτες από όλους είναι ένα:
Βρείτε τη χρηματοδότηση, λύστε τις εκκρεμότητες και ολοκληρώστε το Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου.
Τα υπόλοιπα είναι πολιτική συζήτηση. Το Μουσείο όμως πρέπει να γίνει πραγματικότητα.
